Mẹ tôi trả về thì bà ngoại bé đưa lên nhà thờ ở Đồng Nai chứ không nuôi (nhà thờ không có ai canh giữ, người già, người tâm thần không ạ) mẹ tôi sợ bé trốn đi bụi nên đem về. Bà ngoại bé và nhà tôi ở gần nhau, mẹ bé cũng ở đó mà không quan tâm.

Xin hỏi luật sư:

1. Nếu bé phạm tội nghiêm trọng mà chưa đủ tuổi hoặc đủ tuổi thì ai là người chịu trách nhiệm bôi thường (bé ở nhà tôi, còn giấy tờ hộ khẩu...thì ở bên bà ngoại) ?

2. Nếu gia đình muốn đưa bé vào 1 nơi khác để giáo dục lại thì nên đưa bé vào đâu ? Mong luật sư tư vấn giúp.

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Người gửi: P.N.T.H

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn pháp luật dân sự của Công ty luật Minh Khuê,

Tư vấn thủ tục thành lập

Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua điện thoại gọi:  - 1900 6162

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi tới thư mục tư vấn của công ty chúng tôi, với câu hỏi của bạn chúng tôi xin trả lời như sau:

Cơ sở pháp lý:

Bộ luật Dân sự năm 2005

Nội dung phân tích:

Ở trường hợp của bạn, bé trai hiện mới 12 tuổi (là người chưa thành niên) nên theo quy định của pháp luật bắt buộc cần phải có người giám hộ. Khoản 1 Điều 58 Bộ luật Dân sự 2005 có quy định về việc giám hộ như sau:

"1. Giám hộ là việc cá nhân, tổ chức (sau đây gọi chung là người giám hộ) được pháp luật quy định hoặc được cử để thực hiện việc chăm sóc và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự (sau đây gọi chung là người được giám hộ)."

Bên cạnh đó, tại Điều 61 Bộ luật Dân sự 2005 quy định:

"Người giám hộ đương nhiên của người chưa thành niên mà không còn cả cha và mẹ, không xác định được cha, mẹ hoặc cả cha và mẹ đều mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, bị Tòa án hạn chế quyền của cha, mẹ hoặc cha, mẹ không có điều kiện chăm sóc, giáo dục người chưa thành niên đó và nếu cha, mẹ có yêu cầu, được xác định như sau:

1. Trong trường hợp anh ruột, chị ruột không có thỏa thuận khác thì anh cả hoặc chị cả là người giám hộ của em chưa thành niên; nếu anh cả hoặc chị cả không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì anh, chị tiếp theo là người giám hộ;

2. Trong trường hợp không có anh ruột, chị ruột hoặc anh ruột, chị ruột không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại là người giám hộ; nếu không có ai trong số những người thân thích này có đủ điều kiện làm người giám hộ thì bác, chú, cậu, cô, dì là người giám hộ.”

Như vậy, hiện nay bé vẫn còn những người thân ruột thịt (mẹ và bà ngoại), nên người giám hộ đương nhiên của bé sẽ là mẹ, hoặc bà ngoại (nếu mẹ là người mất năng lực hành vi dân sự,bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, bị Tòa án hạn chế quyền của mẹ hoặc mẹ không có điều kiện chăm sóc, giáo dục bé...)

Trong trường hợp bé phạm tội nghiêm trọng gây ra thiệt hại trên thực tế trong khi chưa có khả năng chịu trách nhiệm, thì người giám hộ hợp pháp của bé sẽ là người chịu trách nhiệm bồi thường. Nếu bé đã đủ 15 tuổi và có tài sản riêng thì tự chịu trách nhiệm bồi thường bằng tài sản riêng của mình.

Về việc chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người giám hộ, khoản 3 Điều 606 Bộ luật Dân sự có quy định như sau:

Người chưa thành niên gây thiệt hại mà có người giám hộ thì người giám hộ đó được dùng tài sản của người được giám hộ để bồi thường; nếu người được giám hộ không có tài sản hoặc không đủ tài sản để bồi thường thì người giám hộ phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu người giám hộ chứng minh được mình không có lỗi trong việc giám hộ thì không phải lấy tài sản của mình để bồi thường”.

Ngoài ra, Điều 621 Bộ luật Dân sự cũng quy định:

"Người chưa thành niên dưới mười lăm tuổi và người mất năng lực hành vi dân sự gây thiệt hại cho người khác trong thời gian trường học, bệnh viện, tổ chức khác trực tiếp quản lý thì trường học, bệnh viện, tổ chức khác phải bồi thường thiệt hại xảy ra. Nếu trường học, bệnh viện, tổ chức khác chứng minh được mình không có lỗi trong quản lý thì cha, mẹ, người giám hộ của người dưới mười lăm tuổi, người mất năng lực hành vi dân sự phải bồi thường"

Như vậy, nếu bé gây thiệt hại bằng hành vi trái pháp luật khi chưa đủ 15 tuổi và không có tài sản riêng, thì trước hết người giám hộ sẽ phải chịu trách nhiệm bồi thường chứ không phải là mẹ của bạn. Mặt khác, nếu hành vi gây thiệt hại này xảy ra khi bé đang ở trực tiếp thuộc sự quản lý của trường học mà họ lai không chứng minh được là mình không có lỗi thì cơ quan này sẽ phải chịu trách nhiệm.

Nếu đã thành niên mà thực hiện hành vi trái pháp luật gây thiệt hại thì phải tự chịu mọi trách nhiệm về hành vi của mình.

Nếu gia đình bạn muốn bé được giáo dục tại một nơi khác có thể gửi bé đến các trung tâm bảo trợ trẻ em uy tín, tuy nhiên, việc này cũng cần có sự đồng ý từ người giám hộ. Do đó. gia đình bạn nên nói chuyện và trao đổi thẳng thắn với mẹ cũng như bà ngoại của bé, nhằm tìm ra cách giải quyết tốt nhất cho tương lai bé sau này.

Trên đây là thư tư vấn của chúng tôi. 

Chúng tôi hy vọng rằng, ý kiến tư vấn của chúng tôi sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà bạn đang quan tâm. Trên từng vấn đề cụ thể, nếu bạn cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn của chúng tôi, xin hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi theo địa chỉ email Tư vấn pháp luật dân sự miễn phí qua Email hoặc qua Tổng đài tư vấn: 1900 6162.

Trân trọng./.

BỘ PHẬN TƯ VẤN LUẬT - CÔNG TY LUẬT MINH KHUÊ.