Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi yêu cầu tư vấn tới bộ phận tư vấn luật của chúng tôi. Nội dung câu hỏi của bạn được chúng tôi nghiên cứu và tư vấn như sau:

1. Cơ sở pháp lý:

Bộ luật Dân sự 2015

2. Nội dung tư vấn:

Pháp luật quy định về quyền thừa kế của cá nhân như sau: Cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Người thừa kế không là cá nhân có quyền hưởng di sản theo di chúc. Mọi cá nhân đều bình đẳng về quyền để lại tài sản của mình cho người khác và quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Theo quy định này, cần lưu ý rằng, quyền để lại tài sản của mình cho người khác qua hình hình thức thừa kế là chỉ thuộc về chủ thể là cá nhân, đối với chủ thể không phải cá nhân thì có quyền hưởng thừa kế nhưng cũng chỉ được hưởng thừa kế theo di chúc mà không thuộc đối tượng thừa kế theo pháp luật.

Theo quy định của Bộ luật dân sự, nếu người chết trước khi chết không để lại di chúc thì tài sản của người này được chia theo pháp luật. Việc chia di sản thừa kế theo pháp luật được thực hiện the quy định trong Bộ luật Dân sự như sau:

Điều kiện đối với người thừa kế: Điều 613 quy định:

Người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.

Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

- Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

- Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

- Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Tại Điều 652 quy định về thừa kế vị như sau:

Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.

Phân tích các quy định trên có thể thấy, trong trường hợp bạn thắc mắc, nếu bà ngoài của bạn không lập di chúc để định đoạt di sản và chỉ định người được hưởng di sản thừa kế thì di sản do bà ngoại bạn để lại sẽ được chia theo pháp luật. Cách thức xác định người được hưởng di sản thừa kế và phân chia thừa kế như sau:

Theo thông tin bạn cung cấp, bà ngoại bạn chỉ có hai người con là mẹ của bạn và cậu của bạn, hai người này thuộc hàng thừa kế thứ nhất nên theo quy định sẽ là người được hưởng di sản thừa kế do bà ngoại của bạn để lại. Và theo quy định trên, toàn bộ di sản thừa kế của bà ngoại bạn sẽ được chia đều cho hai người là mẹ của bạn và cậu của bạn. Tuy nhiên, như thông tin bạn cung cấp, cậu của bạn đã mất, tức là mất trước khi người để lại di sản thừa kế ( tức bà ngoại của bạn) mất nên sẽ áp dụng quy định về thừa kế vị. Theo đó, phần di sản mà đáng lẽ cậu của bạn được hưởng nếu còn sống sẽ được chia cho con đẻ của cậu của bạn. Cậu của bạn có hai người con gồm một người con trai và một người con gái. Mặc dù như bạn nói, con gái của cậu bạn đã lấy chồng và về nhà chồng ở nhưng vẫn là con của cậu bạn và là cháu của bà ngoại bạn, do vậy người con gái của cậu bạn hoàn toàn được hưởng một phần di sản trong phần di sản mà cậu của bạn được hưởng. Khi đó phần di sản của cậu bạn sẽ lại được chia đều cho hai người con của cậu bạn.

Như vậy về việc chia di sản thừa kế của bà ngoại sẽ được thực hiện lần lượt, trước hết sẽ sẽ chia đôi toàn bộ di sản đó, mẹ của bạn sẽ được một nửa phần di sản, nửa còn lại sẽ lại chia đều cho hai người cháu là hai con của cậu bạn. Việc chia tài sản sé do Tòa án quyết định, nếu di sản thừa kế có tài sản là bất động sản như quyền sử dụng đất, nhà ở thì những người thừa kế có thể thỏa thuận về việc nhận di sản là bất động sản và thanh toán cho bên kia phần chênh lệch giá trị được nhận hơn. Nếu những người thừa kế không có thỏa thuận thì Tòa sẽ giải quyết.

Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.6162 để được giải đáp.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Dân sự - Công ty luật Minh Khuê