Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Hình sự của Công ty luật Minh Khuê

>> Luật sư tư vấn pháp luật Hình sự, gọi: 1900 6162

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

1. Cơ sở pháp lý:

- Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017

2. Luật sư tư vấn:

Theo Điều 371 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định:

Người nào có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng, thi hành án ra quyết định mà mình biết rõ là trái pháp luật gây thiệt hại về tài sản từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều 368, 369, 370, 377 và 378 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

**Người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng, thi hành án là người có thẩm quyền trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử hoặc thi hành án. Họ có thể là thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra; điều tra viên; Thủ trưởng, phó thủ trưởng đơn vị bộ đội biên phòng, cơ quan hải quan, kiểm lâm, các cơ quan khác của lực lượng Cảnh sát nhân dân, lực lượng An ninh nhân dân, Quân đội nhân dân được giao tiến hành một số hoạt động điều tra; Viện trưởng, Phó Viện trưởng, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân các cấp; Chánh án, Phó Chánh án, Thẩm phán toà án nhân dân các cấp; Hội thẩm; Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng cơ quan thi hành án, chấp hành viên ở cơ quan thi hành án dân sự các cấp.

** Những người có thẩm quyền nêu trên đã thực hiện hành vi ra quyết định trái pháp luật. Quyết định trái pháp luật đó là những quyết định được ban hành trong quá trình tố tụng giải quyết vụ án hình sự, dân sự, lao động, kinh tế hoặc hành chính, trái với quy định của pháp luật về nội dung hoặc trình tự ban hành, không phù hợp với thực tế, yêu cầu của việc giải quyết vụ án.

Ví dụ: Thẩm phán ra quyết định bác đơn khởi kiện có căn cứ pháp luật của công dân. Chấp hành viên ra quyết định thi hành án không đúng thẩm quyền hoặc không đúng với quyết định của bản án được đem ra thi hành gây thiệt hại cho người bị thi hành án,...

** Những người có thẩm quyền trên biết rõ hành vi của mình là trái pháp luật nhưng vẫn thực hiện, cố ý thực hiện. Trường hợp ra quyết định trái pháp luật do trình độ non kém, do thiếu trách nhiệm, nghiên cứu hồ sơ không kỹ, không biết quyết định của mình ban hành là trái pháp luật ,... thì người thực hiện hành vi này phải chịu trách nhiệm về tội ra quyết định trái pháp luật.

Người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng, thi hành án nêu trên thực hiện những hành vi theo Điều 368, Điều 369, Điều 370, Điều 378 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 thì bị truy cứu trách nhiệm theo những điều khoản đó.

Điều 368 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định về tội truy cứu trách nhiệm hình sự người không có tội: "Người nào có thẩm quyền mà truy cứu trách nhiệm hình sự người mà mình biết rõ là không có tội, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm".

Điều 369 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định về tội không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội như sau: "Người nào có thẩm quyền mà không truy cứu trách nhiệm hình sự người mà mình biết rõ là có tội, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm".

Điều 370 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định về tội ra bản án trái pháp luật như sau: "Thẩm phán, Hội thẩm nào ra bản án mà mình biết rõ là trái pháp luật, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm."

Điều 377 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017: Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật.

"Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Không ra quyết định trả tự do cho người được trả tự do theo quy định của luật;

b) Ra lệnh, quyết định bắt, giữ, giam người không có căn cứ theo quy định của luật;

c) Không chấp hành quyết định trả tự do cho người được trả tự do theo quy định của luật;

d) Thực hiện việc bắt, giữ, giam người không có lệnh, quyết định theo quy định của luật hoặc tuy có lệnh, quyết định nhưng chưa có hiệu lực thi hành;

đ) Không ra lệnh, quyết định gia hạn tạm giữ, tạm giam hoặc thay đổi, huỷ bỏ biện pháp tạm giữ, tạm giam khi hết thời hạn tạm giữ, tạm giam dẫn đến người bị tạm giữ, tạm giam bị giam, giữ quá hạn."

Ngoài ra quy định tại Điều 378 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 về tội tha trái pháp luật người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù như sau: "Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lạm quyền tha trái pháp luật người bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm."

** Điều 371 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 về tội ra quyết định trái pháp luật gồm 3 khung hình phạt.

- Khung 1: quy định hình phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

- Khung 2: quy định hình phạt tù từ 02 năm đến 07 năm trong các trường hợp sau:

a) Phạm tội có tổ chức;

b) Phạm tội 02 lần trở lên;

c) Đối với người dưới 18 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu;

d) gây rối lạm tâm thần và hành vi của người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người bị kết án, người phải chấp hành án, người bị hại, đương sự mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%.

đ) Gây thiệt hại về tài sản từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng.

e) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

- Khung 3: phạt tù từ 07 năm đến 12 năm trong các trường hợp dưới đây:

a) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người bị kết án, người phải chấp hành án, người bị hại, đương sự mà tỷ lệ tổn thương có thể 61% trở lên;

b) Dẫn đến người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người bị kết án, người phải chấp hành án, người bị hại, đương sự tự sát;

c) Gây thiệt hại về tài sản 1.000.000.000 đồng trở lên.

- Ngoài ra người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900 6162 để được giải đáp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Hình sự - Công ty luật Minh Khuê