Khi lên đến nơi các cháu thấy bạn đang bị đuổi đánh nên đã quay xe bỏ chạy về. Vậy gia đình người bị đánh (đã bị bạn của cháu tôi đánh) đã làm đơn khởi kiện ra công an và công an đã đến nhà không đọc lệnh, không thông báo cho gia đình và đèo cháu tôi bằng xe máy lên đồn công an và bắt giam từ chiều hôm trước đến tận chiều hôm sau mới thả (vụ án đã xảy ra cách thời điểm công an đến đưa cháu tôi đi được gần 2 tháng).

Tôi xin hỏi luật sư như vậy có đúng không? Và hiện tại gia đình bị hại đang yêu cầu đi giám định thương tật. Vậy cháu tôi chỉ đi cùng và đến nơi lại quay xe bỏ chạy, thì cháu tôi có bị xử lý hình sự không? (Gia đình bị hại lúc bị đánh có đi viện nhưng thương tật bao nhiêu thì chúng tôi không được biết).

Trân trọng cảm ơn.

Người gửi: N.T

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục Tư vấn luật hình sự của Công ty Luật Minh Khuê.

Đi cùng nhưng không đánh nhau có bị truy cứu trách nhiệm hình sự ? 

Luật sư tư vấn luật hình sự gọi số: 1900.6162

 

Trả lời:

Chào bạn! Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến Công ty Luật Minh Khuê. Với câu hỏi của bạn chúng tôi xin trả lời như sau:

1. Cơ sở pháp lý :

Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003  

Bộ luật Hình sự năm 2009 

2. Nội dung phân tích:

2.1. Điều 12 Bộ luật tố tụng hình sự tuổi chịu trách nhiệm hình sự là

"1. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm.

2. Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng."

Điều 104 cũng quy định tội cố ý gây thương tích như sau:

1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm:

a) Dùng hung khí nguy hiểm hoặc dùng thủ đoạn gây nguy hại cho nhiều người;

b) Gây cố tật nhẹ cho nạn nhân;

c) Phạm tội nhiều lần đối với cùng một người hoặc đối với nhiều người;

d) Đối với trẻ em, phụ nữ đang có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

đ) Đối với ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;

e) Có tổ chức;

g) Trong thời gian đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc đang bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục;

h) Thuê gây thương tích hoặc gây thương tích thuê;

i) Có tính chất côn đồ hoặc tái phạm nguy hiểm;

k) Để cản trở người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.

2. Phạm tội gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60% hoặc từ 11% đến 30%, nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.

3. Phạm tội gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên hoặc dẫn đến chết người hoặc từ 31% đến 60%, nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ năm năm đến mười lăm năm.

 4. Phạm tội dẫn đến chết nhiều người hoặc trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng khác, thì bị phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm hoặc tù chung thân."

Trong bài viết của bạn không nêu rõ tỷ lệ thương tật là bao nhiêu và cháu bạn bao nhiêu tuổi nên tạm thời coi như khả năng xấu nhất là cháu bạn đã đủ tuổi bị chịu trách nhiệm hình sự.

Điều 19 Luật hình sự năm 2009 quy định: 

"Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội là tự mình không thực hiện tội phạm đến cùng, tuy không có gì ngăn cản.

Người tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự về tội định phạm; nếu hành vi thực tế đã thực hiện có đủ yếu tố cấu thành của một tội khác, thì người đó phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này."

Trong trường hợp trên cháu của bạn đã đồng ý đi đánh nhau, tuy nhiên đến nơi thì thấy bạn của mình đang bị đánh nên quay xe bỏ về. Có thể khẳng định đây là hành vi tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội vì cháu bạn cháu bạn hoàn toàn có thể thực hiện đến cùng hành vi như gia nhập vào cuộc ẩu đả nhưng không thực hiện tuy không có gì ngăn cản. Do đó theo quy định của pháp luật hiện hành thì cháu bạn được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích.

2.2. Về việc bắt giữ người của công an

Cháu của bạn bị cơ quan công an áp dụng biện pháp ngăn chặn bắt người theo Điều 79 Bộ luật Tố tụng hình sự

Người có thẩm quyền ra lệnh bắt khẩn cấp trong trường hợp này là Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng cơ quan điều tra công an cấp huyện.

Theo khoản 2 Điều 80, Điều 84, Điều 85 của Bộ luật Tố tụng hình sự:

Lệnh bắt phải ghi rõ ngày, tháng, năm, họ tên, chức vụ của người ra lệnh; họ tên, địa chỉ của người bị bắt và lý do bắt. Lệnh bắt phải có chữ ký của người ra lệnh và có đóng dấu.

Người thi hành lệnh phải đọc lệnh, giải thích lệnh, quyền và nghĩa vụ của người bị bắt và phải lập biên bản về việc bắt.

Biên bản phải ghi rõ ngày, giờ, tháng, năm, địa điểm bắt, nơi lập biên bản; những việc đã làm, tình hình diễn biến trong khi thi hành lệnh bắt, những đồ vật, tài liệu bị tạm giữ và những khiếu nại của người bị bắt.

Biên bản phải được đọc cho người bị bắt và những người chứng kiến nghe. Người bị bắt, người thi hành lệnh bắt và người chứng kiến phải cùng ký tên vào biên bản, nếu ai có ý kiến khác hoặc không đồng ý với nội dung biên bản thì có quyền ghi vào biên bản và ký tên.

Khi tiến hành bắt người tại nơi người đó cư trú phải có đại diện chính quyền xã, phường, thị trấn và người láng giềng của người bị bắt chứng kiến. Khi tiến hành bắt người tại nơi người đó làm việc phải có đại diện cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc chứng kiến. Khi tiến hành bắt người tại nơi khác phải có sự chứng kiến của đại diện chính quyền xã, phường, thị trấn nơi tiến hành bắt người.

 Người ra lệnh bắt phải thông báo ngay cho gia đình người đã bị bắt, chính quyền xã, phường, thị trấn hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó cư trú hoặc làm việc biết. Nếu việc thông báo cản trở quá trình điều tra thì sau khi cản trở đó không còn nữa, người ra lệnh bắt phải thông báo ngay.

Trong trường hợp của cháu bạn, công an đã đến nhà không đọc lệnh, không thông báo cho gia đình và đèo cháu bạn bằng xe máy lên đồn công an và bắt giam từ chiều hôm trước đến tận chiều hôm sau mới thả. Đây là hành vi vi phạm pháp luật về tố tụng hình sự. Căn cứ vào Điều 325Điều 329 Bộ luật Tố tụng hình sự, gia đình bạn có thể khiếu nại hành vi vi phạm tố tụng của công an bắt giữ người với thủ trưởng cơ quan công an đó.

Trên đây là những tư vấn của chúng tôi. Cảm ơn bạn đã tin tưởng và lựa chọn dịch vụ của Công ty chúng tôi. Nếu còn thắc mắc bạn vui lòng liên hệ qua địa chỉ email: Tư vấn pháp luật hình sự miễn phí qua Email hoặc tổng đài 1900.6162 để được tư vấn.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật hình sự - Công ty luật Minh KHuê