Đến  tháng 4 năm 1982 bác tôi có thêm 01 người con trai với người đàn ông trong làng, nên bị gia đình nhà chồng (cụ thể là em trai chồng, các anh em chú bác nhà chồng và đặc biệt cả hai chị con gái của bác tôi cũng nghe theo lời cô dì chú bác nhà chồng mà ruồng bỏ mẹ đẻ của mình) đuổi bác tôi ra khỏi nhà cùng với người con trai mới sinh 7 ngày tuổi, bác tôi đã cùng người con trai về ở với gia đình bố mẹ đẻ và người em trai (là ông bà nội và bố của tôi bây giờ), được khoảng 01 tháng thì hai mẹ con bác tôi đến ở nhờ nhà  một người bà con bên bố mẹ đẻ, được một thời gian ngắn thì người con trai của bác tôi mất, khi đó mới được 06 tháng tuổi, từ đó bác tôi một mình ra ở nhờ 01 gian phòng nhỏ, tạm bợ trong kho của Hợp tác xã lúc bấy giờ.

Trong lúc bác tôi cô đơn, thiếu thốn tình cảm, bố mẹ tôi đã cho người con trai thứ 2 của mình (là em trai của tôi sinh năm 1979) đến ở với bác để sớm tối bác cháu có nhau, để vui cửa vui nhà và bác tôi cũng đã nhận em tôi là con nuôi từ đó (1982), vào thời điểm đó tuy chưa có giấy tờ thủ tục nhận con nuôi nhưng em tôi đã sống với bác tôi gần 30 năm nay và trong sổ hộ khẩu đã đăng ký, quan hệ giữa bác tôi và em tôi là mẹ con, vợ em tôi là con dâu.

Vì bác tôi không có nhà cửa, sống nhờ trên đất của dân làng nên năm 1998 Đảng và nhà nước có quyết định giao cho bác tôi 01 thửa đất, diện tích là 150m2, để xây nhà nhưng UBND xã (chủ tịch xã thời điểm đó là em họ với chồng của Bác tôi) đã không thực hiện theo quyết định của nhà nước, cũng không nói cho bác tôi biết về quyết định đó, cho đến khi 2 người dân trong làng (là anh Chiến và ông Đính – hiện đã chết) biết chuyện có công văn quyết định gửi về UBND xã giao đất cho bác tôi, nên đã cất công đi kiện đòi lại quyền lợi cho bác tôi, cho đến năm 2002 Đảng và nhà nước có cấp cho bác tôi một căn nhà tình nghĩa trên thửa đất đó và sử dụng hợp pháp 01 quyền sử dụng đất tại địa phương.

-Diện tich: 150m2

-Gắn liền với thửa đất nêu trên là toàn bộ nhà tình nghĩa xây cấp 4 diện tích: 40m2 cùng sân vườn và cây cối lâm lộc trên đất.

Tháng 7 năm 2009 bác tôi có làm bản di chúc tại: Phòng công chứng số 2 tỉnh Vĩnh Phúc.

Với nội dung: người thừa hưởng di chúc là vợ chồng em tôi.

Khi bác tôi còn sống và minh mẫn đã hoàn toàn đồng ý cho vợ chồng em tôi toàn quyền sử dụng toàn bộ tài sản nêu trên, đồng thời có trách nhiệm chăm sóc lúc bác tôi ốm đau, bệnh tật chu đáo.

Sau khi bác tôi qua đời toàn bộ tài sản của bác tôi sẽ tặng cho vợ chồng em tôi được thừa hưởng toàn bộ quyền sử dụng đất và các tài sản khác trên đất thuộc quyền sở hữu của bác tôi, đồng thời vợ chồng em tôi phải có trách nhiệm hương khói cho bác tôi và chồng bác tôi sau này.

Trong bản di chúc bác tôi có nói ngoài vợ chồng em tôi ra bác tôi không để lại di sản thừa kế cho bất cứ người nào khác.

Để làm chứng cho bản di chúc này đã có hai người làm chứng.

Ngày 22 tháng 4 năm 2012 bác tôi đã chút hơi thở cuối cùng tại quê nhà, được gia đình an táng tại quê nhà ngày 24 tháng 4 năm 2012.

Xin luật sư tư vấn và cho tôi hỏi một số vấn đề sau:

- khi bác tôi chết, các chị con gái của bác tôi và gia đình họ hàng nhà chồng bác tôi đến gây sự đòi đứng ra làm mai táng cho bác tôi và không cho em tôi đứng ra chôn cất mai táng bác tôi, không công nhận em tôi là con nuôi của bà là đúng hay sai?

- trong di chúc của bác tôi không hề nhắc đến 2 người con gái của bà, vậy em tôi có phải công bố di chúc với các chị ấy hay không?

- nếu xảy ra tranh chấp tài sản giữa các người con gái của bác tôi và em tôi thì theo pháp luật các chị ấy có được hưởng tài sản của bác tôi hay không?

(hai chị con gái của bác tôi đều khoẻ mạnh và đã có chồng con, cháu nội cháu ngoại)

- Khi vợ chồng em tôi làm lễ tứ cửu (49 ngày) cho bác tôi, gia đình phía các chị con gái của bác tôi đưa nhau lên để khà khịa, quấy rối, chửi bới, tranh dành làm lễ, như vậy đúng hay sai?

- Các chị con gái của bác tôi đã gửi đơn kiện vào tòa án nhân dân Huyện Mê Linh đòi hủy di chúc và chia tài sản, tòa án H.Mê Linh cũng nhiều lần gọi hai bên vào giải hòa nhưng gia đình tôi không chấp nhận. Cuối cùng tòa án Nhân dân H.Mê Linh đã ra quyết định xử vụ án dân sự vào ngày 10/7/2015.

Vậy theo luật sư gia đình tôi phải làm như thế nào để bảo vệ quyền lợi và có nên nhờ luật sư bảo vệ quyền lợi cho mình hay không?

Cuối cùng gia đình tôi xin được trân thành cảm ơn luật sư.

Kính chúc luật sư luôn mạnh khoẻ và thành công!

Người gửi: NTT

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục Tư vấn pháp luật Dân sự của công ty Luật Minh Khuê

Luật sư tư vấn dân sự gọi: 19006162

 

Trả lời:

Chào bạn! Cảm ơn bạn đã tin tưởng và lựa chọn công ty Luật Minh Khuê. Về thắc mắc của bạn, chúng tôi xin được giải đáp như sau:

Cơ sở pháp lý:

Bộ luật Dân sự 2005

Giải quyết vấn đề:

Theo điều 631 chương 12 phần thứ 4 của Bộ luật Dân sự quy định về quyền thừa kế của cá nhân: "Cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật."

Theo đó, bác của bạn là công dân của nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam vì vậy được pháp luật của nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong đó có quyền quyết định tài sản thừa kế sau khi chết.

Bác bạn có toàn quyền quyết định đối với tài sản cá nhân đứng tên mình sẽ chia cho ai? chia bao nhiêu? chia như thế nào? sau khi đã thực hiện những nghĩa vụ nhất định (nếu có) theo điều 648 Bộ luật Dân sự.

Cụ thể trong trường hợp này, người hưởng tài sản thừa kế là con trai nuôi và con dâu nuôi (tức vợ chồng em của bạn).

Bác còn có hai người con gái ruột tuy nhiên tên của họ không được nêu trong danh sách những người được hưởng tài sản, điều này được hiểu là họ không được hưởng di sản thừa kế.

Bản di chúc này được thực hiện vào thời điểm bác bạn vẫn còn minh mẫn, đã được công chứng và có người làm chứng tức là đã đảm bảo về mặt giá trị pháp lý theo điều 652 Bộ luật Dân sự quy định về điều kiện để di chúc được coi là hợp pháp, cụ thể:

1. Di chúc được coi là hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ hoặc cưỡng ép;

b) Nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của pháp luật.

Pháp luật có quy định một số trường hợp người hưởng di sản không phụ thuộc vào di chúc (theo điều 669 Bộ luật Dân sự), cụ thể

1. Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;

2. Con đã thành niên mà không có khả năng lao động.

Tuy nhiên theo như bạn đã trình bày, hai người con gái của bác tôi đều khoẻ mạnh và đã có chồng con, cháu nội, cháu ngoại. Vì vậy họ không thuộc đối tượng được quy định trong điều luật này.

Sau khi bác bạn mất là thời điểm di chúc bắt đầu có hiệu lực. Gia đình bạn nên công bố di chúc này và đưa nó ra làm bằng chứng trước tòa nếu xảy ra tranh chấp trong việc chia di sản.

Về việc gia đình nhà chồng và hai người con gái của bác bạn đến gây rối nếu không thể hòa giải được bạn nên yêu cầu sự can thiệp của chính quyền địa phương.

Trân trọng ./.

BỘ PHẬN TƯ VẤN LUẬT - CÔNG TY LUẬT MINH KHUÊ