1. Con dưới 36 tháng tuổi khi ly hôn quyền nuôi thuộc về ai?

Thưa luật sư, tôi muốn hỏi: Tôi và chồng tôi kết hôn năm 2012, chúng tôi có một cháu trai năm nay 2 tuổi. Nay tôi muốn ly hôn và muốn được nuôi con có được không? Quy định của pháp luật trong trường hợp này như thế nào?
Tôi xin trân trọng cảm ơn!

>> Luật sư tư vấn thủ tục ly hôn trực tuyến qua điện thoại gọi: 1900.6162

Trả lời:

Căn cứ theo khoản 2, khoản 3 Điều 81 Luật hôn nhân gia đình năm 2014 có quy định như sau:

"2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con."

Như vậy, để được quyền nuôi con bạn có hai cách để giải quyết:

Thứ nhất: Vợ chồng bạn có thể thỏa thuận với nhau để bạn là người trực tiếp nuôi dạy, chăm sóc cháu.

Thứ hai: Trường hợp vợ chồng bạn không thỏa thuận được với nhau về người trực tiếp nuôi con thì bạn có thể yêu cầu Tòa án cho bạn là người được trực tiếp nuôi con vì bé mới 2 tuổi, tuy nhiên, Tòa án còn phải xem xét các yếu tố khác. Cụ thể, tòa án sẽ căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con, đặc biệt là các điều kiện cho sự phát triển về thể chất, bảo đảm việc học hành và các điều kiện cho sự phát triển tốt về tinh thần để quyết định việc trao quyền nuôi con cho vợ hoặc chồng trực tiếp nuôi dưỡng sau khi ly hôn.

Hai phương diện sau đây để quyết định việc trao quyền nuôi con cho vợ hoặc chồng:

- Điều kiện về vật chất bao gồm: Ăn, ở, sinh hoạt, điều kiện học tập… mà mỗi bên có thể dành cho con, các yếu tố đó dựa trên thu nhập, tài sản, chỗ ở của cha mẹ;

- Các yếu tố về tinh thần bao gồm: Thời gian chăm sóc, dạy dỗ, giáo dục con, tình cảm đã dành cho con từ trước đến nay, điều kiện cho con vui chơi giải trí, nhân cách đạo đức, trình độ học vấn… của cha mẹ.

>> Tham khảo dịch vụ: Dịch vụ tư vấn pháp luật lĩnh vực Hôn nhân gia đình;

2. Tư vấn về việc giành quyền nuôi con?

Kính thưa quý luật sư, tôi là Phạm Anh Tuyến, xin được quý luật sư tư vấn cho việc giành quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi sau ly hôn.

* Về phần của vợ tôi: Khi con gái tôi được 14 tháng tuổi thì mẹ cháu bỏ nhà đi với lý do sống với tôi không hợp. Cô ấy đã dùng những lời nói không đúng sự thật xúc phạm tôi cùng gia đình, đều được tôi lưu tin nhắn và ghi âm lại. Vợ tôi là người trực tiếp đưa đơn ly hôn đơn phương. Hiện tại, cô ấy đang có bầu 6 tháng và đang mắc bệnh basedow mãn tính, không thể chữa khỏi được.

Sau khi ly hôn cô sẽ về ở với bố mẹ đẻ, nơi đó thuộc khu vực vùng sâu vùng xa, quanh bán kính 5km không có trường học, chợ, bệnh viện hay hiệu thuốc, đi lại khó khăn. Cô ấy lại làm công nhân, hiện nay không có công việc ổn định khi sinh con là hết hợp đồng lao động.

* Về phần tôi: Vì thương con quá nhỏ và 1 đứa chưa được sinh ra nên khuyên bảo và giữ cô ấy sau nhiều lần cô ấy đòi bỏ nhà đi. Khu vực gia đình tôi sống là một nơi phát triển sầm uất, có đầy đủ điều kiện về trường học, bệnh viện... Tôi có việc làm ổn định, có điều kiện kinh tế. Vì tương lai của con nên tôi muốn được nuôi cháu nhưng mẹ cháu không đồng ý .

KÍNH MONG QUÝ LUẬT SƯ TƯ VẪN GIÚP TÔI CÓ THỂ GIÀNH ĐƯỢC QUYỀN NUÔI CON NẾU TÒA CHẤP THUẬN BẢN LY HÔN ĐƠN PHƯƠNG CỦA CÔ ẤY. Tôi xin chân thành cảm ơn quý luật sư!

Tư vấn về việc giành quyền nuôi con?

Luật sư tư vấn Hôn nhân và gia đình gọi: 1900.6162

Trả lời:

Điều 81 Luật hôn nhân gia đình 2014 quy định về việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn thì:

Về nguyên tắc, theo khoản 3 Điều 81, con bạn được 14 tháng tuổi, tức là dưới 36 tháng tuổi nên được giao cho mẹ trực tiếp nuôi. Tuy nhiên, nếu trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con thì Tòa án sẽ tôn trọng thỏa thuận hoặc giao người cha hay người khác đáp ứng đủ điều kiện để chăm sóc con. Vì vậy, nếu bạn chứng minh được vợ không đủ điều kiện về vật chất, cũng như tinh thần và chứng minh bạn đủ khả năng chăm sóc cháu thì bạn có thể được tòa án ra quyết định giao con.

Như vậy, để giành được quyền nuôi con, bạn cần cung cấp cho Tòa án những căn cứ chứng minh vợ bạn không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con (như thu nhập của vợ, nơi ở của vợ, điều kiện nơi sinh sống, tình cảm của vợ dành cho con, trình độ văn hóa, cách giáo dục của vợ đối với con...). Đồng thời, cung cấp cho Tòa án những căn cứ chứng minh điều kiện vật chất (nghề nghiệp, thu nhập, nơi ăn ở...) và tình cảm yêu thương, thời gian giành cho con, văn hóa, cách giáo dục con của bạn... Sau đó, Tòa án sẽ căn cứ vào những thông tin trên và ra quyết định cuối cùng.

>> Tham khảo nội dung: Phân định quyền nuôi con sau khi ly hôn?

3. Hướng dẫn thủ tục ly hôn và phân định quyền nuôi con theo quy định pháp luật?

Chào công ty luật Minh Khuê, cho tôi xin hỏi về trường hợp của tôi. Chúng tôi kết hôn năm 2012 và hiện tại có chung với nhau 2 con bé gái sinh 08/2012 và bé trai sinh 10/2014. Sau khi kết hôn, chồng tôi đi làm còn tôi đi học cho đến nay trong quá trình sinh sống vợ chồng tôi thường xảy ra mâu thuẫn chồng tôi thường bỏ vợ con đi chơi net tới chiều về đi đá banh về lại nhậu nhẹt thường xuyên qua đêm bên ngoài tôi đã cố gắng hàn gắn nhưng không thể tình trạng hôn nhân ngày càng tệ.

Chồng tôi không quan tâm dạy dỗ con cái giúp đỡ vợ con mà còn thường xuyên to tiếng không tôn trọng tôi trước mọi người. Vì ỷ lại mẹ chồng tôi coi con nên chồng tôi không quan tâm vợ con. Khi tôi quyết định ly hôn thì chồng tôi lại lấy con ra uy hiếp nếu tôi để con cho chồng tôi thì chồng tôi mới ký đơn. Vì thương con tôi không thể để con cho 1 người cha vô trách nhiệm như vậy, vì vậy tôi quyết định xin ly hôn đơn phương nhưng hiện tại tôi đang là sinh viên, chồng tôi chưa có việc làm xét về mặt nuôi dưỡng cả 2 chúng tôi không đạt yêu cầu. Tôi không đòi hỏi bất cứ gì từ chồng cũng như bên chồng tôi cũng không đòi tiền trợ cấp nuôi con tôi chỉ muốn là người được nuôi con. Như vậy, tôi có cơ hội được nuôi 2 con mình không?Tôi sợ trong thời gian ly hôn chồng tôi kiếm được việc làm toà sẽ không cho tôi nuôi con. Tôi xin cảm ơn!

Luật sư: Lê Minh Trường - Hướng dẫn quyền nuôi con sau khi ly hôn trên VTV3

Trả lời:

Theo dữ liệu bạn cung cấp thì bạn có 2 cháu nhỏ, một cháu sinh tháng 08/2012 và một cháu sinh tháng 10/2014. Như vậy, khi yêu cầu ly hôn thì con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, con từ đủ 07 tuổi trở lên tòa án xam xét nguyện vọng của con, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Khi đó, các con của bạn đều dưới 07 tuổi, trên 36 tháng tuổi nên giữa bạn và chồng bạn đều có quyền ngang nhau trong việc giành quyền nuôi dưỡng con sau khi ly hôn. Lúc này, nếu bạn muốn giành quyề được trực tiếp nuôi dưỡng con thì bạn phải chứng minh được bạn có đủ điều kiện, đủ khả năng để nuôi dưỡng con.

Tuy rằng bạn chưa có việc làm nghĩa là bạn không đủ điều kiện cung cấp về mặt vật chất cho hai cháu một cách đầy đủ và chồng bạn cũng vậy không những không thể cho con một môi trường sống lành mạnh hơn bạn mà chồng bạn cũng không có việc làm. Dựa vào đó thì rất có thể tòa án sẽ giao quyền nuôi con cho bạn nếu bạn chứng minh thông qua bố mẹ bạn có thể giúp bạn chăm sóc con sau khi ly hôn giúp bạn. Trong trường hợp, chồng bạn kiếm được việc làm trong thời gian ly hôn thì bạn cần cung cấp các thông tin như trước nay chồng bạn chưa thực hiện tốt nghĩa vụ một người cha hay có môi trường sống không lành mạnh ảnh hưởng tới việc phát triển bình thường ở các cháu, theo đó tòa sẽ xem xét sẽ giao việc nuôi dưỡng cho ai. Vì vậy cách tốt nhất bây giờ là bạn phải tìm một việc làm để có thể có quyền nuôi con.

4. Chồng có được quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi nếu xảy ra việc ly hôn?

Xin chào luật sư. Tôi tên Trần Quốc T. Năm 2016, tôi ly hôn với vợ, chúng tôi có 1 đứa con chung tên Trần T. Lúc này, bé chỉ mới 12 tháng tuổi nên tòa giao quyền chăm sóc trực tiếp cho mẹ bé, tôi và mẹ bé cùng với bà ngoại có thỏa thuận mỗi bên sẽ chăm sóc một tuần để bé có tình thương của cha, mẹ, nội, ngoại. Hơn một năm qua chúng tôi điều chia nhau chăm sóc, tuy nhiên trong thời gian này vợ cũ của tôi có những mối quan hệ mới và chuẩn bị lập gia đình riêng nên không quan tâm chăm sóc cho cháu cả về vật chất và tinh thần mà trách nhiệm chủ yếu thuộc về tôi và bà nội cháu. Nay cháu được 30 tháng tuổi , tôi có thể khởi kiện lại trên tòa để yêu cầu hay đổi người trực tiếp nuôi con hay không? Xin cảm ơn!

Trả lời:

Với tình huống này, nếu vợ cũ của anh có ý định đi bước nữa và hiện tại không có thời gian chăm sóc cháu thì anh nên thỏa thuận và thuyết phục vợ mình ký vào thỏa thuận thay đổi người trục tiếp nuôi con, sau khi ký vào giấy này anh có thể nộp lên tòa án nhân dân cấp quận (huyện) nơi hai vợ chồng đang cư trú để yêu cầu tòa công nhận sự thỏa thuận này.

Trường hợp anh chị không thỏa thuận được về quyền nuôi con thì anh cần khởi kiện ra tòa để yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con. Theo quy định củakhoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014

"3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con."

Vậy, đối với con dưới 36 tháng tuổi người mẹ đang được quyền ưu tiên nuôi dưỡng cháu, nhưng nếu người mẹ không đủ điều kiện để chăm sóc (ở trường hợp của anh, người mẹ không đủ thời gian, kinh tế cũng như trách nhiệm để đảm bảo cháu được nuôi dưỡng trong một môi trường lành mạnh, đầy đủ cả về vật chất và tinh thần) thì anh vẫn có quyền yêu cầu tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 84 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014. Tuy vậy, muốn việc khởi kiện đạt được kết quả như mong muốn, anh nên tìm những bằng chứng chứng minh những lời tường trình trước tòa của mình là đúng sự thật. Ví dụ: văn bản xác nhận của chính quyền địa phương hoặc văn bản tường trình của hàng xóm ... đồng thời, anh cũng chứng minh về đạo đức, sức khỏe, thu nhập của anh đều có thể đảm bảo để nuôi dạy con được tốt nhất.

Về hồ sơ thủ tục khi khởi kiện anh cần chuẩn bị :

- Đơn khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con ( mẫu tham khảo );

- Bản sao chứng minh nhân dân và sổ hộ khẩu/sổ tạm trú của anh;

- Bản sao giấy khai sinh của con;

- Bản án/quyết định của tòa án khi tuyên bố cho anh chị ly hôn trước đây.

Anh nộp hồ sơ này lên tòa án nhân dân quận /huyện nơi vợ anh cư trú để được giải quyết.

5. Quyền nuôi con sau khi vợ chồng ly hôn?

Thưa luật sư, tôi và vợ tôi kết hôn được gần được 3 năm, vợ chồng được một bé gái năm nay được 22 tháng tuổi. Tháng 08 năm 2016 vợ chồng xảy ra mẫu thuẫn trầm trọng và cô ấy bỏ đi bỏ lại đứa con hiện đang chung sống với tôi. Trong lúc bỏ đi đó, cô ấy không liên lạc hoặc chu cấp cho con. Gần đây, tôi có liên lạc được với cô ấy, cô ấy có nói là bỏ đứa con. Nay tôi muốn hỏi luật sư nếu như tôi ly hôn tôi có được quyền nuôi cháu, và tôi cần những giấy tờ gì để được quyền nuôi con. Hiện tôi đang kinh doanh, còn vợ tôi không biết làm công việc gì hay ở đâu. Kính mong luật sư tư vấn giúp ạ? Cảm ơn luật sư.

- Nguyễn Cường -

Trả lời:

Tương tự như trường hợp nêu trên, vợ bạn không có nơi cư trú ổn định và công việc ổn định nên về mặt vật chất vợ bạn chưa đáp ứng đủ để nuôi con, về mặt tinh thần, vợ bạn cũng thể hiện là một người thiếu trách nhiệm khi không quan tâm, chăm sóc cháu và có những lời nói gây tổn thương cho con trẻ khi như là "sẽ bỏ con" . Với vấn đề bạn đang gặp phải, chúng tôi cũng xin chia ra thành hai hướng giải quyết:

Nếu bạn có thể liên lạc được với vợ mình để thống nhất về việc nuôi con, ly hôn và mức cấp dưỡng cho con hàng tháng. Nếu thỏa thuận được bạn viết đơn theo mẫu đơn yêu cầu tòa án công nhận thuận tình ly hôn ,nuôi con và chia tài sản chung (nếu có) kèm theo các giấy tờ như: Bản chính giấy chứng nhận đăng ký kết hôn; Bản sao giấy khai sinh của con; Bản sao CMND và sổ hộ khẩu của anh chị.

Với trường hợp này việc giành quyền nuôi con của anh sẽ thuận lợi hơn so với trường hợp thứ hai . Theo Bộ luật tố tụng dân sự 2015 thì nguyên đơn phải nộp đơn ở toà án nơi bị đơn đang cư trú. Do vậy, nếu bạn không biết được nơi vợ bạn đang cư trú, sinh sống, làm việc thì bạn không thể yêu cầu ly hôn theo hướng đơn phương được. Với trường hợp này bạn vẫn có quyền và nghĩa vụ được nuôi dưỡng cháu, nhưng việc ly hôn sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Một giả thiết nữa được đặt ra đó là vợ anh về, nhưng chị ấy muốn giành quyền nuôi con với anh thì tòa án cũng sẽ xem xét chứ không tuyên ngay quyền nuôi con cho chị ấy với lý do con dưới 36 tháng tuổi. Nếu những thông tin anh cung cấp là đúng về mặt thực tế thì chắc chắn tòa sẽ không tuyên quyền nuôi con cho chị ấy.

6. Giành quyền nuôi con khi vợ bế con nhỏ bỏ đi?

Tôi có câu chuyện buồn, muốn nhờ công ty luật tư vấn hộ. Vợ chồng tôi có mâu thuẫn và đỉnh điểm là cô ta đã bế con bỏ nhà đi, đến bây giờ đã được gần hai tháng, gọi điện liên lạc với cô ta không được. Trước đây, tôi có cho cô ta chiếc điện thoại của tôi và hiện tại cô ta đang dùng chiếc điện thoại đó. Và tôi đã định vị theo chiếc máy đó thì được biết vị trí đó ở Trung Quốc, theo dõi vài ngày thì thấy vị trí đó vẫn ở Trung Quốc, cụ thể vị trí ở Vân Sơn, Vân Nam, Trung Quốc. Tôi rất bàng hoàng và lo lắng, không biết cô ta đã bỏ sang đấy, hay bị đối tượng nào đó lôi kéo sang đấy, hay là bị lừa đào sang đấy. Điều tôi lo nhất là con gái tôi, cháu mới được 2 tuổi, tôi không biết phải làm sao xin công ty tư vấn cho tôi, tôi phải làm gì bây giờ, làm sao để tìm con gái về. Mong quý công ty hãy tư vấn giúp tôi. Chân thành cảm ơn!

-Dung Bui Anh-

Trả lời:

Trong trường hợp của bạn, do thông tin bạn cung cấp chưa rõ xem vợ bạn xuất cảnh và nhập cảnh vào Trung Quốc có hợp pháp hay không? Nếu việc nhập cảnh là không hợp pháp (không có hộ chiếu, không có visa/thị thực cho phép nhập cảnh vào Trung Quốc) thì việc vợ anh vào sâu trong nội địa Trung Quốc trong khoảng thời gian dài như vậy được coi là nhập cảnh trái phép. Trong trường hợp này, bạn nên liên hệ với cơ quan công an (cấp quận, huyện hoặc công an, bộ đội biên phòng ...) để có phương án đưa vợ mình về nước.

Nếu việc xuất cảnh của vợ bạn đã có đầy đủ giấy tờ nêu trên và con gái bạn cũng được cấp hộ chiếu, thị thực theo mẹ thì anh nên ly thân với vợ thêm một thời gian và yêu cầu ly hôn đơn phương đồng thời giải quyết tranh chấp về quyền nuôi con.

Mọi vướng mắc pháp lý trong lĩnh vực pháp luật hôn nhân và gia đình hãy gọi ngay: 1900.6162 (nhấn máy lẻ phím 1) để được luật sư tư vấn pháp luật hôn nhân gia đình trực tuyến qua tổng đài điện thoại.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật hôn nhân - Công ty luật Minh Khuê