Người gửi: T.K

Câu hỏi được biên tập từ Chuyên mục Tư vấn Luật Hôn nhân gia đình của Công ty Luật Minh Khuê.

So sánh hủy kết hôn trái luật với không công nhận quan hệ vợ chồng?

Luật sư tư vấn Luật Hôn nhân gia đình gọi: 1900.6162

Trả lời:

Chào bạn! Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi cho chúng tôi. Đối với vấn đề mà bạn đang thắc mắc chúng tôi xin được trả lời như sau:

 

1. Cơ sở pháp lý

Luật hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 của Quốc hội 

2. Nội dung tư vấn

Sự khác nhau giữa yêu cầu hủy kết hôn trái pháp luật và không công nhận quan hệ vợ chồng được phân biệt dựa trên các tiêu chí sau:

1. Căn cứ hủy kết hôn trái pháp luật

- Đối với  hủy kết hôn trái pháp luật: việc kết hôn không đảm bảo đủ các điều kiện kết hôn như theo quy định tại Điều 8 Luật Hôn nhân, gia đình năm 2014. Trong các trường hợp như: chưa đủ tuổi kết hôn, không do sự tự nguyện từ các bên: có hành vi lừa dối, cưỡng ép; vợ, chồng bị mất năng lực hành vi dân sự; người đang có vợ, có chồng mà đăng ký kết hôn với người khác....

- Đối với việc không công nhận quan hệ vợ chồng: 

Nam nữ không đăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ chồng thì không được pháp luật công nhận là vợ chồng. 

Từ sau ngày 01 tháng 01 năm 2003 mà vợ, chồng kết hôn từ sau ngày 3/1/1987 mà không đăng ký kết hôn thì pháp luật không công nhận là vợ chồng;

- Kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2001 trở đi, trừ 2 trường hợp trên nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn, đều không được pháp luật công nhận là vợ chồng; nếu có yêu cầu ly hôn thì Toà án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng; nếu có yêu cầu về con và tài sản thì Toà án áp dụng khoản 2 và khoản 3 Điều 17 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 để giải quyết.

2. Người có quyền yêu cầu

- Đối với  hủy kết hôn trái pháp luật: Những người theo quy định tại Điều 10 Luật Hôn nhân gia đình 2014, theo đó bao gồm: người bị cưỡng ép kết hôn, bị lừa dối kết hôn; một hoặc hai bên đã kết hôn trái pháp luật; vợ, chồng hoặc con của người đang có vợ, chồng mà kết hôn với người khác; cá nhân, tổ chức theo quy định tại khoản 2 Điều 10 như Hội liên hiệp phụ nữ, cơ quan quản lý nhà nước về gia đình...

- Đối với yêu cầu không công nhận quan hệ vợ chồng: Khi nam nữ chung sống với nhau theo quy định của pháp luật bắt buộc phải đăng ký kết hôn, mà không tiến hành đăng ký, thì khi có yêu cầu ly hôn Tòa án sẽ ra quyết định không công nhận quan hệ vợ chồng.

3. Hình thức xử lý và Hậu quả pháp lý

- Xử lý khi hủy kết hôn trái pháp luật.Luật Hôn nhân gia đình 2014 quy định cụ thể tại Khoản 2 Điều 11 như sau: Trong trường hợp tại thời điểm Tòa án giải quyết yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật mà cả hai bên kết hôn đã có đủ các điều kiện kết hôn theo quy định tại Điều 8 của Luật này và hai bên yêu cầu công nhận quan hệ hôn nhân thì Tòa án công nhận quan hệ hôn nhân đó. Như vậy, nếu cả 2 bên đủ điều kiện kết hôn nhưng không có yêu cầu Tòa án công nhận thì Tòa án sẽ không công nhận.

- Không công nhận quan hệ vợ chồng: đến thời điểm Tòa án giải quyết mà 2 bên vẫn chưa đăng ký kết hôn hoặc chưa đủ điều kiện kết hôn, hoặc đủ điều kiện kết hôn nhưng không có yêu cầu tòa án công nhận vợ chồng thì Tòa án sẽ không công nhận vợ chồng. Việc xử lý con chung trong thời kỳ này sẽ xử lý theo Luật Hôn nhân gia đình, đối với tranh chấp về tài sản thực hiện theo thỏa thuận hoặc theo Luật Dân sự.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo. Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng qua email Tư vấn pháp luật hôn nhân gia đình miễn phí qua Email hoặc qua tổng đài 1900.6162. Chúng tôi sẳn sàng giải đáp.

Trân trọng ./.

Bộ phận Tư vấn Luật Hôn nhân gia đình.