Tôi xin nói qua về hoàn cảnh gia đình tôi hiện nay để mong các anh chị luật sư xem xét và giúp đỡ cho gia đình tôi.
Gia đình tôi có 5 người. Bố tôi sinh năm 1964 đang làm bảo vệ trông máy ép cọc phải đi theo công trình nên thường xuyên không có mặt ở nhà, mẹ tôi sinh năm 1967 đang điều trị K vú giai đoạn 3 tại bệnh viện K (1) Hà Nội, tôi sinh năm 1987 đã lập gia đình và đang nuôi con nhỏ, dưới tôi là hai em trai: một em sinh năm 1991 bị mù bẩm sinh và một em đang đi hoc sinh năm 2001.
Gia đình bác tôi có 4 người: Hai bác là cán bộ nhà nước đã nghỉ hưu và có 2 chị gái đã lập gia đình.
Sự việc tranh chấp xảy ra như sau:
Năm 1982, ông nội tôi xin cho bác 1 thửa đất nhưng khi bác tôi lấy vợ thì hai bác xin được mảnh đất khác ở thị trấn huyện nên ông và bác trai đã cho bố tôi mảnh đất ông xin để bố tôi lập gia đình. Năm 1985 bố tôi lấy mẹ tôi và sinh sông trên mảnh đất đó được vài năm. Đầu năm 1991 gia đình tôi và gia đình ông T hàng xóm liền kề trao đổi đất cho nhau có sự chứng kiến của ông nội tôi, bố ông T và địa chính xã cùng gia đình tôi và gia đình ông T, hiện tôi vẫn giữ giấy gốc trao đổi 2 bên ( Lý do đổi vì đất gia đình tôi có mặt bằng cao và nhà ở nhưng diện tích nhỏ còn đất ông T là thùng vũng ao sâu nhưng diện tích lớn). Khi sang đất ông T bố mẹ tôi đã lao động vất vả, vay lãi nặng để đổ đất lập nền xây dựng nhà cửa sinh sống như hiện nay.Trong suốt quá trình sinh sống đến giờ gia đình tôi đóng thuế nhà ở đầy đủ và có tên trong sổ địa chính xã, huyện xác nhận từ năm 1991. Trong quá trình ở gia đình tôi đã bán đi 2 lô đất cho người khác. Tháng 9 năm 2013 UBND huyện đã cấp sổ bìa hồng mang tên của bố mẹ tôi. Tuy nhiên cuối năm 2014 gia đình bác tôi kiện đòi 1 lô đất trong mảnh đất gia đình tôi đang ở vì lý do đòi lại lô đất trước bác cho bố tôi.
Bác tôi đã kiện từ UBND xã lên UBND huyện nhiều lần gây khó khăn cho gia đình tôi và hạn chế sổ đất của gia đình tôi. Nhưng một thời gian dài không giải quyết được gì. Đến nay bác tôi đã chuyển kiện sang bên tòa án huyện. Họ cậy quyền chức gây áp lực cho gia đình tôi, mẹ tôi bệnh ngày càng trầm trọng thêm. Gia đình bất ổn tinh thần và sổ đất bị hạn chế không vay mượn và chuyển nhượng đất được để lấy tiền chữa bệnh và trả nợ. Vì bệnh mẹ tôi kéo dài từ nhiều năm trước nên gia đình vay nợ nhiều. Tòa án đã triệu tập bố mẹ tôi lên nhiều lần. Lần đầu bố mẹ tôi lên đã trình bày rõ với họ về nguồn gốc đất và cũng nói là không đồng ý cho lại bác 1 lô đất. Các lần sau triệu tập vì mẹ tôi bệnh nặng đi truyền hóa chất suốt và bố tôi làm bảo vệ theo công trình ở xa nên không ở nhà. Tòa ra quyết định định giá mảnh đất gia đình tôi vào ngày 23/6/2015 nhưng gia đình tôi không đồng ý. Sau đó họ gửi giấy triệu tập bố mẹ tôi nhiều lần nhưng không đi được. Ngày 7/8/2015 tới đây họ ra quyết định thẩm định tài sản tại chỗ. Vậy cho tôi hỏi một số vấn đề như sau:
1. Cho tôi hỏi việc làm của gia đình bác tôi và của tòa án huyện có đúng không? (Bởi sự việc này làm ảnh hưởng lớn đến tinh thần, sức khỏe của gia đình tôi và danh dự của bố mẹ tôi)
2. Bây giờ tôi phải làm như thế nào để ngăn chặn sự việc này và bảo vệ gia đình tôi (Hiện nay gia đình tôi rất khó khăn nên muốn dùng sổ đất để vay mượn hoặc bán 1 lô để giải quyết khó khăn).
3. Gia đình có nên để cho Tòa án làm thẩm định tại chỗ đất của gia đình tôi không?
Mong các anh chị luật sư xem xét tư vấn sớm giúp tôi với!
Xin chân thành cảm ơn các anh chị luật sư tư vấn giúp gia đinh tôi!

Câu hỏi đươc biên tập từ chuyên mục tư vấn pháp luật đất đai của Công ty Luật Minh Khuê

Bác trai đòi lại đất, cháu phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình và gia đình ?

Luật sư tư vấn luật đất đai, gọi: 1900.6162

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi thắc mắc đến Công ty Luật Minh Khuê, căn cứ vào những thông tin bạn cung cấp xin được tư vấn cho bạn như sau:

 

Cơ sở pháp lý:

Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004 (đã được sửa đổi năm 2011)

Nội dung tư vấn:

Thứ nhất, việc làm của bác anh và tòa án huyện có đúng hay không?

Theo quy định của Điều 6 Bộ luật tố tụng dân sự thì:

Điều 6. Cung cấp chứng cứ và chứng minh trong tố tụng dân sự

1. Các đương sự có quyền và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ cho Tòa án và chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.

Cá nhân, cơ quan, tổ chức khởi kiện, yêu cầu để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khác có quyền và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ, chứng minh như đương sự.

Như vậy, khi bác bạn gửi đơn khởi kiện đến tòa án nhân dân huyện thì bác bạn phải có những căn cứ chứng minh ban đầu về quyền khởi kiện của mình. Cụ thể, bác bạn phải chứng minh mình có quyền gì trong lô đất nhà bạn hay không?

Theo như tình huống bạn đã trao đổi thì bố mẹ bạn đã sử dụng đất ổn định từ năm 1991 đến nay, có đóng thuế đầy đủ và Tháng 9 năm 2013 UBND huyện đã cấp sổ bìa hồng mang tên của bố mẹ bạn. Như vậy, bố mẹ bạn hoàn toàn có quyền sử dụng đối với mảnh đất đó, bác bạn không có quyền đòi lại mảnh đất.

Về hoạt động của tòa án, đối với việc nhận đơn khởi kiện tai Điều 167 Bộ luật tố tụng dân sự có quy định:

Điều 167. Thủ tục nhận đơn khởi kiện

Tòa án phải nhận đơn khởi kiện do đương sự nộp trực tiếp tại Tòa án hoặc gửi qua bưu điện và phải ghi vào sổ nhận đơn. Trong thời hạn năm ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện, Tòa án phải Xem Xét và có một trong các quyết định sau đây:

1. Tiến hành thủ tục thụ lý vụ án nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của mình;

2. Chuyển đơn khởi kiện cho Tòa án có thẩm quyền và báo cho người khởi kiện, nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án khác;

3. Trả lại đơn khởi kiện cho người khởi kiện, nếu việc đó không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

Đáng ra khi tòa án tiến hành thủ tục thụ lý vụ án, khi nhận  thấy bác bạn không có quyền khởi kiện thì tòa án phải trả lại đơn khởi kiện theo quy định tại điểm a, khoản 1 Điều 168 Bộ luật tố tụng dân sự, nhưng trong trường hợp này, tòa án đã thụ lý vụ án và triệu tập bố mẹ bạn.

Thứ hai, bạn phải làm gì để bảo vệ gia đình bạn? 

Theo quy định của bộ luật tố tụng dân sự, về nguyên tắc, khi được tòa án triệu tâp thì bố mẹ bạn phải có mặt. Tuy nhiên, vì điều kiện khách quan nên bố mẹ bạn không thể đến được. Vì vậy, bố mẹ bạn có thể viết giấy ủy quyền để bạn có thể trở thành đại diện theo ủy quyền cho bố mẹ bạn để tham gia phiên triệu tập của tòa án. Khia tham gia phiên triệu tập, Tòa án sẽ tiến hành những thủ tục nhất định để đưa vụ án ra xét xử, do đó việc có mặt của bạn là vô cùng cần thiết. Trong phiên triệu tập, bạn có thể cung cấp những chứng cứ chứng minh quyền của bố mẹ bạn đối với mảnh đất và đưa ra những lý lẽ chứng minh bác bạn không có quyền gì đối với mảnh đất đó.Bạn cũng có thể thuê luật sư để họ giúp đỡ bạn về mặt pháp lý.

Thứ ba, Gia đình có nên để cho Tòa án làm thẩm định tại chỗ đất của gia đình tôi không?

Theo quy định tại Điều 89 Bộ luật tố tụng dân sự thì:

Điều 89. Xem xét, thẩm định tại chỗ

1. Việc xem xét, thẩm định tại chỗ phải do Thẩm phán tiến hành với sự có mặt của đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan, tổ chức nơi có đối tượng cần xem xét, thẩm định và phải báo trước việc xem xét, thẩm định tại chỗ để đương sự biết và chứng kiến việc xem xét, thẩm định đó.

2. Việc xem xét, thẩm định tại chỗ phải được ghi thành biên bản. Biên bản phải ghi rõ kết quả xem xét, thẩm định, mô tả rõ hiện trường, có chữ ký của người xem xét, thẩm định và chữ ký hoặc điểm chỉ của đương sự nếu họ có mặt, của đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan, tổ chức nơi có đối tượng cần xem xét, thẩm định và những người khác được mời tham gia việc xem xét, thẩm định. Sau khi lập xong biên bản, người xem xét, thẩm định phải yêu cầu đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan, tổ chức nơi có đối tượng cần xem xét, thẩm định ký tên và đóng dấu xác nhận.

Việc xem xét, thẩm định tại chỗ chỉ là mộ trong những hoạt động cung cấp chứng cứ và chứng minh trong tố tụng dân sự. Vì vậy, bạn không nên cản trở Tòa án vì nếu cản trở bạn có thể phải chịu trách nhiệm trong việc chống người thi hành công vụ.

Tuy nhiên, bạn cần sáng suốt trong việc ký tên vào biên bản đó, bạn cần phải đọc kỹ xem trong biên bản có đề cập đến nội dung gì? Và quan trọng, cần phải xem xét xem họ làm có đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật hay không, ví dụ như có mặt chính quyền ,đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan, tổ chức nơi có đối tượng cần xem xét, thẩm định và những người khác được mời tham gia việc xem xét, thẩm định hay không? họ có thông báo trước việc thẩm định cho gia đình bạn hay không?,...

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

Trân trọng./.
Bộ phận tư vấn pháp luật dân sự.