D bảo: “ Mày nhìn gì mậy?” và xông vào một tay ôm A, một tay túm tóc A ra phía sau, lên gối vào lưng A hai cái. A giẫy nhưng D không buông ra mà vẫn tiếp tục kéo tóc và lên gối lia lịa. Ngay lúc đó, A quơ tay vớ được con dao Thái Lan dùng để gọt trái cây trên bàn, dùng tay phải chọt ra sau hai cái. Khi bị đâm hai cái, D buông A ra. Sau khi đâm D, thấy D bị chảy máu nhiều nên cùng các bạn đưa đi bệnh viện huyện cấp cứu. Thấy vượt quá khả năng, bác sĩ trực ca đã sơ cứu và chuyển D lên bệnh viện tỉnh. Tại bệnh viện tỉnh, D được giải phẩu ngay nhưng do vết thương làm vỡ gan, đứt ruột non nên D đã chết vào 24 giờ cùng ngày. A sau khi biết tin Thông chết đã đến công an huyện khai báo sự việc.

Cho em hỏi: Dấu hiệu pháp lý; Mặt khách thể; Mặt khách quan; Mặt chủ thể; Mặt chủ quan và  Kết luận. Em xin cảm ơn !

Câu hỏi được biên tập từ chuyên lục tư vấn Luật hình sự của Công ty Luật Minh Khuê

Tư vấn về tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng ?

Luật sư tư vấn Luật hình sự gọi: 1900.6162

Trả lời:

 

Chào bạn! Cảm ơn bạn đã gửi thắc mắc tới Công ty Luật Minh Khuê chúng tôi. Với những thông tin mà bạn cung cấp chúng tôi xin tư vấn cho bạn như sau:

Căn cứ pháp lý: 

Bộ luật hình sự 1999 

Nội dung tư vấn:

Theo những thông tin bạn cung cấp thì để đưa ra kết luận người thực hiện hành vi phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự về tội gì chúng ta nên căn cứ vào bốn yếu tố sau

Thứ nhất: Mặt khách thể của Tội phạm: Hành vi của A đã xâm phạm tới tính mạng của D. Mặc dù bị D dùng những hành vi đe dọa tới sức khỏe như túm tóc, đánh nhưng A đã có hành vi chống trả lại bằng cách dùng dao Thái đâm D.

Thứ hai: Mặt khách quan: Hành vi dùng dao Thái đâm vào D của A là hành vi trái pháp luật và có mức độ nguy hiểm tới tính mạng của D. trong khi đó D là người có hành vi xâm phạm tới sức khỏe của A trước.

Thứ ba: Mặt chủ thể của tội phạm: 

"Điều 12. Tuổi chịu trách nhiệm hình sự

1. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm.

2. Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc  tội phạm  đặc biệt nghiêm trọng"  

Trong trường hợp này thì A là chủ thể của tội phạm vì A đã thực hiện hành vi chống trả quá mức cần thiết đới với hành vi túm tóc của D.

Thứ tư: Mặt chủ quan của tội phạm:

Trong trường hợp này, có thể nói A không cố ý đâm D và mục đích, động cơ phạm tội của A là để bảo vệ lợi ích chính đáng của bản thân mình, ngăn chặn hành vi của D có thể gây tổn hại tới sức khỏe, tính mạng của mình.

Như vậy, A đã tước đoạt tính mạng của D do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Điều 15 BLHS quy định về phòng vệ chính đáng như sau:

"Điều 15. Phòng vệ chính đáng

1. Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác, mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.

Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.

2. Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả  rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại.

Người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải chịu trách nhiệm hình sự" 

Hành vi túm tóc, đánh A vài cái của D không thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của A được, vì lúc đó quán đông người, hơn nữa A lại có nhiều bạn đi cùng, A hoàn toàn có thể được bạn bè và những người xung quanh khống chế hành vi của D đối với mình. Nhưng có vẻ lúc này A đã không đủ tỉnh táo nên cầm dao đâm D. Vì vậy, hành vi của A được coi là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng và phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng quy định tại Điều 96 Bộ luật này.

"Điều 96. Tội giết người do vựơt quá giới hạn phòng vệ chính đáng

1.  Người nào giết người trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm.

2. Giết nhiều người trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng, thì bị phạt tù từ hai năm đến năm năm" 

Theo quy định trên thì mức cao nhất của khung hình phạt áp dụng với tội giết người trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng cũng chỉ là năm năm. Khung hình phạt này thấp hơn rấ nhiều so với việc giết người quy định tại điều 93. Bởi lẽ người thực hiện hành vi phạm tội đang trong tình trạng bị nạn nhân đe dọa tới lợi ích của bản thân khiến cho người phòng vệ không còn đủ bình tĩnh, tỉnh táo lựa chọn phương án thích hợp, đặc biệt là trong trường hợp bất ngờ bị đe dọa về tính mạng, sức khỏe.

Trên đây là nội dung tư vấn của chúng tôi dành cho quý khách hàng. Ý kiến tư vấn dựa trên những quy định của pháp luật và những thông tin mà khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra sự tư vấn là để cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trân trọng./

Bộ phận tư vấn luật hình sự.