Tất cả mọi viện phí bên ngoại em lo hết, thời gian mẹ em dưỡng bệnh thì không về nhà bố ,do nhiều lần nói mẹ em, nên mẹ về nhà bố nhưng mỗi lần về lại bị bệnh lại. Năm em lên 10 tuổi mẹ em đi viện bố em viết đơn bỏ mẹ em với lý do không về nhà, không xây dựng được hạnh phúc lâu dài. Thời gian bố mẹ em ở với nhau chỉ có 8 năm lúc ở lúc không. Có khoảng thời gian ông bà ngoại cho nhà cho đất bảo nhà em về đó sống thì bố em không chịu bảo cho đứng sổ đỏ mới ở nhưng ông em không đồng ý thế là bố mẹ em ly thân từ lúc em 10tuổi .Mẹ em viện lên không ký được, bố em lấy vợ và có 2 đứa con .Trong khoảng thời gian lúc chưa và sau khi lấy vợ bố không chu cấp cho em 1 khoản nào .Lúc cho em tiền mấy trăm là tiền xã cho em nhưng lại bảo bố cho nên em không nhận. Lúc em chuẩn bị đi đại học em có về xin tiền họ bố em chỉ cho 2 triệu không đủ đóng học và cũng không muốn chu cấp cho em. Em muốn hỏi luật sư về thủ tục ly hôn của mẹ ? Em biết là rắc rối tại mẹ em bị Tâm thần nhưng đã ly thân 10 năm nay từ lúc em học lớp 10 .Em muốn giúp mẹ làm thủ tục ly hôn ? Em sẽ bảo bố viết đơn .Em muốn hỏi luật sư xem có cách nào để ly hôn nhanh ,và thiên về phía mẹ em .Em cảm ơn luật sư ạ .Mong bên luật sư giúp đỡ ạ .

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn pháp luật hôn nhân của công ty Luật Minh Khuê.

>> Luật sư tư vấn pháp luật hôn nhân trực tuyến gọi : 1900 6162

 

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn như sau: 

1. Cơ sở pháp lý:

Luật hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 của Quốc hội  

Bộ luật dân sự năm 2005   

Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 

2. Nội dung tư vấn:

Thứ nhất, Về căn cứ ly hôn 

Theo như vấn đề bạn trình bày thì mẹ bạn hiện đang bị bệnh tâm thần . Theo quy định tại Khoản 1,2 Điều 51 Luật hôn nhân và gia đình 2014 về quyền yêu cầu giải quyết ly hôn: ..."Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ."

Một người được coi là mất năng lực hành vi dân sự khi thuộc trường hợp quy định tại Điều 22 BLDS 2005 như sau:

"1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, Toà án ra quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận của tổ chức giám định."

Như vậy, trong trường hợp người bị mất năng lực hành vi dân sự là nạn nhân của bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ thì cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn cho họ. Tuy nhiên trong trường hợp của bạn, bố mẹ bạn đã sống ly thân từ lâu nên bố bạn không phải là nạn nhân của bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần thì việc ly hôn của mẹ bạn sẽ được giải quyết theo thủ tục được quy định trong Bộ luật tố tụng dân sự 2015  như sau: " Đối với việc ly hôn đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng. Trường hợp cha, mẹ , người thân thích khác yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo quy định tại khỏan 2 điều 51 của Luật hôn nhân và gia đình thì họ là người đại diện".

Thứ hai, Về thủ tục ly hôn : 

Người đại diện theo pháp luật của người bị mất năng lực hành vi dân sự là người giám hộ theo quy định tại Điều 141 BLDS:

"Điều 141. Người đại diện theo pháp luật

Người đại diện theo pháp luật bao gồm:

2. Người giám hộ đối với người được giám hộ;"

Như vậy, người mất năng lực hành vi dân sự có thể thông qua người giám hộ của mình để thực hiện việc ly hôn. Để xác định được quyền khởi kiện trong trường hợp này thì việc đầu tiên là phải yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự.

Về thủ tục tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự:

* Nộp hồ sơ yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự 

Hồ sơ gồm:

- Đơn yêu cầu Toà án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự 

-Kết luận của cơ quan chuyên môn và các chứng cứ khác để chứng minh người đó bị bệnh tâm thần 

- Bản sao có chứng thực chứng minh nhân dân của người yêu cầu

-Bản sao có chứng thực sổ hộ khẩu hoặc giấy tờ chứng minh nơi cư trú của người bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự

* Chuẩn bị và xét đơn yêu cầu

Thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu không quá 30 ngày kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu, hết thời hạn này Tòa án phải ra quyết định mở phiên họp xét đơn yêu cầu.

Theo đề nghị của đương sự, Toà án có thể trưng cầu giám định sức khoẻ, bệnh tật của người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự. Trong trường hợp này, khi nhận được kết luận giám định Toà án phải ra quyết định mở phiên họp để xét đơn yêu cầu.

Trong trường hợp chấp nhận đơn yêu cầu thì Toà án ra quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự

Sau khi đã có quyết định tuyên một người mất năng lực hành vi dân sự thì cần xác lập người giám hộ cho người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 63 BLDS:

"Điều 63. Cử người giám hộ

Trong trường hợp người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự không có người giám hộ đương nhiên theo quy định tại Điều 61 và Điều 62 của Bộ luật này thì Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi cư trú của người được giám hộ có trách nhiệm cử người giám hộ hoặc đề nghị một tổ chức đảm nhận việc giám hộ."

Điều 62 BLDS quy định:

"Điều 62. Người giám hộ đương nhiên của người mất năng lực hành vi dân sự

1. Trong trường hợp vợ mất năng lực hành vi dân sự thì chồng là người giám hộ; nếu chồng mất năng lực hành vi dân sự thì vợ là người giám hộ."

Vậy, trường hợp này bố bạn sẽ là người giám hộ đương nhiên của mẹ bạn. Tuy nhiên, theo như bạn trình bày thì bố bạn đã chung sống như vợ chồng với người khác và đã có hai con, không thực hiện nghĩa vụ nuôi con, cụ thể là không chu cấp tiền nuôi dưỡng bạn. Nên theo quy định ytại điều 60 BLDS bố bạn không đủ điều kiện để trở thành người giám hộ đương nhiên của ẹ bạn . 

"Điều 60. Điều kiện của cá nhân làm người giám hộ

Cá nhân có đủ các điều kiện sau đây có thể làm người giám hộ:

1. Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;

2. Có tư cách đạo đức tốt; không phải là người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc người bị kết án nhưng chưa được xoá án tích về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, tài sản của người khác;

3. Có điều kiện cần thiết bảo đảm thực hiện việc giám hộ."

Bạn cần chuẩn bị những tài liệu hoặc chứng cứ chứng minh bố bạn không đủ điều kiện để thực hiện việc giám hộ cho mẹ bạn, sau đó thực hiện thủ tục cứ người giám hộ cho mẹ bạn theo quy định tại Điều 63, 64 BLDS:

"Điều 64. Thủ tục cử người giám hộ

1. Việc cử người giám hộ phải được lập thành văn bản, trong đó ghi rõ lý do cử người giám hộ, quyền, nghĩa vụ cụ thể của người giám hộ, tình trạng tài sản của người được giám hộ.

2. Việc cử người giám hộ phải được sự đồng ý của người được cử làm người giám hộ."

Về thủ tục ly hôn: Người giám hộ thực hiện thủ tục ly hôn thay cho người được giám hộ theo quy định của pháp luật. Mời bạn tham khảo bài viết: Tư vấn về thủ tục thuận tình ly hôn ? hoặc bài viết: Quy trình, thủ tục ly hôn đơn phương ? 

Lưu ý: Trong bộ hồ sơ hướng dẫn ở hai bài viết trên, bạn cần chuẩn bị thêm giấy tờ chứng minh người giám hộ, và đơn xin ly hôn sẽ do người giám hộ viết, ký tên, điểm chỉ.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật về hôn nhân và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật hôn nhân - Công ty luật Minh Khuê