Em đưa tiền sơn hẹn mồm với em là 2-3 tuần sau trả.nhưng đến cả tháng vẫn không trả cho em để em trả quán.sơn tránh mặt em và nghỉ làm.em đã phải về bảo với gia đình và gia đình em phải vay tiền chỗ khác để trả quán.đến nay hơn 2 năm mà sơn vẫn chưa đưa cho em một đồng nào. Mặc dù em đã vào nhà đòi.lúc đầu bố mẹ sơn bảo sẽ trả cho em nhưng họ hẹn đi hẹn lại cuối. Cùng tết vừa rồi bố sơn bảo em là "ông không trả, thằng sơn mượn thì nó Trả" .em rất hoang mang không biết phải làm sao mà đòi được. Kính mong luật sư giúp đỡ xem em phải làm sao đòi được số tiền trên.

Em xin chân thành cảm ơn!

Người gửi: L.V.H

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục Tư vấn luật dân sự của Công ty Luật Minh Khuê.

Đòi lại tài sản cho vay như thế nào?

Luật sư tư vấn pháp luật dân sự gọi: 1900 6162

Trả lời:

Chào bạn! Cảm ơn bạn đã gửi thắc mắc của mình tới công ty Luât Minh Khuê, Về vấn đề này chúng tôi xin tư vấn như sau:

1. Cơ sở pháp lý

Bộ luật Dân sự năm 2005

Bộ luật Hình sự năm 1999 sửa đổi bổ sung 2009.

Luật tố tụng dân sự số 24/2004/QH11 của Quốc hội

2. Nội dung tư vấn

Theo quy định tại Điều 361 Bộ luật Dân sự năm 2005 thì:

"Điều 361. Bảo lãnh

Bảo lãnh là việc người thứ ba (say đây gọi là bên bảo lãnh) cam kết với bên có quyền (sau đây gọi là bên nhận bảo lãnh) sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ (sau đây gọi là bên được bảo lãnh), nếu khi đến thời hạn mà bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ. Các bên cũng có thể thoả thuận về việc bên bảo lãnh chỉ phải thực hiện nghĩa vụ khi bên được bảo lãnh không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình."

Như vậy, trong trường hợp của bạn, có thể xác định bạn là bên bảo lãnh, đã đứng ra bảo lãnh cho người bạn của mình để thực hiện việc vay tài sản. Tuy việc này không được lập thành văn bản, nhưng người chủ cửa hiệu cầm đồ vì bạn là người quen, tin tưởng bạn sẽ trả số tiền trên khi hết thời hạn vay tiền, như vậy, bên cho vay tài sản lúc này là bên nhận bảo lãnh. 

Theo đó, quy định tại Điều 367 Bộ luật Dân sự năm 2005:

"Điều 367. Quyền yêu cầu của bên bảo lãnh  

Khi bên bảo lãnh đã hoàn thành nghĩa vụ thì có quyền yêu cầu bên được bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ đối với mình trong phạm vi bảo lãnh, nếu không có thoả thuận khác."

Như vậy, sau khi đã trả số tiền đã vay cho cửa hiệu cầm đồ (hoàn thành nghĩa vụ bảo lãnh) thì bạn có quyền được yêu cầu anh Sơn trả lại tiền cho bạn như đã thỏa thuận trước đó. Nếu anh ta không trả thì xem như đã vi phạm nghĩa vụ của mình. Điều 302 Bộ luật Dân sự quy định về trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ dân sự như sau:

"1. Bên có nghĩa vụ mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ thì phải chịu trách nhiệm dân sự đối với bên có quyền."

Như vậy, nếu như bạn không thể thỏa thuận với Sơn và gia đình anh ta về việc trả nợ thì bạn có thể làm đơn khởi kiện lên Tòa án. Về thẩm quyền của Tòa án các cấp, theo điểm a khoản 1 Điều 33 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2004 thì Tòa án có thẩm quyền giải quyết trong trường hợp này là Tòa án nhân dân cấp huyện, nơi anh Sơn và đăng ký thường trú.

Xét về mức độ nghiêm trọng, Sơn còn có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản là vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng các hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó, hoặc sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.

Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản được quy định tại Điều 140 Bộ luật Hình sự (sửa đổi, bổ sung năm 2009) như sau: Khoản 1: "Người nào có một trong những hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ bốn triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới bốn triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm:

a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng các hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó;

b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng các hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.

Khoản 2,3,4,5 Điều 140 Bộ luật Hình sự còn quy định về các tình tiết định khung tăng nặng và hình phạt bổ sung.

Trong trường hợp mà bạn đã trình bày, có thể thấy, sau khi bạn đã thay anh Sơn thanh toán số tiền bạn đã nhận bảo lãnh thì anh ta đã có hành vi trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho bạn. Có thể thấy, anh ta vì không muốn trả nợ cho bạn và có ý định chiếm đoạt tài sản, hoặc số tiền trên anh ta đã chi tiêu vào một việc bất hợp pháp dẫn đến việc không có khả năng trả nợ. Trong trường hợp này, nếu như không thể thỏa thuận với anh Sơn hoặc gia đình anh ta, bạn còn có thể làm đơn tố cáo hành vi của anh ta với cơ quan Công an. Lúc này, sau khi có quyết định xét xử vụ án thì anh Sơn ngoài việc buộc phải trả lại số tiền trên thì còn phải chịu trách nhiệm hình sự đối với hành vi của mình.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật về hình sự và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trên từng vấn đề cụ thể, nếu bạn cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn của chúng tôi, xin hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi theo địa chỉ email Tư vấn pháp luật dân sự miễn phí qua Email hoặc qua Tổng đài tư vấn: 1900 6162 .

Trân trọng ./.

Bộ phận Tư vấn Luật Dân sự - Công ty luật Minh Khuê