Nay đã vượt quá khả năng của gia đình, nên ba tôi mới lánh mặt một thời gian. Tôi biết như vậy là tội với người cho vay nhưng nhà tôi hoàn toàn không có khả năng chi trả nên mới phải làm như vậy. Hơn nữa, họ còn tới nhà chửi mắng, còn gọi người thuê đến đòi nợ. Bên cạnh đó, nhà tôi cũng từng cho người khác vay khá nhiều, mà sau nhiều năm họ vẫn chưa trả. Mà nhà tôi lại không cách nào đòi được số tiền đã cho vay trước kia. Được biết, nhà tôi cho vay cũng không làm giấy tờ gì. Mà nhà tôi vay người khác thì có người làm giấy, có người không làm giấy. Nên, cho tôi hỏi, nếu ba tôi cứ trốn như vậy thì có vi phạm luật hình sự không ạ? Với lại số tiền nhà tôi vay là hoàn toàn do ba tôi vay, mẹ tôi không biết chuyện đó nên giờ mọi chuyện như vậy, người ta đòi nợ thì mẹ tôi có quyền nói không biết và không liên quan hay không ạ? Còn đối với những người vay tiền nhà tôi trước kia có cách nào để đòi được không ạ? Mong luật sư trả lời giúp tôi. Trân trọng cảm ơn!

Luật sư trả lời:

Căn cứ pháp lý

Bộ Luật Hình sự 2015 Sửa đổi, bổ sung năm 2017

Luật Hôn nhân và gia đinh 2014

Nội dung tư vấn

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 175 BLHS 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017:

"Điều 175. Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản 
1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 4.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm: 
a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả; 
b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản."

Theo đó, bố của bạn có vay tiền của người khác theo thỏa thuận tuy nhiên để không phải trả lại tài sản đó, bố bạn đã bỏ trốn. Do đó, hành vi của bố bạn có dấu hiệu của tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản và phải chịu tách nhiệm hình sự theo quy định.

Nếu khoản vay này là khoản vay riêng của bố bạn, không phục vụ cho những mục đích chung trong giá đình thì sẽ mẹ bạn không phải chịu trách nhiệm về khoản nợ này. Theo đó, nếu khoản nợ này do một mình bố bạn đứng ra vay nhưng phục vụ tiêu dụng chung cho gia đình thì mẹ bạn vẫn có thể phải chịu trách nhiệm theo quy định tại Điều 37 Luật HNGĐ 2014:

"Điều 37. Nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng

Vợ chồng có các nghĩa vụ chung về tài sản sau đây:

1. Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại mà theo quy định của pháp luật vợ chồng cùng phải chịu trách nhiệm;

2. Nghĩa vụ do vợ hoặc chồng thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình;..."

Đối với việc gia đình bạn cho người khác vay tiền thì có quyền đòi nợ theo quy định của pháp luật dân sự.

Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.6162 để được giải đáp.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Hình sự - Công ty luật Minh Khuê