Sau khi thanh lập Công ty Việt Mỹ có được UBND tp Hà Nội cho thuê 10 ha đất với thời gian 50%, trả tiền 1 lần nhằm mục đích xây dựng nhà máy sản xuất gạch không nung.

Song song với việc thuê đất, Công ty Việt Mỹ đã làm thủ tục và ký kết hợp đồng mua dây chuyền sản xuất gạch không nung theo công nghệ của Công hòa Liên bang Đức với giá 12 tỷ đồng.

Nhằm thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh, Công ty Việt Mỹ đã dùng tài sản là 10ha đất thế chấp tại Ngân hàng Vietinbank – chi nhánh Hà Nội để vay với số tiền là 20tỷ đồng với thời hạn là 2 năm

Dùng hợp đồng mua bán máy móc thiết bị để thế chấp tại ngân hàng Agribank – Chi nhánh Đống Đa để vay với số tiền là 10 tỷ đồng với thời hạn là 2 năm.

Do tình hình kinh tế khó khăn, do vậy việc đầu tư sản xuất gạch không nung của công ty Việt Mỹ không thể triển khai theo kế hoạch. Vì vậy, khi đến thời hạn thanh toán tiền cho Ngân hàng, công ty Việt Mỹ bị mất khả năng thanh toán. Ngân Hàng Vietinbank – chi nhánh Hà Nội đã tiến hành phát mại tài sản thế chấp là 10ha đất để thu hồi vốn. Tuy nhiên, việc phát mại tài sản chỉ thu về được giá trị là 10tỷ đồng. Bởi thế, Ngân hàng Vietinbank – chi nhánh Hà Nội đã gửi đơn tố cáo Công ty Việt Mỹ có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản và đề nghị cơ quan công an tiến hành điều tra khởi tố vụ án theo quy định.

Khi được biết ngân hàng Vietinbank – chi nhánh Hà Nội tố cáo công ty Việt Mỹ, ngân hàng Agribank đã cử cán bộ xuống làm việc với lãnh đạo công ty Việt Mỹ, được lãnh đạo công ty Việt Mỹ cho biết. Số máy móc thiết bị mua tại Đức được các bên vận chuyển bằng tàu biển, tuy nhiên con tàu này đang bị hải tặc chiếm giữ do vậy mà máy móc thiết bị Bên phí Đức chưa thể giao cho Việt Mỹ được.

Do nghi ngờ có sự gian dối nên lãnh đạo ngân hàng Agribank cũng đã gửi đơn tố cáo công ty Việt Mỹ lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Lo lắng bị truy tố trách nhiệm hình sự nên lãnh đạo công ty Việt Mỹ đã đến gặp Luật sư đề nghị được tư vấn pháp lý.

Nếu là Luật sư, trên cơ sở quy định của pháp luật anh chị tư vấn như thế nào cho A và B?

Người gửi: Hà Duyên

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục hỏi đáp pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê.

>> Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua điện thoại gọi:    1900.1940

 

Trả lời:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Liên quan đến câu hỏi của bạn, chúng tôi xin trả lời như sau:

Thứ nhất: Công ty Việt Mỹ thế chấp 10ha đất tại ngân hàng Viettinbank là bất hợp pháp. Lý do:

Căn cứ theo quy định tại Điều 111 Luật đất đai 2003:

Quyền và nghĩa vụ của tổ chức kinh tế sử dụng đất thuê:

1. Tổ chức kinh tế được Nhà nước cho thuê đất có các quyền và nghĩa vụ sau đây:

a) Các quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều 105 và Điều 107 của Luật này;

b) Thế chấp, bảo lãnh bằng tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với đất thuê tại các tổ chức tín dụng được phép hoạt động tại Việt Nam để vay vốn sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật;

Theo đó, tổ chức kinh tế sử dụng đất thuê chỉ được thế chấp đổi với “tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với đất” mà không được thế chấp bằng quyền sử dụng đất. Việc công ty TNHH Việt Mỹ đem 10ha đất thuê để thế chấp vay tiền tại Ngân hàng có thể khẳng định là trái với quy định của pháp luật. Do đó, hợp đồng thế chấp này vô hiệu theo quy định tại Điều 122 bộ luật dân sự 2005. Theo đó, hai bên có nghĩa vụ trao trả cho nhau những gì đã nhận.

Về đơn khởi kiện của phía Ngân hàng Viettinbank đối với công ty TNHH Việt Mỹ về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, chúng tôi có thể đưa ra cho bạn những dấu hiệu của tội này, và tội phạm chỉ cấu thành khi có đầy đủ các dấu hiệu sau:

+ Dấu hiệu pháp lý của tội này là hành vi chiếm đoạt tài sản của người khác bằng thủ đoạn gian dối, có thể gồm hai hành vi khác nhau là hành vi lừa dối và hành vi chiếm đoạt, giữa hai hành vi này có quan hệ mật thiết với nhau, hành vi lừa dối là điều kiện còn hành vi chiếm đoạt là mục đích và kết quả của hành vi lừa dối.

+ Hành vi lừa dối là việc cố ý đưa ra thông tin không đúng sự thật nhằm để người khác tin đó là sự thật. Người phạm tội biết đó là giả nhưng vẫn đưa ra và mong muốn người khác tin đó là sự thật, hành vi lừa dối được thực hiện là nhằm mục đích chiếm đoạt, hành vi lừa dối mà nhằm mục đích khác thì không phải phạm vào tội này.

+ Tội phạm chỉ coi là hoàn thành khi hành vi chiếm đoạt đã xảy ra.

+ Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý trực tiếp.

Từ những phân tích trên, có thể thấy lời cáo buộc của phía Ngân hàng Viettinbank đối với công ty TNHH Việt Mỹ là có căn cứ.

Thứ hai, việc công ty TNHH Việt Mỹ dùng hợp đồng mua bán máy móc thiết bị để thế chấp tại Ngân hàng Agribank là hợp pháp.

Có thể thấy hợp đồng mua bán máy móc thiết bị ở đây chính là tài sản hình thành trong tương lai. Vấn đề này được quy định cụ thể trong Bộ luật dân sự 2005 tại Điều 320 khoản 2:

“2. Vật dùng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự là vật hiện có hoặc được hình thành trong tương lai. Vật hình thành trong tương lai là động sản, bất động sản thuộc sở hữu của bảo bên đảm sau thời điểm nghĩa vụ được xác lập hoặc giao dịch bảo đảm được giao kết”;

Và khoản 1 Điều 342:

“1. Tài sản thế chấp cũng có thể là tài sản được hình thành trong tương lai.”

Do đó, phía Ngân hàng Agribank khởi kiện công ty TNHH Việt Mỹ về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản chỉ dựa vào sự “nghi ngờ” mà không có căn cứ là không thỏa đáng.

Như vậy, với cả hai đơn kiện công ty TNHH Việt Mỹ về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nhận thấy: ở lời cáo buộc của phía Ngân hàng Viettinbank, công ty có thể bác bỏ cáo buộc, vì lỗi này cũng thuộc về phía Ngân hàng (trước khi cho vay, ngân hàng có trách nhiệm phải xác minh giá trị tài sản thế chấp thực tế); công ty và Ngân hàng có thể thương lượng với nhau và xử lý về hợp đồng vô hiệu theo quy định của luật dân sự. Còn đối với đơn kiện của ngân hàng Agribanhk, nhận thấy là không có căn cứ.

Trân trọng!

Bộ phận tư vấn pháp luật hình sự - Công ty luật Minh Khuê