1. Muốn được quyền nuôi con khi ly hôn thì phải làm thế nào?

Chào luật Minh Khuê. Xin cho tôi hỏi con tôi nay được 4 tuổi. Nếu vợ chồng tôi ly hôn thì tôi phải làm thế nào để được quyền nuôi con. Cho tôi xin hai mẫu đơn ly hôn hiện hành được không? Xin chân thành cảm ơn!
Người gửi: H.D

Luật sư tư vấn luật hôn nhân gia đình qua điện thoại gọi: 1900.6162

Trả lời:

Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định về việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục con sau khi ly hôn:

"1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con."

Theo quy định trên, khi ly hôn, vợ chồng có thể thỏa thuận người sẽ trực tiếp nuôi con, nếu không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ quyết định. Khi đó, Tòa án sẽ căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con, đặc biệt là các điều kiện cho sự phát triển về thể chất, tinh thần, học hành của con cũng như xem xét nguyện vọng của con muốn được sống với ai để quyết định việc trao quyền nuôi con cho vợ hoặc chồng. Về nguyên tắc con dưới 36 tháng tuổi sẽ được giao cho mẹ nuôi dưỡng, con từ đủ 7 tuổi sẽ phải xem xét nguyện vọng của con.

Trong trường hợp của bạn, con bạn đã 4 tuổi do đó vợ chồng bạn có thể thỏa thuận về người trực tiếp nuôi dưỡng con, nếu không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ quyết định người trực tiếp nuôi con dựa trên quyền lợi về mọi mặt của con. Nếu bạn muốn được quyền nuôi con thì bạn cần đưa ra chứng cứ chứng minh với tòa án rằng bạn có điều kiện tốt hơn chồng về mọi mặt để nuôi con phát triển tốt cả về thể chất lẫn tinh thần chẳng hạn như bạn có việc làm ổn định, thu nhập tốt, sức khỏe tốt hơn, việc bạn chăm sóc, giáo dục con bạn. Từ trước đến nay rất tốt cũng như đưa ra chứng cứ chứng minh những điều bất lợi khi cho con ở với cha, chẳng hạn như chồng bạn đang thất nghiệp hay bị hạn chế quyền của cha đối với con chưa thành niên theo quy định tại Khoản 1 Điều 85 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:

"1. Cha, mẹ bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên trong các trường hợp sau đây:

a) Bị kết án về một trong các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con với lỗi cố ý hoặc có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;

b) Phá tán tài sản của con;

c) Có lối sống đồi trụy;

d) Xúi giục, ép buộc con làm những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội."

>> Xem ngay: Những thủ tục, giấy tờ cần thiết để ly hôn và giành quyền nuôi con?

2. Quyền nuôi con sau khi ly hôn thuộc về ai?

Thưa Luật sư, năm nay cháu 27 tuổi, kết hôn được 02 năm. Cháu đã có một cháu gái 10 tháng tuổi. Hiện nay, cháu rất muốn ly hôn nhưng không biết có được nuôi con hay không? Chồng cháu hay rượu chè, bài bạc, đánh chửi vợ con, đi chơi thâu đêm. Xin luật sư tư vấn giúp cháu vấn đề này, cháu xin chân thành cảm ơn!

>> Luật sư tư vấn luật hôn nhân trực tuyến, gọi: 1900.6162

Trả lời:

Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn. Áp dụng trong trường hợp của bạn, con bạn mới 10 tháng tuổi, nên theo quy định của pháp luật thì bạn sẽ người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn trừ trường hợp bạn không có đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc hai vợ chồng bạn có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Điều kiện về thu nhập, công việc ổn định hơn, ngoài thu nhập bạn còn có tài sản riêng, đất đai, nhà cửa để có thể chăm sóc, giáo dục con, về phía gia đình bên ngoại cũng có đủ điều kiện đủ khả năng để chăm sóc cho bạn và con bạn. Bên cạnh đó, bạn cần cung cấp những bằng chứng bất lợi cho chồng bạn là anh ấy không có khả năng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con tốt như bạn. Căn cứ vào những thông tin, bằng chứng bạn cung cấp thì bạn có thể giành được quyền trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn kể cả khi con bạn đang dưới 36 tháng tuổi.

>> Tham khảo bài viết liên quan: Ly hôn và giành quyền nuôi con sau khi ly hôn?

3. Quyền nuôi con và nghĩa vụ tài sản khi ly hôn?

Thưa Luật sư, hai vợ chồng đều có công ăn việc làm. Chồng tôi làm giám đốc còn tôi là chuyên viên. Thu nhập của tôi chỉ bằng một nửa của chồng. Nhà thì đang mua trả góp, chưa giao nhà. Nếu bây giờ mà ly hôn thì tôi có được quyền nuôi con không? Căn nhà trả góp xử lý thế nào? Cảm ơn đã tư vấn ạ!

Trả lời:

Về quyền nuôi con:

Theo quy định tại Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 của Quốc hội thì để xác định được quyền nuôi con khi ly hôn, thì bạn cần phải xét đến độ tuổi chính xác của con tại thời điểm bạn và chồng bạn giải quyết ly hôn. Nếu bạn và chồng không thể thỏa thuận người trực tiếp nuôi con thì sẽ yêu cầu Tòa án giải quyết. Lúc này, Tòa án sẽ giải quyết dựa trên nguyên tắc trên, theo đó:

- Nếu con của bạn dưới 36 tháng tuổi, con sẽ được giao cho bạn nuôi dưỡng, trừ khi bạn không thể trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con (xét về mặt thời gian, đặc thù công việc của bạn, khả năng giáo dục con...)

- Nếu con bạn từ đủ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi: quyền nuôi con sẽ được giao cho bên nào đáp ứng tốt hơn các điều kiện để con phát triển thể chất, tinh thần

- Nếu con bạn từ đủ 7 tuổi trở lên thì quyền nuôi con được Tòa án giải quyết dựa trên việc xem xét nguyện vọng của con.

Đối với việc nuôi con, Luật Hôn nhân gia đình quy định bên nào không trực tiếp nuôi con thì có nghĩa vụ phải cấp dưỡng, vì vậy mà điều kiện để xét nuôi con không dựa trên việc bên nào có thu nhập cao hơn bên nào.

Về nghĩa vụ tài sản:

Theo quy định tại Điều 60 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014:

"Điều 60. Giải quyết quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba khi ly hôn

1. Quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba vẫn có hiệu lực sau khi ly hôn, trừ trường hợp vợ chồng và người thứ ba có thỏa thuận khác.

2. Trong trường hợp có tranh chấp về quyền, nghĩa vụ tài sản thì áp dụng quy định tại các điều 27, 37 và 45 của Luật này và quy định của Bộ luật dân sự để giải quyết."

Theo như quy định trên, sau khi ly hôn thì vợ chồng bạn vẫn phải có nghĩa vụ trả nợ căn nhà trên. Vì đây là căn nhà mua theo hình thức trả góp, vì vậy, khi ly hôn, nếu bên nào được giữ quyền sử dụng ngôi nhà thì có nghĩa vụ phải thanh toán cho bên kia một nửa giá trị căn nhà mà các bên đã thanh toán được. Còn về phần tiền còn lại chưa thanh toán, hai bên đều có trách nhiệm tiếp tục phải thanh toán số tiền này.

>> Tham khảo bài viết liên quan: Nghĩa vụ chung về trả nợ và quyền nuôi con sau khi ly hôn?

4. Ly hôn và quyền nuôi con khi không đăng ký kết hôn?

Thưa luật sư, hai người đám cưới mà chưa đăng ký kết hôn khi chia tay thì nên làm thế nào? Hai vợ chồng có một đứa con chung, vậy ai sẽ được quyền nuôi con? Làm sao để đối phương không can thiệp vào cuộc sống của mình? Mong sớm nhận được phản hồi của luật sư, xin cảm ơn luật sư!

>> Luật sư tư vấn pháp luật hôn nhân và gia đình trực tuyến gọi: 1900.6162

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 53 Luật hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 của Quốc hội thì:

"Điều 53. Thụ ly đơn yêu cầu ly hôn

1. Tòa án thụ lý đơn yêu cầu ly hôn theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.

2. Trong trường hợp không đăng ký kết hôn mà có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng theo quy định tại khoản 1 Điều 14 của Luật này; nếu có yêu cầu về con và tài sản thì giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật này."

Như vậy, trong trường hợp này, bạn và chồng bạn có thể thỏa thuận với nhau về vấn đề ly hôn và quyền nuôi con thì lúc này hai bạn có thể làm đơn yêu cầu Tòa án không công nhận quan hệ vợ chồng và gửi lên Tòa án nhân dân cấp huyện nơi các bên cư trú (có thể nơi thường trú hoặc nơi đăng ký tạm trú).

Còn đối với trường hợp bạn và chồng bạn không thể thỏa thuận về quyền nuôi con, thì lúc này Tòa án sẽ giải quyết dựa theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 thì nếu con của bạn hiện dưới 36 tháng tuổi, thì con sẽ giao cho bạn được trực tiếp nuôi dưỡng, trừ khi bạn không đủ điêu kiện trực tiếp để trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

Nếu con của bạn từ đủ 03 tuổi đến dưới 07 tuổi thì Tòa án sẽ giải quyết cho bên nào có thể đảm bảo tốt hơn về mặt quyền, lợi ích hợp pháp cho con. Nếu con của bạn từ đủ 07 tuổi trở lên thì quyền nuôi con trong trường hợp này Tòa án sẽ giải quyết dựa trên nguyện vọng của con.

Những điều cần lưu ý: bạn cần xác định độ tuổi chính xác của con mình trong trường hợp này để xác định được quyền nuôi con khi bạn và chồng bạn ly hôn.

>> Tham khảo bài viết liên quan: Quyền nuôi con khi đủ 3 tuổi sẽ được tòa án phân định thế nào khi ly hôn?

5. Tư vấn quyền nuôi con khi ly hôn mà vợ có thai với người khác?

Thưa luật sư! Tôi có thắc mắc cần tư vấn: Vợ tôi đang có quan hệ với người khác và đang mang thai. Cô ấy đòi mang cả 2 đứa con chung của tôi và cô ấy đi nữa. Xin hỏi khi ly hôn tôi có quyền đòi hỏi được nuôi hai đứa con tôi không? Cảm ơn luật sư!

Hướng dẫn giải quyết tranh chấp quyền nuôi con khi ly hôn - Video do Luật Minh Khuê xây dựng

Trả lời:

Vợ chồng bạn có thể đồng thuận ly hôn hoặc bạn có thể đơn phương ly hôn. Điều này không ảnh hưởng đến việc nuôi con sau ly hôn.

Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 có quy định về việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn, theo đó, trước tiên, vợ chồng bạn phải thỏa thuận với nhau xem ai nuôi con với mục đích là tạo môi trường và cuộc sống tốt nhất cho các con.

Căn cứ khoản 3 Điều 81 Luật hôn nhân gia đình 2014, nếu con bạn dưới 03 tuổi thì con sẽ do vợ của bạn nuôi, trừ khi vợ bạn không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, điều kiện về tinh thần, thời gian, khả năng giáo dục, có đủ thời gian để chăm sóc con... Nếu con của bạn từ đủ 03 tuổi đến dưới 07 tuổi thì quyền nuôi con được Tòa án giải quyết cho bên nào đảm bảo tốt hơn quyền và lợi ích cho con. Nếu con bạn từ đủ 07 tuổi trở lên thì quyền nuôi con được Tòa án xem xét, giải quyết theo nguyện vọng của con.

>> Tham khảo bài viết liên quan: Chia tài sản khi ly hôn và quyền nuôi con khi ly hôn?

6. Giành quyền nuôi con khi vợ đã ly hôn và bỏ đi?

Thưa luật sư, tôi có câu hỏi được luật sư tư vấn giúp: Vợ chồng tôi đã ly hôn từ tháng 01/2014. Theo quyết định ly hôn thì vợ tôi được nuôi 02 cháu (các cháu còn rất nhỏ, cháu lớn được 2 tuổi, cháu nhỏ 04 tháng tuổi (vợ em đứng nguyên đơn). Nhưng từ khi nhận quyết định ly hôn, cô ấy không trực tiếp chăm sóc và nuôi dưỡng các cháu. Bỏ đi biệt tăm không rõ tung tích từ đó đến nay. Hiện tại, các cháu vẫn ở với tôi và ông bà nội. Vậy luật sư cho tôi hỏi làm thủ tục thế nào để tôi có quyền nuôi con, khi mà cô ấy bỏ đi không rõ tung tích, không liên lạc được?
Trân trọng cảm ơn!

Giành quyền nuôi con khi vợ đã ly hôn và bỏ đi ?

Luật sư tư vấn về pháp luật hôn nhân, gọi:1900.6162

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 82 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn:

"1. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.

2. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.

3. Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở."

Ngoài ra, cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó.

Như vậy, hiện tại bạn chưa phải là người trực tiếp nuôi con, nhưng bạn có các quyền và nghĩa vụ được quy định theo Điều 82 được nêu ở trên. Bên cạnh đó, theo quy định tại Điều 84 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014:

"Điều 84. Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

1. Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại khoản 5 Điều này, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.

2. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:

a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;

b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

3. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.

..."

Trong trường hợp này, người trực tiếp nuôi con là vợ của bạn đã không còn đủ điều kiện trực tiếp để trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con (do bỏ đi không rõ tung tích). Như vậy, căn cứ theo điểm b khoản 2 Điều 84 nêu trên thì bạn có quyền yêu cầu Tòa án quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Về trình tự thủ tục thay đổi quyền nuôi con:

+ Bạn nộp hồ sơ khởi kiện về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn tại TAND quận/ huyện nơi vợ của bạn cư trú cuối cùng trước khi bỏ đi biệt tích.

+ Sau khi nhận đơn khởi kiện, hồ sơ hợp lệ Tòa án sẽ ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí cho bạn.

+ Bạn nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm tại Chi cục thi hành án quận/ huyện và nộp biên lại tiền tạm ứng phí cho Tòa án .

+ Tòa thụ lý vụ án, tiến hành giải quyết vụ án theo thủ tục chung và ra bản án hoặc quyết định giải quyết vụ án.

* Thời gian giải quyết:

+ Thời hạn chuẩn bị xét xử: Từ 04 tháng đến 06 tháng từ ngày thụ lý vụ án.

+ Thời hạn mở phiên tòa: Từ 01 tháng đến 02 tháng kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử.

* Hồ sơ khởi kiện đề nghị thay đổi người trực tiếp nuôi con:

- Đơn khởi kiện theo mẫu;

- Bản án ly hôn;

- Sổ hộ khẩu, CMND/ Căn cước công dân (bản sao có chứng thực);

- Giấy khai sinh của con (Bản sao chứng thực);

- Các tài liệu chứng minh cho yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con là coc căn cứ và hợp pháp.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật hôn nhân gia đình miễn phí qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Hôn nhân - Công ty luật Minh Khuê