Và nó lại càng sốc khi phát hiện ba nó có 2 đứa con rơi khi đi làm ăn ở ngoài, cũng như đã góp tiền mua chung căn nhà 400 triệu ( không rõ góp bao nhiêu % ). Ba nó tuy mất rồi nhưng 2 năm trước có làm một tấm di chúc với sự làm chứng của hàng xóm. Trong di chúc ba nó tuyên bố để lại cho Nhật: căn nhà mặt tiền phố, vườn trái cây và 1 số tiết kiệm 800 triệu mà ba nó có trước khi kết hôn. Bây giờ em gái nó không chấp nhận và đòi được chia tài sản còn một người phụ nữ ngoài hôn nhân cũng muốn được chia để có tiền nuôi con. Hiện tại ngoài những người trên thì Trang nó còn có bà nội và cả 2 chú ruột đang chung sống tại nhà. Mong được sự giúp đỡ từ luật sư.

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấnpháp luật dân sự của công ty Luật Minh Khuê.

Tư vấn về chia tài sản

Luật sư tư vấn luật dân sự trực tiếp gọi: 1900.6162

Trả lời:

 

Chào bạn, Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

1. Căn cứ pháp luật:

- Bộ luật dân sự năm 2005

- Luật hôn nhân và gia đình năm 2014

2. Nội dung tư vấn

Trước hết, về bản di chúc của người chồng để lại là di chúc hợp pháp.

Bởi, bản di chúc này đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định tại Điều 652 Bộ luật dân sự năm 2005:

" Điều 652. Di chúc hợp pháp

1. Di chúc được coi là hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ hoặc cưỡng ép;

b) Nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của pháp luật.

2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.

4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.

5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp, nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau đó những người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn năm ngày, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng hoặc chứng thực"

Như vậy, vì bạn nói không rõ về người chồng này nên chúng tôi xin được tư vấn theo hướng người chồng có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội và hình thức di chúc không trái quy định pháp luật. Vì thế mà bản di chúc này sẽ có hiệu lực pháp luật từ thời điểm mở thừa kế ( tức thời điểm bố của Trang mất) ( căn cứ tại Điều 667 BLDS năm 2005 về hiệu lực pháp luật của di chúc: "Điều 667. Hiệu lực pháp luật của di chúc

1. Di chúc có hiệu lực pháp luật từ thời điểm mở thừa kế.

2. Di chúc không có hiệu lực pháp luật toàn bộ hoặc một phần trong các trường hợp sau đây:

a) Người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc;

b) Cơ quan, tổ chức được chỉ định là người thừa kế không còn vào thời điểm mở thừa kế.

Trong trường hợp có nhiều người thừa kế theo di chúc mà có người chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc, một trong nhiều cơ quan, tổ chức được chỉ định hưởng thừa kế theo di chúc không còn vào thời điểm mở thừa kế thì chỉ phần di chúc có liên quan đến cá nhân, cơ quan, tổ chức này không có hiệu lực pháp luật.

3. Di chúc không có hiệu lực pháp luật, nếu di sản để lại cho người thừa kế không còn vào thời điểm mở thừa kế; nếu di sản để lại cho người thừa kế chỉ còn một phần thì phần di chúc về phần di sản còn lại vẫn có hiệu lực.

4. Khi di chúc có phần không hợp pháp mà không ảnh hưởng đến hiệu lực của các phần còn lại thì chỉ phần đó không có hiệu lực pháp luật.

5. Khi một người để lại nhiều bản di chúc đối với một tài sản thì chỉ bản di chúc sau cùng có hiệu lực pháp luật"

Thứ hai, về việc Kiều có được chia tài sản của Nhật ( căn nhà mặt tiền, vườn trái cây, số tiền tiết kiệm 800 đồng - có trước khi kết hôn) có được hay không?

Vấn đề này được giải quyết như sau:

Việc Kiều đòi chia toàn bộ tài sản của Nhật là không đúng với quy định của pháp luật. Bởi những lý do sau:

- Trong di chúc của người bố thì toàn bộ phần tài sản này, ông chỉ định người thừa kế là Nhật, đây là quyền của ông - quyền của người lập di chúc ( căn cứ tại Điều 648 BLDS năm 2005: "Điều 648.Quyền của người lập di chúc

Người lập di chúc có các quyền sau đây:

1. Chỉ định người thừa kế; truất quyền hưởng di sản của người thừa kế;

2. Phân định phần di sản cho từng người thừa kế;

3. Dành một phần tài sản trong khối di sản để di tặng, thờ cúng;

4. Giao nghĩa vụ cho người thừa kế;

5. Chỉ định người giữ di chúc, người quản lý di sản, người phân chia di sản"

Như vậy đây là quyền của người lập di chúc là người bố, chính vì thế pháp luật bảo đảm để quyền này được thực hiện một cách hợp pháp, nên Kiều không có quyền được chia toàn bộ tài sản trên

Thứ hai, việc người phụ nữ ngoài hôn nhân ( không phải là người vợ hợp pháp theo quy định của pháp luật) có được chia di sản để có tiền nuôi con hay không?

Đối với trường hợp này, có thể phân tích những vấn đề như sau:

- Về phía người phụ nữ: theo như trường hợp này, người chồng đã góp tiền mua chung một căn nhà là 400 triệu đồng thì có thể xảy ra các trường hợp sau:

+ Căn nhà này được đứng tên bởi cả người chồng và người phụ nữ, thì người phụ nữ sẽ được nhận một nửa phần di sản ( tương ứng với 200 triệu đồng)

+ Căn nhà được đứng tên một bên:

** nếu căn nhà đứng tên người chồng thì người phụ nữ phải chứng minh được mình cũng là chủ sở hữu của căn nhà này ( căn cứ tại  Điều 6 BLTTDS sửa đổi, bổ sung năm 2011

"Điều 6. Cung cấp chứng cứ và chứng minh trong tố tụng dân sự

1. Các đương sự có quyền và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ cho Toà án và chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.

Cá nhân, cơ quan, tổ chức khởi kiện, yêu cầu để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khác có quyền và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ, chứng minh như đương sự.

2. Toà án chỉ tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ trong những trường hợp do Bộ luật này quy định"

Chính vì thế, người phụ nữ phải có những chứng cứ để chứng minh yêu cầu của mình đòi tài sản là căn nhà là có căn cứ và hợp pháp

** nếu căn nhà đứng tên người phụ nữ này thì đương nhiên người phụ nữ này sẽ được chia di sản, tuy nhiên trong trường hợp này nếu những thành viên khác trong gia đình - hàng thừa kế thứ nhất muốn phân chia 1/2 phần ngôi nhà này vì đó là di sản của người bố thì họ cần có những giấy tờ chứng minh người bố cũng là chủ sở hữu của ngôi nhà

- Về phía hai người con riêng của người chồng:

Vì trường hợp này của bạn không nói rõ về hai người con riêng là người chưa thành niên hay đã thanh niên mà còn khả năng lao động hay không nên chúng tôi xin được tư vấn cụ thể các trường hợp như sau:

+ Nếu hai người con riêng là người chưa thành niên hoặc đã thành niên những không có khả năng lao động thì theo Điều 669 BLDS năm 2005 thì vẫn được hưởng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật

" Điều 669. Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc

Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật, nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó, trừ khi họ là những người từ chối nhận di sản theo quy định tại Điều 642 hoặc họ là những người không có quyền hưởng di sản theo quy định tại khoản 1 Điều 643 của Bộ luật này:

1. Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;

2. Con đã thành niên mà không có khả năng lao động"

+ Nếu hai người con riêng có khả năng lao động và là người đã thành niên thì sẽ được hưởng thừa kế như những thành viên khác theo hàng thừa kế thứ nhất cụ thể đó là hai người con riêng này sẽ được hưởng như Trang, Kiều, Dũng

Thứ ba, về phần di sản còn lại trong di sản thừa kế

Di sản còn lại sau khi trừ đi tài sản trong di chúc thì di sản của người chồng còn lại là: một ghe bầu trị giá 400 triệu đồng. Đối với phần tài sản này sẽ được chia theo pháp luật cụ thể theo quy định tại khoản 2 Điều 675 BLDS năm 2005 "Điều 675. Những trường hợp thừa kế theo pháp luật

1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong những trường hợp sau đây:

a) Không có di chúc;

b) Di chúc không hợp pháp;

c) Những người thừa kế theo di chúc đều chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn vào thời điểm mở thừa kế;

d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối quyền nhận di sản.

2. Thừa kế theo pháp luật cũng được áp dụng đối với các phần di sản sau đây:

a) Phần di sản không được định đoạt trong di chúc;

b) Phần di sản có liên quan đến phần của di chúc không có hiệu lực pháp luật;

c) Phần di sản có liên quan đến người được thừa kế theo di chúc nhưng họ không có quyền hưởng di sản, từ chối quyền nhận di sản, chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; liên quan đến cơ quan, tổ chức được hưởng di sản theo di chúc, nhưng không còn vào thời điểm mở thừa kế"

Kết luận:

- Kiều sẽ không được chia di sản trong di chúc của người bố

- người phụ nữ sẽ được nhận những phần sau: phần ngôi nhà riêng nếu chứng minh được mình cũng là chủ sở hữu

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

Mọi vướng mắc bác vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật dân sự miễn phí qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận Luật sư dân sự.