Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục Tư vấn pháp luật dân sự của công ty luật Minh Khuê.

Về hưu năm nay có ưu đãi hơn so với năm sau không ?

Luật sư tư vấn pháp luật dân sự gọi:  1900 6162  

 

Trả lời:

Cảm ơn bạn đã tin tưởng và lựa chọn công ty Luật Minh Khuê. Về thắc mắc của bạn, chúng tôi xin được giải đáp như sau:

1. Căn cứ pháp lý:

Luật bảo hiểm xã hội 2006

Luật bảo hiểm xã hội 2014

Thông tư 36/2012/TT-BLĐTBXH Ban hành bổ sung danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. 

2. Nội dung phân tích:

Theo như bạn trình bày thì mẹ bạn sinh năm 1968, tức là năm nay 2015 mẹ bạn 47 tuổi. Tính từ thời điểm đi làm đến này mẹ bạn có 26 năm công tác tương ứng với đó là 26 năm đóng bảo hiểm xã hội.

2.1. Nếu mẹ bạn về hưu năm 2015 thì sẽ áp dụng Luật bảo hiểm xã hội 2006.

Điều 51 Luật bảo hiểm xã hội quy định về chế độ nghỉ hưu trước tuổi như sau:

"Điều 51. Điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động

Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d và e khoản 1 Điều 2 của Luật này đã đóng bảo hiểm xã hội đủ hai mươi năm trở lên, bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên, hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại Điều 50 của Luật này khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

1. Nam đủ năm mươi tuổi, nữ đủ bốn mươi lăm tuổi trở lên;

2. Có đủ mười lăm năm trở lên làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Bộ Y tế ban hành."

Theo như bạn trình bày thì mẹ bạn có trên 20 năm đóng bảo hiểm, 45 tuổi trở lên. Do đó, mẹ bạn phải suy giảm khả năng lao động 61% trở lên thì mới được hưởng lương hưu trước tuổi.

Nếu mẹ bạn đủ điều kiện hưởng lương hưu trước tuổi thì mức hưởng sẽ là : 

"Điều 52. Mức lương hưu hằng tháng

1. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 50 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 58, Điều 59 hoặc Điều 60 của Luật này tương ứng với mười lăm năm đóng bảo hiểm xã hội, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội thì tính thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ; mức tối đa bằng 75%.

2. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 51 của Luật này được tính như quy định tại khoản 1 Điều này, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 1%.

3. Mức lương hưu hằng tháng thấp nhất bằng mức lương tối thiểu chung."

Mẹ bạn có 26 năm đóng bảo hiểm xã hội, cho nên 15 năm đầu tương ứng với 45% tiền lương bình quân đóng bảo hiểm xã hội. 11 năm sau tương ứng với 33%. Tổng là 45% + 33% = 78%. Tuy nhiên, mức hưởng tối đa chỉ bằng 75%. 

Theo điểm b, khoản 1, điều 50 Luật bảo hiểm xã hội 2006 thì nếu mẹ bạn thuộc danh mục công việc nặng nhọc, độc hại theo thông tư 36/2012/TT-BLĐTBXH thì mẹ bạn đủ tuổi về hưu khi đủ 50 tuổi.  Tức là nếu hiện tại mẹ bạn về hưu thì tức là bác về trước 3 tuổi, tương ứng với đó sẽ bị trừ đi 3%. Như vậy, năm 2015 mẹ bạn về hưu thì sẽ được hưởng mức lương hưu trước tuổi là 72% mức tiền lương, tiền công đóng bảo hiểm xã hội. 

Ngoài ra mẹ bạn còn được hưởng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu theo điều 54 Luật bảo hiểm xã hội 2006, cụ thể :

"Điều 54. Trợ cấp một lần khi nghỉ hưu

1. Người lao động đã đóng bảo hiểm xã hội trên ba mươi năm đối với nam, trên hai mươi lăm năm đối với nữ, khi nghỉ hưu, ngoài lương hưu còn được hưởng trợ cấp một lần.

2. Mức trợ cấp một lần được tính theo số năm đóng bảo hiểm xã hội kể từ năm thứ ba mươi mốt trở đi đối với nam và năm thứ hai mươi sáu trở đi đối với nữ. Cứ mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội thì được tính bằng 0,5 tháng mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng bảo hiểm xã hội."

Mẹ bạn có 26 năm đóng bảo hiểm nên khi về hưu được trợ cấp một lần bằng 0,5 tháng bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội.

2.2. Nếu mẹ bạn về hưu sau ngày 1/1/2016 thì sẽ áp dụng Luật bảo hiểm xã hội 2014.

"Điều 55. Điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động

1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 54 của Luật này nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Từ ngày 01 tháng 01 năm 2016, nam đủ 51 tuổi, nữ đủ 46 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động. Sau đó mỗi năm tăng thêm một tuổi cho đến năm 2020 trở đi, nam đủ 55 tuổi và nữ đủ 50 tuổi thì mới đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên;

b) Nam đủ 50 tuổi, nữ đủ 45 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

c) Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và có đủ 15 năm trở lên làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành.”.

Như vậy, sang năm 2016 mẹ bạn 48 tuổi đủ số tuổi quy định, đủ số năm đóng bảo hiểm ( tính đến năm 2016 là 27 năm ) cho nên mẹ bạn cần đáp ứng đủ điều kiện suy giảm khả năng lao động 61% mới được về hưu trước tuổi.

Trường hợp này thì nếu mẹ bạn thuộc danh mục công việc nặng nhọc, độc hại theo thông tư 36/2012/TT-BLĐTBXH thì mẹ bạn đủ tuổi về hưu khi “b) Nam từ đủ 55 tuổi đến đủ 60 tuổi, nữ từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;”. Tức là 50 tuổi mẹ bạn đủ điều kiện về hưu.

Nếu về hưu đúng tuổi thì mẹ bạn được hưởng mức theo điều 56 Luật bảo hiểm xã hội 2014 như sau:

“1. Từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành cho đến trước ngày 01 tháng 01 năm 2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật này được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 62 của Luật này tương ứng với 15 năm đóng bảo hiểm xã hội, sau đó cứ thêm mỗi năm thì tính thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ; mức tối đa bằng 75%.”. Mẹ bạn sang năm có 27 năm đóng bảo hiểm xã hội, cho nên 15 năm đầu tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội, 12 năm sau tương ứng với 36%. Tổng là 81%. Tuy nhiên mức tối đa được hưởng chỉ là 75% tiền công, tiền lương đóng bảo hiểm xã hội.

Sang năm 2016 thì mẹ bạn được 48 tuổi. Nếu về hưu thì mẹ bạn sẽ được tính là về hưu trước 2 tuổi. Khoản 3, điều 56 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định  “3. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 55 của Luật này được tính như quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%”. Như vậy, mức hưởng của mẹ bạn sẽ là 75% - 4% = 71% bình quân tiền công, tiền lương đóng bảo hiểm xã hội.

Ngoài ra, mẹ bạn còn được hưởng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu theo điều 58 Luật bảo hiểm xã hội 2014:

Điều 58. Trợ cấp một lần khi nghỉ hưu

1. Người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội cao hơn số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu 75% thì khi nghỉ hưu, ngoài lương hưu còn được hưởng trợ cấp một lần.

2. Mức trợ cấp một lần được tính theo số năm đóng bảo hiểm xã hội cao hơn số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu 75%, cứ mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội thì được tính bằng 0,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.”. Mẹ bạn có 27 năm đóng bảo hiểm xã hội, do đó, mức 75% này tương ứng với 25 năm mẹ bạn đóng bảo hiểm. Tức là mức trợ cấp một lần được tính trên cơ sở 2 năm dư ra, mỗi năm tương ứng với 0,5 tháng lương bình quân tức là được hưởng trợ cấp 1 lần bằng 1 tháng mức bình quân tiền lương đóng  bảo hiểm xã hội.

Theo 2 trường hợp mà chúng tôi phân tích thì nếu mẹ bạn nghỉ hưu vào năm 2015 thì mức lương hưu hàng tháng của mẹ bạn được 72% mức bình quân tiền lương + trợ cấp 1 lần bằng 0,5 tháng mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội, trong khi nếu nghỉ trong năm 2016 thì được mức hưởng sẽ là 71% + trợ cấp 1 lần bằng 1 tháng lương mức bình quân đóng bảo hiểm xã hội.

Như vậy, xét lợi ích lâu dài thì mẹ bạn nên xin nghỉ hưu vào năm 2015.

Trên đây là thư tư vấn của chúng tôi. 

Chúng tôi hy vọng rằng, ý kiến tư vấn của chúng tôi sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà bạn đang quan tâm. Trên từng vấn đề cụ thể, nếu bạn cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn của chúng tôi, xin hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi theo địa chỉ email Tư vấn pháp luật dân sự miễn phí qua Email hoặc qua Tổng đài luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến, gọi:  1900 6162 .

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật dân sự - Công ty luật Minh Khuê