Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn pháp luật doanh nghiệp  của Luật Minh Khuê.

>> Luật sư tư vấn luật doanh nghiệp gọi: 1900.6162

 

Trả lời

 

Chào bạn, Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

1. Cơ sở pháp lý: 

- Luật Doanh nghiệp năm 2014 

- Luật Đầu tư năm 2014

- Luật Luật sư 2006 sửa đổi, bổ sung 2012

2. Nội dung tư vấn

Biểu cam kết dịch vụ của Việt Nam khi gia nhập WTO quy định, đối với dịch vụ pháp lý (CPC 861) thì Tổ chức luật sư nước ngoài được phép thành lập hiện diện thương mại tại Việt Nam dưới các hình thức sau:

  • Chi nhánh của tổ chức luật sư nước ngoài;
  • Công ty con của tổ chức luật sự nước ngoài;
  • Công ty luật sư nước ngoài;
  • Công ty hợp danh giữa tổ chức luật sư nước ngoài và công ty luật hợp danh Việt Nam.

Như vậy, theo Biểu cam kết dịch vụ thì đối với dịch vụ pháp lý tổ chức luật sư nước ngoài được thành lập bốn hình thức hiện diện thương mại kể trên ở Việt Nam.

Tư vấn lựa chọn hình thức kinh doanh: 

Trước hết, chúng tôi xin khẳng định rằng trong các hình thức hiện diện thương mại kể trên thì mỗi hình thức đều có những ưu điểm riêng đồng thời cũng có một số hạn chế riêng nhất định. Vì vậy, dưới đây chúng tôi xin được tư vấn một cách cơ bản nhất cho bạn về ưu và nhược điểm của từng hình thức và trên cơ sở đó bạn sẽ lựa chọn loại hình kinh doanh phù hợp nhất để có thể hoạt động một cách hiệu quả nhất tại Việt Nam.

Thứ nhất, chi nhánh của tổ chức luật sư nước ngoài. Nhìn chung, trong bốn hình thức hiện diện thương mại có thể lập thì hình thức này là một hình thức “đơn giản” nhất. Sự đơn giản ở đây được thể hiện trong hoạt động thành lập, đăng ký chi nhánh và “đơn giản” ngay trong cả quá trình hoạt động kinh doanh. Theo đó, khoản 2 Điều 4 NĐ số 72/2006/NĐ-CP Nghị định Quy định chi tiết Luật Thương mại về Văn phòng đại diện, Chi nhánh của thương nhân nước ngoài tại Việt Nam quy định điều kiện cấp giấy phép thành lập chi nhánh của thương nhân nước ngoài tại Việt Nam như sau:

a) Là thương nhân được pháp luật nước nơi thương nhân đó thành lập hoặc đăng ký kinh doanh công nhận hợp pháp;

b) Đã hoạt động không dưới 05 năm, kể từ khi thành lập hoặc đăng ký kinh doanh hợp pháp.

Nhìn chung, thủ tục để được cấp Giấy phép thành lập Chi nhánh tại Việt Nam là đơn giản hơn so với các hình thức khác. Tuy nhiên, tùy thuộc vào mục đích của quý công ty. Nếu quý công ty chỉ muốn thành lập hiện diện không muốn mở rộng kinh doanh thì quý công ty có thể thành lập chi nhánh, bởi những lợi ích về thủ tục và lệ phí đăng ký mà nó mang lại; còn nếu quý công ty muốn thông qua việc thành lập hiện diện thương mại để mở rộng kinh doanh thì quý công ty không nên thành lập chi nhánh, bởi nếu quý công ty thành lập chi nhánh thì vấn đề mở rộng kinh doanh sẽ rất khó khăn, vì nó chỉ là một chi nhánh và không có tư cách pháp nhân.

Thứ hai, Công ty con của tổ chức luật sự nước ngoài. Việc thành lập công ty con ở Việt Nam thực chất phải thành lập theo Luật Đầu tư, bởi đây là một hình thức đầu tư, cụ thể ở đây là đầu tư thành lập tổ chức kinh tế mới. Theo đó, điều kiện và thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư được quy định cụ thể tại khoản 1 Điều 22 và Điều 37 của Luật Đầu tư. Theo đó,  khoản 1 Điều 22 Luật Đầu tư quy định: Nhà đầu tư được thành lập tổ chức kinh tế theo quy định của pháp luật. Trước khi thành lập tổ chức kinh tế, nhà đầu tư nước ngoài phải có dự án đầu tư, thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo quy định tại Điều 37 của Luật này và phải đáp ứng các điều kiện sau đây:

a) Tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ quy định tại khoản 3 Điều này;

b) Hình thức đầu tư, phạm vi hoạt động, đối tác Việt Nam tham gia thực hiện hoạt động đầu tư và điều kiện khác theo quy định của điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Theo đó, nếu bạn muốn thành lập công ty con để kinh doanh dịch vụ pháp lý ở Việt Nam thì phải đáp ứng được các điều kiện và tuân theo thủ tục Luật Đầu tư quy định để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Nhìn chung, điều kiện và thủ tục để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cũng khá đơn giản, không quá rườm rà. Mặt khác, chúng tôi thấy nếu bạn lựa chọn hình thức hiện diện là công ty con thì nó sẽ có khá nhiều ưu điểm trong quá trình hoạt động ở Việt Nam. Cụ thể, Thứ nhất, trong trường hợp lợi thế cạnh tranh của công ty được xây dựng dựa trên thương hiệu, uy tín của quý công ty, phương thức thiết lập công ty con sở hữu toàn phần thường là lựa chọn chiếm ưu thế bởi vì giúp giảm thiểu chi phí hay thời gian tạo lập uy tín, thương hiệu. Từ đó có lợi thế cạnh tranh được hình thành sớm hơn, công ty con hoạt động hiệu quả hơn. Thứ hai, phương thức này cho phép quý công ty kiểm soát chặt chẽ các hoạt động của công ty con, từ hoạt động marketing, hoạt động cung ứng dịch vụ tư vấn pháp lý. Sự kiểm soát chặt này là cần thiết khi công ty tham gia vào hợp tác chiến lược toàn cầu. Tuy nhiên, nhược điểm lớn nhất của phương thức này là chi phí và rủi ro cao cho công ty mẹ. Công ty mẹ sẽ chịu trách nhiệm toàn bộ gánh nặng đối với các khoản lỗ tiềm tàng. Nhu cầu vốn và nguồn lực bỏ ra ban đầu là rất lớn. Hơn nữa, bên cạnh rủi ro thị trường như lạm phát hoặc suy thoái công ty ở quốc gia chủ nhà.

Thứ ba, Công ty luật sư nước ngoài. Đây thực chất là việc thành lập một công ty mới ở Việt Nam. Theo đó, việc thành lập một công ty phải tuân theo quy định của Luật Doanh Nghiệp hiện hành. Hiện nay, thủ tục để thành lập một công ty mới theo quy định của pháp luật khá rườm rà so với các hình thức khác (ngành nghề kinh doanh, tên doanh nghiệp, trình tự, thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp…), quan điểm của chúng tôi cho rằng quý công ty không nên thành lập hiện diện dưới hình thức này. Bởi, theo chúng tôi hình thức này chỉ có ưu điểm trong việc chia sẻ chi phí và rủi ro trong hoạt động kinh doanh, nó không thể nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty. Do đó nếu phải hợp tác với một hay nhiều công ty khác để thành lập một hiện diện thương mại tại Việt Nam nếu không phải lý do để chia sẽ khó khăn về tài chính thì điều này là không nên. Mặt khác, một công ty mới thành lập sẽ tiêu tốn nhiều thời gian trong việc giao dựng hình ảnh, tên tuổi của công ty nên nếu bạn muốn rút ngăn khoảng thời gian này thì không nên thành lập công ty mới mà bạn có thể hiện diện dưới hình thức thành lập công ty con (Tên và uy tín lấy từ công ty mẹ).

Thứ tư, Công ty hợp danh giữa tổ chức luật sư nước ngoài và công ty luật hợp danh Việt Nam. Đối với hình thức này, ưu điểm của hình thức này là kết hợp được uy tín cá nhân của nhiều người. Do chế độ liên đới chịu trách nhiệm vô hạn của các thành viên hợp danh mà công ty hợp danh dễ dàng tạo được sự tin cậy của các bạn hàng, đối tác kinh doanh. Việc điều hành quản lý công ty không quá phức tạp do số lượng các thành viên ít và là những người có uy tín, tuyệt đối tin tưởng nhau. Hạn chế của công ty hợp danh là do chế độ liên đới chịu trách nhiệm vô hạn nên mức độ rủi ro của các thành viên hợp danh là rất cao.

Do đó, nếu bạn không lo lắng về vấn đề trách nhiệm tài sản, và có thiện chí hợp tác với các nhà đầu tư Việt Nam, hơn nữa là có các nhà đầu tư đã quen biết, đã có mối quan hệ tốt đẹp thì nên lựa chọn thành lập Công ty hợp danh cùng với họ.

Mặt khác, nếu quý công ty muốn thành lập hiện diện thương mại để hoạt động trong lĩnh vực Luật sư thì quý công ty phải tuân thủ các quy định của Luật Luật sư 2006 sửa đổi 2012. Đối với lĩnh vực này thì quý công ty có thể thành lập hình thức hiện diện nữa đó là Công ty luật trách nhiệm hữ hạn 100% vốn nước ngoài, hình thức này giống với hình thức công ty luật sư nước ngoài chúng tôi đã trình bày ở trên và hình thức Công ty luật trách nhiệm hữu hạn dưới hình thức liên doanh. Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam đưa ra định nghĩa như sau “Doanh nghiệp liên doanh là doanh nghiệp do hai bên hoặc nhiều bên hợp tác thành lập tại Việt Nam trên cơ sở hợp đồng liên doanh hoặc hiệp định ký giữa Chính phủ nước ngoài hoặc do doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam. Ở hình thức này, quy công ty cùng với đối tác trong nước sẽ Cùng góp vốn, Cùng quản lý, Cùng phân phối lợi nhuận, Cùng chia sẻ rủi ro, mạo hiểm. Ưu điểm là quý công ty sẽ tận dụng được hệ thống khách hàng sẵn có, Tiết kiệm thời gian, chi phí nghiên cứu thị trường, xây dựng các mối quan hệ, Chia sẻ chi phí quản lý, rủi ro đầu tư. Nhược điểm là sẽ tốn thời gian thương thảo mọi vấn đề liên quan đến dự án đầu tư, định giá tài sản góp vốn, giải quyết nhân viên cũ của đối tác trong nước; không chủ động được trong quản lý điều hành doanh nghiệp; khó giải quyết khác biệt về văn hoá. Tuy nhiên, hạn chế của hình thức này là rắc rối trong việc chia sẻ lợi nhuận, rủi ro và các vấn đề khác trong quá trình hoạt động, kinh doanh đề phải tuân theo Hợp đồng liên doanh đã ký kết. 

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật doanh nghiệp qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận Luật sư Doanh nghiệp.