Năm 1977, cố C chết, cụ Nguyễn H (là cha của bà Nguyễn Thị T) xin ở nhờ. Năm 2005, cụ H chết, bà T tiếp tục quản lý, sử dụng nhà, ông đòi nhà nhiều lần nhưng bà T không trả, nên ông yêu cầu bà T và các con của cụ H trả nhà cho ông vì cụ Nguyễn L (là cha anh) là con duy nhất của cố C (cụ L sinh tại Trung Quốc nên không có giấy khai sinh và giấy tờ chứng minh cụ L là con của cố C). Bị đơn bà Nguyễn thị T trình bày: Cố C có 2 người con là cụ Nguyễn H (sinh 1935, chết 4-9-1998) và cụ Nguyễn L (là cha của chị, sinh năm 1936, chết 3-8-2005). Năm 1958, cố C mua nhà của cụ Trần N trên đất mượn của Hội quán Triều Châu. Do nhà chật, cố C thuê nhà cho cụ L ở riêng nơi khác. Năm 1973, cụ L mua nhà ở riêng tại 806/391 Trần Hưng Đạo. Năm 1977, cố C chết, cụ H xin phép chính quyền cho cụ ở nhà để thờ cúng. Quá trình quản lý, sử dụng, do căn nhà cũ dột nát nên cụ H đã cải tạo, sửa chữa nhiều lần và đăng ký kê khai, thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước từ năm 1977, làm tăng diện tích từ 12m2 thành 21 m2, cụ L và các con ở cùng phố có biết nhưng không có ý kiến gì nên bà không chấp nhận yêu cầu của ông M. Cụ H có phải là con của cố C không ?Cụ H có được sở hữu tài sản của cố C không? Căn cứ vào đâu để xác định cụ L là con ai ? 

Người gửi: Hoa

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục hỏi đáp pháp luật dân sự của Công ty Luật Minh Khuê.

 

Trả lời:

Chào bạn, Công ty Luật Minh Khuê đã nhận được câu hỏi của bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm và gửi câu hỏi đến công ty. Về vấn đề của bạn công ty xin giải đáp như sau:

1. Cơ sở pháp lý:

- Bộ luật dân sự năm 2005

- Luật đất đai năm 2013

2. Nội dung phân tích:

Về việc sở hữu tài sản:

Cụ cố C đã mất vì vậy việc sở hữu tài sản được xác định theo quan hệ thừa kế. Tài sản cụ H đang quản lý là tài sản dùng cho việc thờ cúng. Việc sở hữu tài sản này quy định tại Điều 670 Bộ luật dân sự như sau:

" Điều 670. Di sản dùng vào việc thờ cúng

1. Trong trường hợp người lập di chúc có để lại một phần di sản dùng vào việc thờ cúng thì phần di sản đó không được chia thừa kế và được giao cho một người đã được chỉ định trong di chúc quản lý để thực hiện việc thờ cúng; nếu người được chỉ định không thực hiện đúng di chúc hoặc không theo thoả thuận của những người thừa kế thì những người thừa kế có quyền giao phần di sản dùng vào việc thờ cúng cho người khác quản lý để thờ cúng.

Trong trường hợp người để lại di sản không chỉ định người quản lý di sản thờ cúng thì những người thừa kế cử một người quản lý di sản thờ cúng.

Trong trường hợp tất cả những người thừa kế theo di chúc đều đã chết thì phần di sản dùng để thờ cúng thuộc về người đang quản lý hợp pháp di sản đó trong số những người thuộc diện thừa kế theo pháp luật.

2. Trong trường hợp toàn bộ di sản của người chết không đủ để thanh toán nghĩa vụ tài sản của người đó thì không được dành một phần di sản dùng vào việc thờ cúng."

Căn cứ quy định tại Điều 101 Luật đất đai năm 2013 thì:

" 2. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 và không vi phạm pháp luật về đất đai, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đối với nơi đã có quy hoạch thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất."

Như vậy, Bà H có quyền sở hữu phần diện tích đất dùng để thờ cúng nêu trên nếu đảm bảo các quy định nêu trên.

Về việc xác định quan hệ huyết thống:

Quan hệ huyết thống được xác định căn cứ vào các tài liệu pháp lý: giấy khai sinh, giấy chứng sinh hoặc các chứng cứ liên quan đến quan hệ huyết thống. Để xác định quan hệ huyết thống của cụ L cần có tài liệu cũng như bằng chứng chứng minh sự tồn tại quan hệ huyết thống. Khi có bất kỳ cơ sở nào bạn có thể thực hiện việc giám định ADN để có thể nhận được kết quả chính xác nhất.

Trên đây là thư tư vấn của chúng tôi về vấn đề của bạn, xin đảm bảo tất cả những thông tin tư vấn hoàn toàn đúng theo tinh thần pháp luật. Chúng tôi rất mong nhận được hồi âm của bạn về vấn đề này và luôn sẵn sàng trao đổi những thông tin cần thiết. Cảm ơn bạn đã tin tưởng và lựa chọn công ty tư vấn của chúng tôi

Trân trọng./

Bộ phận tư vấn pháp luật dân sự - Công ty luật Minh Khuê