Khi bố, mẹ của bác tôi mất có để lại di chúc có xác nhận của xã lúc bấy giờ, chia thừa kế đất cho 3 người con trai là 3 sào 2 thước (nhưng không nói đến diện tích đất ao kia vì vẫn là diện tích đăng ký với hợp tác xã về làm sản lượng khoán thời bao cấp) với nội dung như sau:

Anh trai của bác tôi được hưởng 1 sào 2 thước là phần ở giữa, bác tôi được 1sào ở phần phía đông, em trai bác tôi được 1sào ở phần phía tây. Năm 1991 nhà bác tôi có lấy lại được phần đất ao từ hợp tác xã (108m2 nhưng thực tế là hơn 108m2 và có kích thước 4 chiều) và họp chia lại đất cho 3 ông con trai có sự chứng kiến của 3 bà con gái còn lại có biên bản và chữ ký của 6người (nhưng không có xác nhận của ủy ban xã), với diện tích tự đo là 3sào 2thước và 108m2 đất ao. Ông con trai cả được 491m2, ông con trai thứ 2 (bác tôi) được 278m2 và 108m2 đất ao kia, ông con trai út được 404m2 tất cả cả 3 thửa đều có kích thước các chiều rõ ràng phân định gianh giới và sử dụng bình thường cho đến nay. Năm 1993 thì địa chính xã đã đo lại và xác định diện tích đất của từng ông để quản lý và đóng thuế sử dụng đất như sau: ông con trai cả là 480m2, ông con trai thứ 2 461m2, ông con út 384m2. Cả 3ông đều xác nhận đồng ý diện tích đất này để đóng thuế và không có dị nghị nào vẫn đóng thuế đất và ký ký vào sổ địa chính xã được xã xác nhận diện tích từ đó đến nay không tranh chấp với các bên xung quanh khác và có kích thước các chiều rõ ràng sử dụng bình thường cho đến nay. Nay bác rể tôi mất còn bác gái và 2 anh chị, ông con út yêu cầu chia lại đất theo đúng di chúc bố mẹ để lại phần thừa chia đều cho 3 ông và yêu cầu bác tôi phải trả phần đất dư ra.

 Câu hỏi: bác tôi có phải trả lại phần diện tích này không  vì phần đất dư này lại nằm trên diện tích đất ao nay là vườn của bác tôi đang sử dụng. Nếu có phải trả lại thì có phải trả ở phần đất vườn nay không hay trừ vào phần diện tích đất ở 278m2 cũng được.  Theo tôi nghĩ khi 3 ông con trai họp với nhau chia lại đất năm 1991 đã có biên bản thỏa thuận giữa 3 ông và 3bà con gái làm chứng thì là có hiệu lực, hơn nữa các thửa đất đều có kích thước các chiều và diện tích đã được xã cấp bản đồ thửa đất có các bên tiếp giáp xác nhận là không tranh chấp. Nay ông con trai út bắt bẻ là theo đúng thỏa thuận ký giữa 3 ông thì bác tôi chỉ được lấy dúng diện tích 278m2 đất ở và 108m2 đất vườn thôi. Tôi thấy như thế là không đúng vì diện tích đất này đã được xã xác nhận thậm chí có chữ ký xác nhận không tranh chấp và công nhận kích thước phần đất của bác tôi với ông con trai cả

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục Tư vấn Luật đất đai của Công ty  Luật Minh Khuê

>> Luật sư Tư vấn Luật đất đai  gọi: 19006162

 

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi thắc mắc cho Công ty Luật Minh Khuê chúng tôi, căn cứ vào thông tin bạn đưa ra chúng tôi xin tư vấn như sau:

1. Cơ sở pháp lý:

Bộ luật dân sự năm 2005

Bộ luật dân sự năm 2015

2. Nội dung tư vấn

- Bộ luật dân sự năm 2005 quy định:

Điều 652. Di chúc hợp pháp  

1. Di chúc được coi là hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ hoặc cưỡng ép;

b) Nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của pháp luật.

2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực. 

4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.

5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp, nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau đó những người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn năm ngày, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng hoặc chứng thực. 

Điều 684. Phân chia di sản theo di chúc

1. Việc phân chia di sản được thực hiện theo ý chí của người để lại di chúc; nếu di chúc không xác định rõ phần của từng người thừa kế thì di sản được chia đều cho những người được chỉ định trong di chúc, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

2. Trong trường hợp di chúc xác định phân chia di sản theo hiện vật thì người thừa kế được nhận hiện vật kèm theo hoa lợi, lợi tức thu được từ hiện vật đó hoặc phải chịu phần giá trị của hiện vật bị giảm sút tính đến thời điểm phân chia di sản; nếu hiện vật bị tiêu huỷ do lỗi của người khác thì người thừa kế có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại.

3. Trong trường hợp di chúc chỉ xác định phân chia di sản theo tỷ lệ đối với tổng giá trị khối di sản thì tỷ lệ này được tính trên giá trị khối di sản đang còn vào thời điểm phân chia di sản.

Điều 687. Phân chia di sản trong trường hợp có người thừa kế mới hoặc có người thừa kế bị bác bỏ quyền thừa kế  

1. Trong trường hợp đã phân chia di sản mà xuất hiện người thừa kế mới thì không thực hiện việc phân chia lại di sản bằng hiện vật, nhưng những người thừa kế đã nhận di sản phải thanh toán cho người thừa kế mới một khoản tiền tương ứng với phần di sản của người đó tại thời điểm chia thừa kế theo tỷ lệ tương ứng với phần di sản đã nhận, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

2. Trong trường hợp đã phân chia di sản mà có người thừa kế bị bác bỏ quyền thừa kế thì người đó phải trả lại di sản hoặc thanh toán một khoản tiền tương đương với giá trị di sản được hưởng tại thời điểm chia thừa kế cho những người thừa kế, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

>> Như vậy, trường hợp trên Cả 3 ông đều xác nhận đồng ý diện tích đất này để đóng thuế và không có ý kiến nào vẫn đóng thuế đất và ký ký vào sổ địa chính xã được xã xác nhận diện tích từ đó đến nay không tranh chấp với các bên xung quanh khác và có kích thước các chiều rõ ràng sử dụng bình thường cho đến nay. Nay bác rể bạn mất còn bác gái và 2 anh chị, ông con út yêu cầu chia lại đất theo đúng di chúc bố mẹ để lại phần thừa chia đều cho 3 ông và yêu bạn bác tôi phải trả phần đất dư ra là không có căn cứ hợp lệ. Việc phân chia di sản thừa kế giữa những người thừa kế là hợp pháp - có văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, trong trường hợp di sản là bất động sản đã được công chứng hoặc chứng thực, không thể phân chia lại di sản thừa kế.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo. Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900 6162 hoặc gửi qua email  để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật dân sự - Công ty luật Minh Khuê