Theo sự phân công, a đứng ngoài cảnh giới, trong lúc gia đình chủ nhà ngủ say b và c lẻn vào lấy chiếc xe máy. B và c bị phát giác, cả nhà gia đình chủ nhà hô hoán đuổi bắt. Cả hai chạy ra cửa thì bị con trai chủ nhà giữ c lại. Sẵn có dao trong người, c đâm chết anh thanh niên đó. A và b thì chạy thoát. Biết rằng trong vụ án có hai tội phạm là tội giết người( 123 blhs), và trộm cắp tài sản (điều 173 blhs); tội giết người quy định giấu hiệu hậu quả chết người là bắt buộc. Anh (chị) hãy xác định:1. Hành vi trộm cắp tài sản trong tình huống trên được thực hiện ở giai đoạn nào. 2. Hành vi giết người trong tình huống trên được thực hiện giai đoạn nào. 3. Có đồng phạm trong tội trộm cắp tài sản không. Nếu có thì mỗi người thực hiện tội phạm với vai trò nào, mức độ trách nhiệm ra sao. 4. Có đồng phạm tội giết người không. Tại sao.

Chuyên viên tư vấn trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

1.Cơ sở pháp lý :

- Luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017

2. Nội dung phân tích:

- Thứ nhất về giai đoạn thực hiện của hành vi trộm cắp tài sản thực hiện trong tình huống trên. Hành vi trộm cắp tài sản được quy định rõ tại Điều 173 – Luật hình sự hiện hành như sau:

1. Người nào trộm cắp tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm: a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm; b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 174, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm; c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; đ) Tài sản là di vật, cổ vật. 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm: a) Có tổ chức; b) Có tính chất chuyên nghiệp; c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng; d) Dùng thủ đoạn xảo quyệt, nguy hiểm; đ) Hành hung để tẩu thoát; e) Tài sản là bảo vật quốc gia; g) Tái phạm nguy hiểm. 3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm: a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng; b) Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh. 4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm: a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên; b) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp. 5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Ở tình huống trên ra thấy, trong lúc thực hiện hành vi lén lút trộm chiếc xe máy thì B và C bị phát hiện do đó thì hành vi này đang ở giai đoạn là chưa hoàn thành. Hậu quả của tội phạm này là gây thiệt hại về tài sản cho người bị hại và cũng là dấu hiệu bắt buộc của tội trộm cắp tài sản. B và C thực hiện hành vi trộm cắp tài sản tuy nhiên hành vi đang thực hiện thì bị phát giác, mặc dù chưa hoàn thành nhưng vẫn cấu thành tội phạm bởi B và C đã có dấu hiệu dịch chuyển chiếc xe ra khỏi vị trí ban đầu.

- Thứ hai là về gian đoạn thực hiện của hành vi giết người trong tình huống trên. Hành vi giết người được quy định cụ thể tại điều 123 Luật hình sự hiện hành như sau:

1. Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Giết nhiều người;

b) Giết phụ nữ mà biết là có thai;

c) Giết trẻ em;

d) Giết người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân;

đ) Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;

e) Giết người mà liền trước đó hoặc ngay sau đó lại phạm một tội rất nghiêm trọng hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng;

g) Để thực hiện hoặc che giấu tội phạm khác;

h) Để lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;

i) Thực hiện tội phạm một cách man rợ;

k) Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp;

l) Bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người;

m) Thuê giết người hoặc giết người thuê;

n) Có tính chất côn đồ;

o) Có tổ chức;

p) Tái phạm nguy hiểm;

q) Vì động cơ đê hèn.

2. Phạm tội không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm.

3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ một năm đến năm năm.”

Như vậy chúng ta có thể hiểu Giết người được hiểu là hành vi làm chết người khác một cách cố ý và trái pháp luật. Tại tình huống này thì tội giết người đã ở giai đoạn hoàn thành vì C đã dùng dao thủ sẵn trong người và đâm chết anh thanh niên đó. Hậu quả của tội phạm là chết người đã xảy ra, do đó hành vi giết người ở tình huống này đã hoàn thành.

- Thứ ba là Có đồng phạm trong tội trộm cắp tài sản không. Nếu có thì mỗi người thực hiện tội phạm với vai trò nào, mức độ trách nhiệm ra sao ?

Căn cứ theo điều 17 Luật hình sự hiện hành, có quy định về đồng phạm cụ thể như sau:

1. Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm.

2. Phạm tội có tổ chức là hình thức đồng phạm có sự câu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện tội phạm.

3. Người đồng phạm bao gồm người tổ chức, người thực hành, người xúi giục, người giúp sức.

Người thực hành là người trực tiếp thực hiện tội phạm.

Người tổ chức là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy việc thực hiện tội phạm.

Người xúi giục là người kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm.

Người giúp sức là người tạo điều kiện tinh thần hoặc vật chất cho việc thực hiện tội phạm.

4. Người đồng phạm không phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi vượt quá của người thực hành. “

Do đó, ta thấy ở trường hợp này thì có đồng phạm trong tội trộm cắp tài sản. Vì trước khi đến trộm cắp tài sản, A, B, C đã lên kế hoạch, thống nhất và cùng nhau thực hiện hành vi trộm cắp này. Tức là cùng 1 lúc có hơn 2 người thực hiện tội phạm thỏa mãn các điều kiện của Luật quy định.

Về xác định vai trò của từng người trong vụ án theo quy định tại khoản 3 Điều 17 BLHS cụ thể như sau:

3. Người đồng phạm bao gồm người tổ chức, người thực hành, người xúi giục, người giúp sức.

Người thực hành là người trực tiếp thực hiện tội phạm.

Người tổ chức là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy việc thực hiện tội phạm.

Người xúi giục là người kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm.

Người giúp sức là người tạo điều kiện tinh thần hoặc vật chất cho việc thực hiện tội phạm. “

Cụ thể tại tình hình, tất cả bọn chúng cùng thống nhất lên kế hoạch thực hiện tội phạm. Theo quy định của Luật thì người thực hành sẽ là người trực tiếp thực hiện tội phạm, trong tình huống thì B và C được phân công trực tiếp lén vào nhà để lấy trộm chiếc xe máy. Do đó, B và C là đồng phạm đóng vai trò thực hành. Còn A được phân công đứng ngoài cảnh giới có nghĩa là đứng ngoài để canh gác, quan sát đảm bảo B, C an tâm vào thực hiện hành vi mà không có ai ngoài nhìn thấy. Áp dụng quy định của Luật thì A là người giúp sức tạo điều kiện tinh thần cho việc thực hiện tội phạm.

- Thứ tư là vấn đề đồng phạm tội giết người ở trong tình huống trên. Theo quy định về đồng phạm thì phải có hai người trở lên cùng cố ý thực hiện một tội phạm. Tuy nhiên trong trường hợp này, khi bị phát giác, sẵn dao ở trong người C đã đâm chết anh thanh niên kia mà không có sự trợ giúp của B – người cùng thực hiện hành vi trộm cắp trước đó. Đồng thời, việc gây thiệt hại về tính mạng trong tình huống cũng không được bàn bạc trước đó nên không thỏa mãn quy định của Luật đưa ra. Vì vậy, không có đồng phạm tội giết người trong trường hợp này.

Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.1940 để được giải đáp.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Hình sự - Công ty luật Minh Khuê