Công an gọi gia đình lên để khắc phục hậu quả như sau: ai bán xe và nhận bao nhiêu tiền thì phải bồi thường cho người mua và tiêu thụ xe đó bằng ấy tiền. Cháu có thắc mắc là. Nếu đã tìm thấy xe thì công an có trách nhiệm trao trả xe cho người mất là đúng. Chiếc xe chưa tìm thấy thì gia đình xin bồi thường cho người bị mất là hợp lý. Vậy cháu xin luật sư tư vấn là: gia đình bị can có phải bồi thường cho người đã mua những chiếc xe đó với số tiền như khi bán hay k? Trường hợp nếu gia đình k có khả năng khắc phục hậu quả trên thì sẽ bị kết án ra sao. Sau khi chịu cải tạo em đó có phải trả số tiền mà gia đình chưa khắc phục hay không? Mức án có bị tăng nặng hay không ah?

Xin cảm ơn !

Người gửi: T.P

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục Tư vấn pháp luật hình sự, công ty luật Minh Khuê

Các vấn đề liên quan đến trộm xe máy ?

Tư vấn pháp luật hình sự gọi: 1900.6162

Trả lời:

 

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi về công ty luật Minh Khuê, căn cứ những thông tin bạn cung cấp, chúng tôi xin tư vấn như sau:

Căn cứ pháp lý:

Bộ luật dân sự năm 2005 ;

Bộ luật hình sự năm 1999 sửa đổi bổ sung năm 2009 ;

Nội dung:

1)

Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau:

- Người tham gia giao dịch có năng lực hành vi dân sự;

- Mục đích và nội dung của giao dịch không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội;

- Người tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện.

Theo như bạn trình bày đã có người mua những chiếc xe do ăn cắp mà có.

Trường hợp 1:nếu người đó mua xe mà không biết xe đó có là do ăn trộm thì theo đó giao dịch giữa người đó và các bị can là giao dịch vô hiệu. 

Điều 137 Bộ luật Dân sự quy định:

"Điều 137. Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu  

1. Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm xác lập.

2. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận; nếu không hoàn trả được bằng hiện vật thì phải hoàn trả bằng tiền, trừ trường hợp tài sản giao dịch, hoa lợi, lợi tức thu được bị tịch thu theo quy định của pháp luật. Bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường."

Theo như quy định trên thì người đó được hoàn trả lại số tiền đã mua xe ban đầu.

Trường hợp 2: Người mua đó biết là xe ăn do trộm tài sản mà có những vẫn mua:

- Nếu không hứa hẹn trước:

Theo Điều 250 Bộ luật hình sự có quy định về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, cụ thể là: 

"1. Người nào không hứa hẹn trước mà chứa chấp, tiêu thụ tài sản biết rõ là do người khác phạm tội mà có, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm .

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp ;

c) Tài sản, vật phạm pháp có giá trị lớn;

d) Thu lợi bất chính lớn;

đ) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ năm năm đến mười năm:

a) Tài sản, vật phạm pháp có giá trị rất lớn;

b) Thu lợi bất chính rất lớn.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm:

a) Tài sản, vật phạm pháp có giá trị đặc biệt lớn;

b) Thu lợi bất chính đặc biệt lớn.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ ba triệu đồng đến ba mươi triệu đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản hoặc một trong hai hình phạt này".

Như vậy, trong trường hợp của này, nếu mua bán xe do trộm cắp mà có nhưng không có sự hứa hẹn trước thì hành vi của người này phạm tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có theo quy định của Điều 250 Bộ luật Hình sự năm quy định trên và không được bồi hoàn khoản tiền đã mua xe

- Nhưng nếu thu mua xe do trộm cắp mà biết rõ tài sản có được là do trộm cắp và đã có sự hứa hẹn trước sẽ thu mua xe do người trộm cắp có được sau khi thực hiện hành vi trộm cắp thì hành vi của người này có thể là hành vi đồng phạm với vai trò là người giúp sức trong vụ án trộm cắp tài sản trên với người trộm cắp theo quy định tại Điều 138 Bộ luật Hình sự.Cụ thể như thế nào còn phụ thuộc vào kết quả điều tra của cơ quan công an.

2)

Trường hợp gia đình không khắc phục được hậu quả 

Điều 46. Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

1. Các tình tiết sau đây là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

a) Người phạm tội đã ngăn chặn, làm giảm bớt tác hại của tội phạm;

b) Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả;

c) Phạm tội trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng;

d) Phạm tội trong trường hợp vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết; 

đ) Phạm tội trong trường hợp bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của người bị hại hoặc người khác gây ra;

e) Phạm tội vì hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không phải do mình tự gây ra;

g) Phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn; 

h) Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng;

i) Phạm tội vì bị người khác đe doạ, cưỡng bức;

k) Phạm tội do lạc hậu; 

l) Người phạm tội là phụ nữ có thai;

m) Người phạm tội là người già;

n) Người phạm tội là người có bệnh bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình;

o) Người phạm tội tự thú;

p) Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải;

q) Người phạm tội tích cực giúp đỡ các cơ quan có trách nhiệm phát hiện, điều tra tội phạm;

r) Người phạm tội đã lập công chuộc tội;

s) Người phạm tội là người có thành tích xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, học tập hoặc công tác.

2. Khi quyết định hình phạt, Toà án còn có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ, nhưng phải ghi rõ trong bản án. 

Khăc phục hậu quả được quy định là một tình tiết giảm nhẹ trước khi kết án, nếu gia đình không thể khắc phục hậu quả thì sẽ không có căn cứ giảm nhẹ này khi kết án, chứ không làm tăng hình phạt phải chịu.

Sau khi cải tạo xong thì không phải trả số tiền thiếu khi khắc phục hậu quả.

3)

Khoản 1 Điều 49 Bộ luật hình sự năm 1999 quy định: "Tái phạm là trường hợp đã bị kết án, chưa được xoá án tích mà lại phạm tội do cố ý hoặc phạm tội rất nghiêm trọng, tội đặc biệt nghiêm trọng do vô ý".

Nếu với tội  lợi dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản mà em bạn đã phạm chưa được xóa ám tích, việc trộm xe máy này sẽ rơi vào trường hợp tái phạm là một trong những tình tiết tăng năng trách nhiệm hình sự.

Điều 48.  Các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự

1. Chỉ các tình tiết sau đây  mới là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự:

a) Phạm tội có tổ chức;

b) Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp;

c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội;

d)  Phạm tội có tính chất côn đồ;

đ) Phạm tội vì động cơ đê hèn;

e)  Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng;

g) Phạm tội nhiều lần, tái phạm, tái phạm nguy hiểm;

h) Phạm tội đối với trẻ em, phụ nữ có thai, người già, người ở trong tình trạng không thể tự vệ được hoặc đối với người lệ thuộc mình về mặt vật chất,  tinh thần, công tác hoặc các mặt khác;

i) Xâm phạm tài sản của Nhà nước;

k) Phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng;

l) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp, thiên tai, dịch bệnh hoặc những khó khăn đặc biệt khác của xã hội để phạm tội;

m) Dùng thủ đoạn xảo quyệt, tàn ác phạm tội hoặc thủ đoạn, phương tiện có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;

n) Xúi giục người chưa thành niên phạm tội;

o) Có hành động xảo quyệt, hung hãn nhằm trốn tránh, che giấu tội phạm.

2. Những tình tiết đã là yếu tố định tội hoặc định khung hình phạt thì không được coi là tình tiết tăng nặng.

Nội dung tư vấn trên đây mang tính chất tham khảo cho các nhân, tổ chức. Mọi thắc mắc cần giải đáp thêm liên hệ 1900.6162 

Trân trọng./.

BỘ PHẬN TƯ VẤN LUẬT HÌNH SỰ.