Khi dậy A thấy 1 bóng đen từ gầm giường chui lên, nhanh tay A đã cầm viên gạch để ở đầu giường và đập vào đầu B 1 cái làm B chết. Như vậy A có phải chịu TNHS hay không tại sao?
 

TH2: A' đi làm về trong khi trời đã khuya lại đi trên đoạn đường vắng, bất ngờ A' bị B' (người đã thành niên) dùng vũ lực uy hiếp và bắt giao cấu trái ý muốn, trong lúc B' đang thực hiện hành vi đồi bại thì A' thấy được con dao trong túi quần của B' nên đã dùng dao đâm B', hậu quả là làm B' chết. Như vậy, A' có phải chịu TNHS không ? Tại sao?

Tôi xin cảm ơn!
Người gửi: minhphuong

Câu hỏi được biên tập từ Chuyên mục tư vấn pháp luật hình sự của Công ty Luật Minh Khuê

Tư vấn pháp luật hình sự

Luật sư tư vấn pháp luật hình sự 1900.6162

Trả lời:

Công ty Luật Minh Khuê đã nhận được câu hỏi của bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm và gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Vấn đề của bạn chúng tôi xin được giải đáp như sau:

 

Căn cứ pháp lý:

Bộ luật hình sự 1999 (sửa đổi bổ sung 2009)

Nội dung phân tích:

Bộ luật hình sự 1999 (sửa đổi bổ sung 2009) quy định về tình thế cấp thiết và phòng vệ chính đáng như sau:

"Điều 15.  Phòng vệ chính đáng

1. Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác, mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.

Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.

2. Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả  rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại.

Người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải chịu trách nhiệm hình sự.

Điều 16. Tình thế cấp thiết

1. Tình thế cấp thiết là tình thế của người vì muốn tránh một nguy cơ đang thực tế đe doạ lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, quyền, lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác mà không còn cách nào khác là phải gây một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa.

Hành  vi gây thiệt hại trong tình thế cấp thiết không phải là tội phạm.

2. Trong trường hợp thiệt hại gây ra rõ ràng vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết, thì người gây thiệt hại đó phải chịu trách nhiệm hình sự."

Như vậy, quy định này xác định việc gây thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa không bị coi là tội phạm. Đồng thời, người có hành vi gây thiệt hại sẽ không bị truy cứu trách nhiệm Hình sự.

Hành vi gây thiệt hại trong tình thế cần thiết và không phải chịu trách nhiệm hình sự khi có đủ những điều kiện sau:

-Phải có sự nguy hiểm đang đe dọa gây ra thiệt hại ngay tức khắc.

Sự nguy hiểm đang đe dọa gây ra thiệt hại phải là sự nguy hiểm đe dọa ngay tức khắc thì mới được coi là trong trường hợp tình thế cấp thiết, nếu sự nguy hiểm đó chưa xảy ra hoặc đã kết thúc thì không được coi là gây ra thiệt hại trong tình thế cấp thiết.

- Sự nguy hiểm đang đe dọa phải là sự nguy hiểm thực tế.

Sụ nguy hiểm không chứa đựng khả năng thực tế gây ra hậu quả mà chỉ do người gây thiệt hại tưởng tượng ra thì không được coi là gây thiệt hại trong tình thế cấp thiết. Mối quan hệ nhân quả giữ sự nguy hiểm với các lợi ích cần bảo vệ là mối quan hệ tất yếu, nếu không có biện pháp thì hậu quả tất yếu sẽ xảy ra.

Theo đó, trong TH1, A phải chịu trách nhiệm hình sự do đã có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Bởi sự nguy hiểm đến từ B vẫn chưa xảy ra hoặc chỉ do A tưởng tượng chứ chưa gây ra hậu quả gì.

Trong TH2, A' không phải chịu trách nhiệm hình sự do hành vi của A' được thực hiện trong tính thế cấp thiết bởi sự nguy hiểm đang xảy ra ( B' đang thực hiện hành vi đồi bại ) 

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật hình sự.