Thanh niên (B) điều khiển xe máy này không BKS và không có giấy phép lái xe, không đội mũ bao hiểm,  người thanh niên (B) điều khiển này chạy với tốc độ rất cao. Vụ va chạm làm mẹ tử vong. 

1/Theo vạch vôi công an vẽ trên đường sau khi tai nạn xảy ra thì xe máy do thanh niên (B) điều khiển chạy tốc độ cao và đã không kịp xử lý, nhưng mẹ tôi thì vẫn còn bên phần đường của họ (thanh niên B) điều khiển xe máy (đính kèm sơ đồ hình vẽ hiện trường tai nạn) - Khi va chạm thì xe máy do thanh niên điều khiển húc thẳng vào mẹ tôi kéo xe máy của mẹ tôi đi khoảng 4m mẹ tôi ngã xuống đường. Và tài xế xe máy do thanh niên kia điều khiển có đưa mẹ tôi đo cấp cứu.

2/ Sau khi pháp y giám định mẹ tôi (người điều khiển xe máy) xác định nguyên nhân dẫn đến tử vong là vở, bể hộp sọ (vùng chẩm).  Trong lúc mai táng mẹ tôi thì bên thanh niên điều khiển xe máy kia có đến đưa 3.5 triệu đồng gạo, lợn, rượu để mai táng mẹ tôi (theo phong tục của địa phương). Được biết thanh niên lái xe máy là mượn xe của người khác. Cho đến thời điểm này (cách lúc xảy ra tai nạn 3 tuần) gia đình nạn nhân cũng chưa nhận được lời xin lỗi, thăm hỏi.

Xin hỏi:

1/ Bên nào là người chịu trách nhiệm chính trong vụ tai nạn này (chủ xe máy hay thanh niên điều khiển xe máy)  ?

2/ Trách nhiệm bồi thường như thế nào ?

3/ Phần lỗi của mẹ tôi là bao nhiêu phần trăm trong vụ va chạm này ?

4/ Bên (A) gia đình chúng tôi có phải đưa đơn vào cơ quan công an để thưa kiện bên thanh niên điều khiển xe kia không, nếu có hồ sơ gồm những gì?

 5/ Thời gian xét xử vụ tại nạn này tối đa là bao lâu, nếu lâu quá thì bên xe gắn máy có quyền yêu cầu cơ quan chức năng xét xử sớm hơn được không?

 Em xin thành thật cảm ơn! Trân trọng!

Người gửi: P.T.H

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục  Tư vấn pháp luật hình sự của công ty luật Minh Khuê.

Gây tai nạn khiến nạn nhân tử vong thì bị phạt tội gì ?

Luật sư tư vấn luật hình sự gọi: 1900.6162

Trả lời:

Công ty Luật Minh Khuê đã nhận được câu hỏi của bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm và gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Vấn đề của bạn chúng tôi giải đáp như sau:

 

Căn cứ pháp lý

Bộ luật dân sự 2005;

Bộ luật hình sự 1999, sửa đổi bổ sung 2009.

Nghị quyết số 03/2006/NQ-HTĐP hướng dẫn áp dụng một số quy định của bộ luật dân sự về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

Nội dung

1. Ai là người có trách nhiệm bồi thường

Trong trường hợp của bạn thì người thanh niên B này đã mượn xe của một người khác. Do đó căn cứ vào quy định tại khoản 4 điều 623 Bộ luật dân sự quy định về trách nhiệm bồi thường của chủ xe cơ giới.

"Điều 623. Bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra

 4. Trong trường hợp nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì người đang chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ trái pháp luật phải bồi thường thiệt hại.

Khi chủ sở hữu, người được chủ sở hữu giao chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ cũng có lỗi trong việc để nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì phải liên đới bồi thường thiệt hại".

Như vậy, căn cứ vào quy định này nếu như người chủ phương tiện mà biết được A không đủ điều kiện để điều khiển xe máy ( A chưa có giấy phép lái xe) nhưng người chủ phương tiện này vẫn cho A mượn xe thì chủ phương tiện sẽ phải liên đới bồi thường thiệt hại cho người bị hại cùng với người điều khiển phương tiện của mình mà gây tai nạn.

2. Trách nhiệm bồi thường của A đối với gia đình bạn.

Trong trường hợp này A là người gây ra tai nạn cho mẹ bạn và làm cho mẹ bạn tử vong. Căn cứ vào điều 610 Bộ luật dân sự quy định về các khoản tiền được bồi thường khi tính mạng bị xâm phạm.

"Điều 610. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm

1. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, chăm sóc người bị thiệt hại trước khi chết;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng.

2. Người xâm phạm tính mạng của người khác phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa không quá sáu mươi tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định".

Các chi phí quy định tại khoản 1 điều 610 Bộ luật dân sự được hướng dẫn cụ thể trong khoản 2 mục II  nghị quyết số 03/2006/NQ-HĐTP như sau:

"2. Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm

2.1. Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng chăm sóc người bị thiệt hại trước khi chết bao gồm: các chi phí được hướng dẫn tại các tiểu mục 1.1, 1.4 và thu nhập thực tế bị mất của người bị thiệt hại trong thời gian điều trị được hướng dẫn tại tiểu mục 1.2 mục 1 Phần II này.

2.2. Chi phí hợp lý cho việc mai táng bao gồm: các khoản tiền mua quan tài, các vật dụng cần thiết cho việc khâm liệm, khăn tang, hương, nến, hoa, thuê xe tang và các khoản chi khác phục vụ cho việc chôn cất hoặc hỏa táng nạn nhân theo thông lệ chung. Không chấp nhận yêu cầu bồi thường chi phí cúng tế, lễ bái, ăn uống, xây mộ, bốc mộ...

2.3. Khoản tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng trước khi chết.

a) Chỉ xem xét khoản tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng, nếu trước khi tính mạng bị xâm phạm người bị thiệt hại thực tế đang thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng. Những người đang được người bị thiệt hại cấp dưỡng được bồi thường khoản tiền cấp dưỡng, tương ứng đó. Đối với những người mà người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng nhưng sau khi người bị thiệt hại bị xâm phạm tính mạng, thì những người này được bồi thường khoản tiền cấp dưỡng hợp lý phù hợp với thu nhập và khả năng thực tế của người phải bồi thường, nhu cầu thiết yếu của người được bồi thường.

Thời điểm cấp dưỡng được xác định kể từ thời điểm tính mạng bị xâm phạm.

b) Đối tượng được bồi thường khoản tiền cấp dưỡng.

- Vợ hoặc chồng không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình và được chồng hoặc vợ là người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng;

- Con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình mà cha, mẹ là người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng;

- Cha, mẹ là người không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình mà con là người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng;

- Vợ hoặc chồng sau khi ly hôn đang được bên kia (chồng hoặc vợ trước khi ly hôn) là người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng;

- Con chưa thành niên hoặc con đã thành niên không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình mà cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi dưỡng là người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng;

- Em chưa thành niên không có tài sản để tự nuôi mình hoặc em đã thành niên không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình trong trường hợp không còn cha mẹ hoặc cha mẹ không có khả năng lao động không có tài sản để cấp dưỡng cho con được anh, chị đã thành niên không sống chung với em là người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng;

- Anh, chị không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình mà em đã thành niên không sống chung với anh, chị là người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng;

- Cháu chưa thành niên hoặc cháu đã thành niên không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình và không còn người khác cấp dưỡng mà ông bà nội, ông bà ngoại không sống chung với cháu là người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng;

- Ông bà nội, ông bà ngoại không có khả năng lao động, không có tài sản để tự nuôi mình và không có người khác cấp dưỡng mà cháu đã thành niên không sống chung với ông bà nội, ông bà ngoại là người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng".

Ngoài ra, gia đình bạn còn được bồi thường một khoản bù đắp tổn thất về tinh thần, nếu không thoản thuận được thì sẽ áp dụng mức bồi thường là không quá 60 tháng lương tối thiểu do pháp luật quy định.

3. Về mức độ lỗi của mẹ bạn.
 
Trong trường hợp này sẽ phụ thuộc vào kết luận của cơ quan công an, vì ở đây bạn không nêu rõ mẹ bạn đi như thế nào, có giấy phép lái xe không, có đi đúng phần đường của mình không. Do đó chúng tôi không thể kết luận được lỗi của mẹ bạn trong trường hợp này được.
 
4. Về vấn đề yêu cầu giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật hình sự.
 
Trong trường hợp này A có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm a, khoản 2 điều 202 Bộ luật hình sự.

"Điều 202. Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ 

1. Người nào điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười năm:

a) Không có giấy phép hoặc bằng lái xe theo quy định";

Theo quy định của pháp luật thì gia đình bạn sẽ không cần làm đơn yêu cầu khởi tố vụ án  vì khi xét thấy có dấu hiệu phạm tội thì cảnh sát giao thông sẽ chuyển hồ sơ sang cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự để tiến hành các bước điều tra và ra quyết định khởi tố vụ án, truy tố vụ án và đưa vụ án ra xét xử theo quy định của bộ luật tố tụng hình sự.

Do đây là hoạt động tố tụng nên nó sẽ có thời gian giải quyết vụ án theo luật định. Do đó, thời gian giải quyết nhanh hay chậm sẽ không phụ thuộc vào yêu cầu của các bên được.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật về hình sự và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

Trân trọng./.

BỘ PHẬN TƯ VẤN LUẬT HÌNH SỰ