Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật hình sự của công ty Luật Minh Khuê.

Bán hàng nhái có phạm tội lừa đảo không?

Luật sư tư vấn luật hình sự gọi: 1900.6162

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

1. Cơ sở pháp lý:

Bộ luật Hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009.

Bộ luật Dân sự năm 2005.

2. Luật sư tư vấn:

Với những thông tin mà bạn cung cấp, ở đây tồn tại một quan hệ dân sự mua bán thông thường giữa các cá nhân với nhau. Trong đó, có sự gian dối về hàng hóa trao đổi. Tuy nhiên, người bán hàng giả cho bạn ở đây không thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, vì không thỏa mãn cấu thành tội phạm. Điều 139 BLHS quy định về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản như sau:

"1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ hai triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới hai triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm".

Để cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản phải tồn tại hành vi gian dối, tức là hành vi đưa ra thông tin sai lệch, làm cho người khác tin đó là sự thật và giao tài sản của mình cho người kia. Trong vụ việc của bạn, có hành vi gian dối về đối tượng của hợp đồng - tức tài sản trao đổi, khiến cho bạn tin đó là sự thật, tin rằng chiếc đồng hồ đó là hàng chất lượng, để bạn mua hàng, chứ không tồn tại việc bạn giao tài sản của bạn cho người kia. Mà ở đây tồn tại sự trao đổi hàng hóa. 

Nói cách khác, thông tin gian dối ở đây là để cho bạn tin và giao kết hợp đồng, chứ không phải để chiếm đoạt tài sản của bạn. Do đó, hành vi gian dối của người bán không cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. 

Trong vụ việc của bạn, chỉ tồn tại hành vi gian dối khi giao kết hợp đồng, nay bạn phát hiện ra thì bạn chỉ có thể xử lý, bảo vệ quyền lợi của mình theo con đường dân sự. Tức là bạn có thể yêu cầu Tòa án dân sự buộc bên bán phải thực hiện đúng hợp đồng, phải bồi thường thiệt hại cho bạn hoặc yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng vô hiệu vì bị lừa dối. 

Chúng tôi xin đưa ra ý kiến tư vấn cho bạn trong trường hợp này như sau:

- Một là, bạn gặp trực tiếp người bán hàng cho bạn, đề nghị họ thực hiện đúng hợp đồng hoặc bạn sẽ đơn phương hủy bỏ hợp đồng, bên kia phải trả lại số tiền 4 triệu đồng cho bạn.

- Hai là, bạn khởi kiện ra Tòa án với yêu cầu tuyên bố hợp đồng vô hiệu do bị lừa dối hoặc yêu cầu thực hiện đúng hợp đồng hoặc yêu cầu đơn phương hủy bỏ hợp đồng.

Điều 132 BLDS 2005 quy định về trường hợp hợp đồng vô hiệu do bị lừa dối như sau:

"Điều 132. Giao dịch dân sự vô hiệu do bị lừa dối, đe dọa  

Khi một bên tham gia giao dịch dân sự do bị lừa dối hoặc bị đe dọa thì có quyền yêu cầu Toà án tuyên bố giao dịch dân sự đó là vô hiệu.

Lừa dối trong giao dịch là hành vi cố ý của một bên hoặc của người thứ ba nhằm làm cho bên kia hiểu sai lệch về chủ thể, tính chất của đối tượng hoặc nội dung của giao dịch dân sự nên đã xác lập giao dịch đó.

Đe dọa trong giao dịch là hành vi cố ý của một bên hoặc người thứ ba làm cho bên kia buộc phải thực hiện giao dịch nhằm tránh thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ, danh dự, uy tín, nhân phẩm, tài sản của mình hoặc của cha, mẹ, vợ, chồng, con của mình".

Những điều cần lưu ý: Trường hợp của bạn có tồn tại hành vi gian dối của người bán hàng nhưng không phải là hành vi gian dối có thể truy cứu trách nhiệm hình sự theo tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Trường hợp này bạn chỉ có thể bảo vệ quyền lợi của mình theo con đường dân sự.

Tham khảo bài viết liên quan:

Thắc mắc về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản ?

Tội lừa dối khách hàng giống nhau và khác nhau như thế nào so với tộilừa đảo chiếm đoạt tài sản ?

Tố cáo công ty bán hàng qua truyền hình lừa đảo khách hàng?

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật hình sự miễn phí qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận Tư vấn Pháp luật Hình sự.