1. Tranh chấp quyền nuôi con khi chưa đăng ký kết hôn?

Chào Luật sư, bạn tôi ở Tp. HCM lấy chồng ở Lâm Đồng nhưng chưa đăng ký kết hôn. Sau đó, bạn tôi sinh em bé bên nhà chồng, lấy giấy chứng sinh để nhập khẩu cho bé mới sinh bên chồng ở Lâm Đồng. Vậy bên nhà chồng bạn tôi làm vậy đúng hay sai khi họ chưa đăng ký kết hôn? Nếu thưa ra tòa thì phần thắng có thuộc về bạn tôi không và có được yêu cầu bên nhà chồng bạn tôi trả lại giấy tờ để nhập khẩu cho bé mới sinh tại Tp. HCM không? Xin cảm ơn!

Người gửi: Nhung Tran

Tranh chấp quyền nuôi con khi chưa đăng ký kết hôn?

Trả lời:

Về nguyên tắc, việc ai là người nuôi con sau khi ly hôn, sau khi có con có thể được các bên đương sự (bố, mẹ đứa trẻ) tự thỏa thuận với nhau và được tòa án ghi nhận. Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng (mức cấp dưỡng tùy theo điều kiện kinh tế hoặc theo thỏa thuận) để người kia chăm sóc, nuôi dưỡng đến khi trưởng thành.

Tuy nhiên, nếu hai người (vợ, chồng) không thể thoả thuận được với nhau thì toà án sẽ có quyền phán xét, giao quyền nuôi con cho một bên vợ hoặc chồng. Quyết định của tòa án căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt và hướng tới tương lai tốt đẹp của con. Các quyền lợi đó có thể là: điều kiện học tập, điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng, đi lại…tình cảm đạo đức cả cha mẹ. Chính vì vậy, có thể thấy người nào có điều kiện tốt hơn về tài sản, thu nhập, công việc … - nói nôm na là có tài chính tốt hơn, thì sẽ có lợi thế hơn trong việc giành quyền nuôi con. Mà như vậy, thường thì người cha (chồng) có lợi thế hơn. Có một thực tế là, người mẹ (vợ) lại thường có lợi thế hơn về mặt tình cảm, đạo đức, phương pháp nuôi dạy con cái. Trong các vụ án ly hôn, người vợ thường chỉ ra những “thói hư tật xấu” của người chồng như ham vui rượu bia, vũ phu đối với con hoặc không đôn đốc chuyện học hành của con cái… để có ưu thế trong “cuộc chiến” giành quyền nuôi con.

Ở Việt Nam, xét trên nguyên tắc của pháp luật về hôn nhân gia đình thì con dưới một tuổi thì quyền nuôi dưỡng sẽ thuộc về người mẹ. Trường hợp dưới 36 tháng tuổi thì tòa sẽ giao cho mẹ nuôi, trừ trường hợp có sự thỏa thuận khác giữa bố mẹ trẻ. Trường hợp con từ đủ 07 tuổi trở lên, đủ để nhận biết việc ở với bố hay mẹ là thuận tiện hơn thì toà án sẽ hỏi ý kiến, nguyện vọng của con.

Từ những nguyên tắc trên, theo như thông tin bạn cung cấp, hiện tại, vợ chồng người bạn của bạn đã đăng ký kết hôn thì giữa bạn của bạn và người chồng chưa phát sinh quan hệ hôn nhân, chưa được pháp luật thừa nhận. Do vậy, nếu ly hôn, hai bên tranh chấp với nhau về việc nuôi dưỡng con sau khi ly hôn thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết về việc nuôi con, còn về việc không đăng ký kết hôn theo quy định là lỗi của cả bạn của bạn và gia đình chồn, chứ không phải lỗi do một mình bên chồng, gia đình chồng đăng ký khai sinh cũng như nhập hộ khẩu cho con, cháu của người ta vào sổ hộ khẩu là đúng quy định chứ không sai quy định. Nếu bạn của bạn muốn đăng ký nhập hộ khẩu mới vào hộ khẩu của bạn ý ở Tp. Hồ Chí Minh thì cần thông qua Tòa án để giải quyết.

>> Tham khảo dịch vụ: Dịch vụ luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp tại tòa án.

2. Đã từng ly hôn một lần thì có được giành quyền nuôi con không?

Luật Minh Khuê giải đáp các thắc mắc về nuôi con sau ly hôn và các vấn đề liên quan:

Trả Lời:

Hồ sơ ly hôn bao gồm:

1. Đơn xin ly hôn, có xác nhận của UBND cấp xã, phường, thị trấn về hộ khẩu và chữ ký của bạn. Trong đơn bạn cần trình bày các vấn đề sau:

- Về kết hôn: Ở đâu? Thời gian? Kết hôn có hợp pháp không? Mâu thuẫn xảy ra khi nào? Mâu thuẫn chính là gì? Vợ chồng có sống ly thân không? Nếu có thì sống ly thân từ thời gian nào tới thời gian nào?

- Về con chung: Cháu tên gì? Sinh ngày tháng năm nào? Nay xin ly hôn chị có yêu cầu gì về giải quyết con chung (có xin được nuôi cháu không? Nghĩa vụ cấp dưỡng của cha cháu như thế nào)?

- Về tài sản chung: Có những tài sản gì chung? có giấy tờ kèm theo (nếu có). Nếu ly hôn chị muốn giải quyết tài sản chung như thế nào?

- Về nợ chung: Có nợ ai không? có ai nợ vợ chồng không? Tên, địa chỉ và số nợ của từng người? Chị muốn giải quyết như thế nào?

2. Bản sao Giấy khai sinh của các con;

3. Bản sao Giấy CMND, sổ hộ khẩu của cả 2 vợ chồng;

4. Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn. Trường hợp không có bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn, thì phải xin xác nhận của UBND cấp xã, phường, thị trấn nơi đã đăng ký kết hôn.

Về vấn đề chia tài sản sau khi ly hôn:

Căn cứ theo Luật hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 của Quốc hội quy định:

"Điều 43. Tài sản riêng của vợ, chồng

1. Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luậtnày; tài sảnphục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng của vợ, chồng.

2. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng. Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 40 của Luật này."

"Điều 59. Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn
...

2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

3. Tài sản chung của vợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.

4. Tài sản riêng của vợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhập vào tài sản chung theo quy định của Luật này.
Trong trường hợp có sự sáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu về chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tài sản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác."

Về vấn đề chia con chung khi ly hôn:

Căn cứ vào Điều 81 Luật hôn nhân gia đình năm 2014 quy định:

"Điều 81. Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn

1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con."

Thẩm quyền giải quyết của Tòa án

Căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định:

"Thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:

a) Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;"

Vậy đối với đơn phương ly hôn thì phải nộp hồ sơ tại TAND cấp huyện nơi mà người còn lại cư trú. Còn ly hôn thuận tình thì có thể yêu cầu giải quyết tại TAND cấp huyện nơi chồng hoặc vợ cư trú đều được.

Thưa luật sư, xin hỏi: năm nay em 25 tuổi đã từng ly hôn một lần, có một bé trai năm nay được 4 tuổi ở với ông bà ngoại và em đã lập gia đình lần hai. Hiện tại, em có một bé gái được 04 tháng tuổi. Nay cuộc sống vợ chồng lâm vào bế tắc, và bọn em muốn ly hôn, vậy thưa luật sư theo luật thì em có được quyền nuôi bé gái không ạ vì chồng em đang giành nuôi con với em. Nếu ra tòa thì em có giành được phần thắng không? Xin cảm ơn!

=> Theo quy định pháp luật thì con dưới 36 tháng tuổi được giao trực tiếp cho mẹ nuôi. Vì vậy, hiện nay con bạn mới có 04 tháng tuổi thì bạn được quyền trực tiếp nuôi dưỡng khi ly hôn. Việc bạn đã từng ly hôn một lần không ảnh hưởng đến việc nuôi dưỡng con sau khi ly hôn.

Thưa luật sư, xin hỏi: Vợ chồng tôi cưới nhau được hơn 01 năm. Chồng tôi đi nhậu về hay mắng chửi xúc phạm danh dự, đánh tôi. Tôi đang mang thai được 04 tháng, mới nhập viện vì bị chồng đánh động thai. Nhưng về chồng tôi không biết sửa sai, còn mắng chửi đòi đánh và bỏ bê không chăm sóc cho tôi. Tinh thần tôi giờ không ổn định, luôn lo sợ, buồn. Tôi sợ ảnh hưởng đến thai nhi. Tôi muốn ly hôn, nhưng không biết tôi đang mang thai có được ly hôn không. Tôi không cần chia tài sản và không cần trợ cấp cho con. Nếu được thì thủ tục ly hôn sớm nhất là bao lâu? Xin cảm ơn luật sư!

=> Khi bạn mang thai thì chồng bạn không có qyền ly hôn, còn bạn thì hoàn toàn có thể ly hôn đơn phương được. Khi bạn ly hôn đơn phương thì thời gian có thể kéo dài 04 đến 06 tháng, nhưng nếu bạn có bằng chứng rõ ràng, cụ thể về việc lý do muốn ly hôn với chồng bạn thì Tòa án có thể giải quyết nhanh hơn.

Thưa luật sư, xin hỏi: vợ chồng em cưới nhau được 01 năm, chưa có con, thời gian đầu chung sống hai vợ chồng rất tình cảm, hạnh phúc nhưng thời gian gần đây tình cảm vợ chồng em có rạn nứt chỉ vì lý do cô ấy luôn muốn em luôn ở bên cô ấy và nghe những gì mà cô ấy nói nhưng nguợc lại cô ấy không hề muốn nghe những gì em nói, để ý những gì em làm cho cô ấy. Chỉ đến khi em giả vờ lên mạng xã hội nói chuyện với người con gái khác và làm như không cho cô ấy biết thì cô ấy mới lên tiếng nói, nhưng chỉ là trên mạng xã hội rồi lại đâu vào đó không rằng không nói, rất nhiều lần cô ấy làm đơn xin ly hôn nhưng em không chấp nhận. Em nhờ các anh chị luật sư tư vấn giúp em có cách nào giải quyết cứu vãn cuộc hôn nhân này không nếu tình trạng này kéo dài thì không phải cô ấy làm đơn mà là em phải làm đơn chấm dứt cuộc hôn nhân này để cả hai không phải đau khổ mặc dù em không muốn? Xin cảm ơn!

=> Lúc này, bạn nên có một cuộc nói chuyện thẳng thắn với vợ mình để hai người có thể hiểu, thông cảm cho nhau và sửa đổi những sai lầm của cả hai bên. Trường hợp hai bên không thể tiếp tục chung sống, phát sinh nhiều mâu thuẫn không giải quyết được, không đạt được mục đích hôn nhân thì lúc đó bạn có thể lựa chọn phương án ly hôn.

Thưa luật sư, xin hỏi: tôi và vợ kết hôn được 03 năm nhưng xảy ra nhiều mâu thuẫn. Năm 2015, bố mẹ tôi có cho một miếng đất 450 m2. Nay chúng tôi ly hôn thì miếng đó là tài sản riêng của tôi hay là tài sản chung. Trong thời gian kết hôn vợ tôi không có đóng góp gì cho kinh tế gia đình, cảm ơn luật sư đã tư vấn!

=> Tài sản này hình thành trong quá trình hôn nhân nên thông thường sẽ được coi là tài sản chung. Nếu bạn có biên bản xác nhận của cha mẹ hoặc cam kết của vợ bạn đây là tài sản bố mẹ cho riêng bạn, không cho vợ bạn thì đây được coi là tài sản riêng của bạn theo Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.

Thưa luật sư, xin hỏi: Tôi có một căn nhà cấp 4 diện tích 53m2, căn nhà này do mẹ vợ tôi cho tiền cất vào năm 2006. Lúc đó cho 100 triệu nhưng anh vợ tôi giữ tiền và kêu thợ cất. Cất xong tôi và vợ tôi ở đến nay được 10 năm. Hiện nay, tôi và vợ tôi ly hôn thì anh vợ tôi nói là đó là của anh ấy. Như vậy tôi có được quyền lợi trong căn nhà đó không thưa luật sư. Xin cảm ơn!

=> Bạn cần xác định đây là căn nhà hình thành trong quá trình hôn nhân nhưng có công sức đóng góp của bạn như thế nào. Nếu bạn không có công sức đóng góp căn nhà này thì bạn không có quyền lợi với căn nhà này.

Thưa luật sư, xin hỏi: Tôi và vợ cưới nhau được 8 năm và có một con chung. Vợ chồng tôi ly thân được 06 tháng. Nay cô ta phản bội tôi, nếu tôi thua kiện thì vợ tôi với người đó bị xử lý thế nào? Sau khi ly hôn tôi muốn được nuôi con thì có được không dù tôi không có nhà và chưa có chỗ ở ổn định. Xin cảm ơn luật sư đã tư vấn!

=> Trường hợp này nếu bạn có bằng chứng thì hai người này chi bị xử phạt hành chính về hành vi vi phạm hành chính về phòng, chống bạo lực gia đình. Nếu người này đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính thì mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Sau khi ly hôn bạn cần chứng minh dược bạn có khả năng tài chính và khả năng giáo dục hơn vợ bạn thì bạn có thể giành quyền nuôi con. Ngoài ra, nếu con bạn hơn 7 tuổi thì phải xem xét người được quyền nuôi con theo nguyện vọng của con.

>> Tham khảo ngay: Quyền nuôi con thuộc về ai sau khi ly hôn?

3. Quyền nuôi con sau ly hôn được Tòa án giải quyết thế nào?

Thưa luật sư, xin hỏi: Anh chị cho em hỏi, vợ chồng em kết hôn được gần 04 năm. Hiện có 02 con trai, cháu lớn gần 03 tuổi, cháu bé được gần 09 tháng tuổi. Em muốn hỏi nếu vợ chồng em ly hôn thì em muốn nhận hết quyền nuôi hai con thì tòa án có giải quyết cho em không ạ? Em cảm ơn./.

Trả lời:

​Luật Minh Khuê tư vấn về thủ tục ly hôn theo quy định của pháp luật hiện hành, cụ thể theo khoản 3 Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định:

"3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con."

Căn cứ theo quy định trên, nếu hai vợ chồng bạn ly hôn thì về vấn đề nuôi con được giải quyết theo quy định tại Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình 2014. Như vậy, con dưới 36 tháng tuổi giao trực tiếp cho người mẹ nuôi trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Thưa luật sư cho em hỏi chút ạ. Vợ chồng em kết hôn được 04 năm nhưng do cuộc sống nhiều mâu thuẫn giờ em muốn xin ly hôn và có một số vấn đề thắc mắc nhờ luật sư giải đáp giúp ạ. Hai cháu nhà em, cháu bé 13 tháng tuổi, cháu lớn gần 03 tuổi, nếu ly hôn em có được quyền nuôi cả hai con không? Hiện em đang làm công nhân thu nhập trung bình hơn 5 triệu. Còn chồng làm tự do, hai vợ chồng vẫn ở chung với ông bà, nhà đất mang tên ông bà. Em đã ở và có đóng góp ít nhiều vào gia đình, có sắm sửa 1 số vật dụng, vậy sau ly hôn em có được gì không ạ? Về công nợ, em có vay mượn bên ngoại và bạn bè một số tiền khoảng 50 triệu cho chồng trả nợ nhưng chưa trả được, số tiền đó giờ giải quyết như nào ạ? Vay mượn người quen nên không có giấy tờ gì? Bây giờ giải quyết ly hôn, nếu em là người viết đơn thì án phí em sẽ phải chịu đúng không ạ? Mong luật sư sớm trả lời em ạ, em xin chân thành cảm ơn!

Trả lời:

Căn cứ khoản 3 Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định về việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn, nếu hai vợ chồng bạn ly hôn thì về vấn đề nuôi con được giải quyết theo sự thỏa thuận của hai vợ chồng sao cho đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho các con, nếu trường hợp hai vợ chồng không tự thỏa thuận được với nhau thì con dưới 36 tháng tuổi giao trực tiếp cho người mẹ nuôi trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Về phân chia tài sản:

"Điều 27. Trách nhiệm liên đới của vợ, chồng

1. Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới đối với giao dịch do một bên thực hiện quy định tại khoản 1 Điều 30 hoặc giao dịch khác phù hợp với quy định về đại diện tại các điều 24, 25 và 26 của Luật này.

2. Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới về các nghĩa vụ quy định tại Điều 37 của Luật này.

Điều 30. Quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng trong việc đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình

1. Vợ, chồng có quyền, nghĩa vụ thực hiện giao dịch nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình.

2. Trong trường hợp vợ chồng không có tài sản chung hoặc tài sản chung không đủ để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình thì vợ, chồng có nghĩa vụ đóng góp tài sản riêng theo khả năng kinh tế của mỗi bên."

Căn cứ theo quy định trên, nếu số tiền bạn vay để phục vụ cho các nhu cầu thiết yếu của gia đình thì số tiền này được coi là nghĩa vụ liên đới của hai vợ chồng và hai người đều có nghĩa vụ trả nợ.

Còn đối với các tài sản chung khác sẽ chia theo công sức đóng góp, tạo lập của mỗi bên trong quá trình hình thành lên khối tài sản chung đó thông qua các giấy tờ, chứng cứ kèm theo, nếu không có giấy tờ sẽ chia theo nguyên tắc chia đôi.

Thưa luật sư em mong muốn đơn phương ly hôn với chồng em là người Malaysia. Không có tranh chấp tài sản, nợ chung, con cái. Án phí là bao nhiêu tiền? Thời gian khoảng bao lâu? Em cảm ơn!

Trả lời:

Theo Điều 127 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định:

"Điều 127. Ly hôn có yếu tố nước ngoài

1. Việc ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, giữa người nước ngoài với nhau thường trú ở Việt Nam được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam theo quy định của Luật này.

2. Trong trường hợp bên là công dân Việt Nam không thường trú ở Việt Nam vào thời điểm yêu cầu ly hôn thì việc ly hôn được giải quyết theo pháp luật của nước nơi thường trú chung của vợ chồng; nếu họ không có nơi thường trú chung thì giải quyết theo pháp luật Việt Nam.

3. Việc giải quyết tài sản là bất động sản ở nước ngoài khi ly hôn tuân theo pháp luật của nước nơi có bất động sản đó."

Hồ sơ khởi kiện xin ly hôn gồm có:

+ Đơn xin ly hôn (theo mẫu);

+ Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính);

+ Sổ hộ khẩu, Chứng minh thư nhân dân của vợ, chồng (bản sao chứng thực);

+ Giấy khai sinh của con (bản sao chứng thực);

+ Các tài liệu, chứng cứ khác chứng minh tài sản chung như: Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất (sổ đỏ); Đăng ký xe; sổ tiết kiệm… (bản sao chứng thực);

(Hồ sơ có thể nộp trực tiếp tại Tòa án hoặc gửi qua đường Bưu điện hoặc qua cổng thông tin điện tử của Tòa án nếu có).

Trình tự, thủ tục xin ly hôn đơn phương:

Bước 1: Nộp hồ sơ khởi kiện về việc xin đơn phương ly hôn tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi bị đơn (chồng hoặc vợ) đang cư trú, làm việc.

Bước 2: Đương sự nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm tại Chi cục thi hành án quận/huyện và nộp lại biên lai tiền tạm ứng án phí cho Tòa án sau khi nhận thông báo nộp tiền tạm ứng án phí của Tòa án.

Bước 3: Tòa án thụ lý vụ án, tiến hành giải quyết vụ án theo thủ tục chung và ra Bản án hoặc quyết định giải quyết vụ án.

Bước 4: Nhận Bản án/ quyết định của Tòa án về việc giải quyết ly hôn.

Thời gian giải quyết: Từ 4 tháng đến 6 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án.

Về án phí là 300.000 đồng nếu không có tranh chấp về tài sản.

Kính chào văn phòng luật sư, em có câu hỏi sau mong luật sư tư vấn giúp em: Bố mẹ chồng em có 5 người con 4 con trai & 1 con gái, người anh cả thì đã chết còn người con gái đã mất tích từ năm 1995 đến nay còn lại 3 anh em thì 1 người đi vào nam làm việc không liên lạc về gia đình. Bố mẹ chồng em đã ly hôn năm 1987 thì chị gái và chồng em tòa chia theo mẹ còn 2 em trai theo bố, khi chia tài sản thì tòa chỉ chia đồ vật trong nhà còn bìa đỏ đất 1800 m2 đứng tên bố em không phân chia. Năm 1995 thì bố em mất không để lại di chúc. Vậy xin hỏi luật sư theo luật thì tài sản đất đứng tên bố em bây giờ sẽ được phân chia như thế nào? Xin trân thành cảm ơn !

Trả lời:

Theo thông tin mà bạn cung cấp, tài sản trên đứng tên bố mẹ bạn, mà bố mẹ bạn đã ly hôn. Về nguyên tắc tài sản này sẽ được chia theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình tùy thuộc vào công sức đóng góp của mỗi bên trong quá trình tạo dựng hình thành nên khối tài sản chung này. Nếu không có giấy tờ chứng minh gì thì tài sản này sẽ chia đôi, bố bạn và mẹ bạn mỗi người một nửa.

Do bố bạn chết không để lại di chúc nên tài sản này sẽ chia theo pháp luật theo quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015:

"Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản."

Trong trường hợp người con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống theo quy định tại Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015:

"Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống."

Về trường hợp một người mất tích hoặc yêu cầu Tòa án tuyên bố một người đã chết thì phải thỏa mãn theo căn cứ tại Điều 68 và Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015. Trong trường hợp, người này mất tích cùng với thời điểm với bố bạn thì tính đến thời điểm này người này sẽ bị coi là đã chết và gia đình bạn phải làm các thủ tục để tuyên người này đã chết, nếu người này có con và có vợ/chồng thì những người này sẽ được hưởng phần di sản mà người đó đáng lẽ được hưởng. Trường hợp một người sinh sống trong miền nam mặc dù không có liên lạc về nhà tuy nhiên không có nghĩa là người này mất tích hay bị chết do đó người này vẫn được hưởng xuất thừa kế mà bố bạn để lại.

>> Tham khảo thêm: Giành quyền nuôi con có được không? Cần chứng minh những gì để tòa phán quyết cho quyền nuôi con?

4. Tư vấn giành quyền nuôi con nhỏ khi người mẹ không có việc làm ổn định?

Xin chào công ty luật Minh Khuê, em có thắc mắc cần giải đáp: con em được 11 tháng tuổi thì khi ly hôn em có được quyền nuôi con hay không? Em đang phân vân vì sợ khi ly hôn em sẽ không được quyền nuôi con, vì hiện giờ em chỉ ở nhà để trong con không có việc làm ổn định. Mong bên mình tư vấn giúp em ạ, em xin cảm ơn ạ!

Tư vấn ly hôn: Ai được quyền nuôi con - Cafe sáng VTV3

Trả lời:

Trước tiên phải nói rằng bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo quy định tại Điều 51 và Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, theo đó, bạn phải đưa ra được căn cứ, bằng chứng để chứng minh chồng bạn có hành vi bạo lực gia đình, hoặc có hành vi vi phạm nguyên trọng nghĩa vụ của chồng trong thời ky hôn nhân hoặc chồng bạn có hành vi bạo lực gia đình,... Lúc này, căn cứ vào bằng chứng mà bạn cung cấp cho Tòa án thì Tòa án sẽ chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương của bạn.

Còn về vấn đề ai là người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn? Về nguyên tắc, sau khi ly hôn, nếu con bạn dưới 36 tháng tuổi sẽ được giao cho mẹ trực tiếp nuôi. Trường hợp của bạn, con mới 11 tháng tuổi nên bạn được ưu tiên nuôi con hơn chồng bạn.

Tuy nhiên, vì bạn không có việc làm ổn định nên Tòa án sẽ xem xét các điều kiện của bạn có đáp ứng trong việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con vật chất, tinh thần đáp ứng sự phát triển của con bạn.

Bạn có thể thỏa thuận với chồng bạn về người sẽ trực tiếp nuôi con, nếu không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ quyết định việc giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con bạn. Bạn muốn giành quyền nuôi con thì bạn nên trình bày và đưa ra tòa những căn cứ về việc bạn sẽ đáp ứng được các nhu cầu vật chất cần thiết cho con bạn bao gồm: Ăn, ở, sinh hoạt, điều kiện học tập…và các yếu tố tinh thần bao gồm: Thời gian chăm sóc, dạy dỗ, giáo dục con, tình cảm dành cho con, điều kiện cho con vui chơi giải trí, trình độ học vấn của bạn…để chứng minh rằng bạn hoàn toàn có thể đảm bảo cho con bạn được phát triển trong điều kiện tốt nhất. Hoặc gia đình bên ngoại có đủ điều kiện có đủ khả năng để nuôi dưỡng, chăm sóc tốt cho hai mẹ con của bạn so với điều kiện của gia đình chồng bạn.

>> Xem thêm: Làm thế nào để giành quyền nuôi con khi ly hôn?

5. Không có thu nhập hoặc thu nhập thấp có thể giành được quyền nuôi con khi ly hôn hay không?

Luật Minh Khuê giải đáp các thắc mắc về quyền trực tiếp nuôi con khi ly hôn và các vấn đề liên quan.

Trả Lời:

Hiện nay em muốn ly hôn đơn phương với vợ, bọn em không làm đám cưới nhưng có 02 đứa con. Em và vợ không có tài sản gì để chia. Em có hai đứa con, đứa lớn gần 6 tuổi và đứa nhỏ hơn 3 tuổi. Trong hai đứa thì em có thể được luôn chọn con để nuôi không? Về phần vợ làm thợ may gia đình thu nhập tháng có 5 triệu, phần em làm thợ có khi thu nhập em bình quân tháng 7 triệu. Em hỏi luật sư, em ly hôn có được quyền nuôi con không? Và được chọn con để nuôi không? Xin cảm ơn luật sư đã tư vấn giúp em!

=> Trường hợp này Tòa án sẽ xem xét vào khả năng tài chính và khả năng giáo dục của hai bên để xác định người trực tiếp nuôi con. Nếu không có sự kiện hoặc lý do đặc biệt thì bạn sẽ được quyền nuôi một con. Việc chọn con để nuôi phụ thuộc vào sự thỏa thuận giữa bạn và vợ bạn, trường hợp không thỏa thuận được thì pháp luật sẽ can thiệp.

Thưa luật sư, xin hỏi: Tôi và chồng đã cưới nhau 03 năm và có một đứa con 2 tuổi. Trong cuộc sống chồng tôi luôn có những hành vi bạo lực tàn nhẫn với tôi trước mặt con, tôi đã không chịu được nên đã gửi đơn ly hôn. Hiện nay, chồng tôi đã bắt con bỏ trốn biệt tích và hăm dọa sẽ không cho tôi gặp lại con. Bây giờ, tôi không có bằng chứng để chứng minh chồng tôi có bạo lực với tôi vì tôi không báo cáo với chính quyền địa phương khi có thương tích. Khi sinh con được 01 năm, vợ chồng tôi bị vỡ kế hoạch. Vì cuộc sống quá khó khăn không thể sinh con thứ hai được nên tôi chấp nhận phá thai. Giờ chồng tôi lấy lý do đó để hăm dọa giành quyền nuôi con với tôi. Vậy tôi phải làm sao để giành lại được con? Xin cảm ơn!

=> Việc phá thai trước đây là trong quá trình hôn nhân, phải có sự thỏa thuận của cả 2 vợ chồng. Nếu chồng bạn lấy lý do này đe dọa bạn thì chồng bạn cũng phải chịu trách nhiệm. Giờ bạn có thể trình bao với công an về việc chồng bạn bắt con bỏ trốn và có hành vi đe dọa, xâm phạm đến danh dự, tinh thần của bạn. Từ đó cho thấy chồng bạn không có khả năng giáo dục con bằng bạn thì bạn có thể giành quyền nuôi con. Con bạn hiện nay đang dưới 36 tháng tuổi thì Tòa án sẽ giao con cho bạn trực tiếp nuôi dưỡng sau khi ly hôn theo khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.

Thưa luật sư, xin hỏi: vợ chồng em cưới nhau được 02 năm sinh được một cháu trai và mua được một lô đất, vợ chồng em vẫn ở chung cùng bố mẹ đẻ của em. Vậy em muốn hỏi quý luật sư là cái lô đất đây sẽ được phân chia thế nào ạ? Em có được quyền nuôi con em không? Cảm ơn luật sư đã tư vấn giúp em!

=> Quyền sử dụng lô đất này được hình thành trong quá trình hôn nhân của hai vợ chồng bạn nên lô đất này được coi là tài sản chung. Việc phân chia tài sản chung sẽ phụ thuộc và các yếu tố sau:

- Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

- Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

- Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

- Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

Còn về vấn đề bạn có được trực tiếp nuôi dưỡng con sau khi ly hôn hay không thì bạn có thể tham khảo qua các bài viết ở trên để biết thêm chi tiết.

Thưa luật sư, xin hỏi: tôi muốn giành quyền nuôi con sau ly hôn, nhưng tôi không thu nhập ổn định, chồng tôi hay đi làm xa nhưng có lương? Cảm ơn luật sư!

=> Việc quyết định ai là người ly hôn sẽ phụ thuộc vào khả năng giáo dục và khả năng kinh tế của cả hai vợ chồng. Trường hợp cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con thì Tòa án quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự.

Thưa luật sư, xin hỏi: em ở Mỹ chưa có quốc tịch. Em có làm kết hôn với một người ở Việt Nam. Sau 01 năm kết hôn em quay lại Mỹ và ở Việt Nam cô ấy đã có con với một người khác. Bây giờ, em muốn làm giấy ly hôn vắng mặt có được không? Xin cảm ơn!

=> Trường hợp này bạn có thể làm đơn ly hôn đơn phương mà không cần có chữ ký của cô ấy. Tòa án sẽ triệu tập cô ấy theo địa chỉ cư trú của cô ấy mà bạn cung cấp trong hồ sơ. Nếu Tòa án triệu tập đến lần thứ 2 mà cô ấy vắng mặt không có lý do chính đáng hoặc không có người đại diện thì Tòa án sẽ tiến hành xét xử ly hôn cho bạn vắng mặt cô ấy theo Điều 227 Bộ Luật Tố tụng dân sự năm 2015.

Luật sư cho em hỏi vợ chồng em ly thân 8 năm nay rồi. Giờ em muốn làm thủ tục ly hôn, 08 năm nay em đã một mình nuôi con, chồng em không chu cấp đồng nào cả. Chồng em theo người phụ nữ khác về đánh đập vợ con, họ chung sống với nhau như vợ chồng đến lúc người phụ nữ đó không có con, chồng em bỏ cô ấy và muốn quay lại với em. Thưa luật sư, giờ em làm thủ tục ly hôn thì mất thời gian bao nhiêu lâu thì tòa sẽ xử và em muốn từ chối các cuộc hòa giải có được không ạ? Cảm ơn luật sư đã tư vấn giúp em!

=> Trường hợp này bạn muốn ly hôn đơn phương thì thời gian sẽ kéo dài đến 04 tháng đến 06 tháng.

Việc hòa giải là một thủ tục bắt buộc khi giải quyết ly hôn và chi khi bạn và chồng bạn cùng đồng ý không cần thực hiện thủ tục hòa giải thì Tòa án mới xem xét đồng ý không tiến hành hòa giải.

>> Xem ngay: Con dưới 36 tháng tuổi mà mẹ không đi làm thì có được quyền nuôi con không?

6. Ly hôn cha có giành được quyền nuôi con không?

Thưa luật sư, xin hỏi: Em quê ở Thái bình. Vợ ở Thái Nguyên. Hộ khẩu hai vợ chồng ở Thái Bình. Vợ em bỏ đi đã 10 năm. Nay em muốn ly hôn đơn phương thì nộp đơn ở đâu? Cảm ơn!

Ly hôn cha có giành được quyền nuôi con không?

Trả lời:

Tùy theo trường hợp của bạn, đơn phương ly hôn lựa chọn có thẩm quyền giải quyết, căn cứ khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35 và Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định như sau:

"Điều 39. Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ

1. Thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:

a) Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

b) Các đương sự có quyền tự thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cá nhân hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cơ quan, tổ chức giải quyết những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

c) Đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết.

2. Thẩm quyền giải quyết việc dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:

...............................

h) Tòa án nơi một trong các bên thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn;"

Như vậy,bạn ly hôn đơn phương thì bạn nộp đơn tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi vợ bạn đăng ký hộ khẩu thường trú hoặc nơi vợ bạn đăng ký tạm trú và làm việc. Nhưng tình trạng vợ bạn mất tích 10 năm nay thì bạn cần tìm kiếm vợ bạn đang cư trú ở đâu hoặc bạn sẽ làm thủ tục tuyên bố người mất tích để giải quyết ly hôn được nhanh chóng.

Thưa luật sư, xin hỏi: khi ly thân, tôi đã tự ý đổi họ và tên cho con theo tôi. Vậy khi ly hôn, con tôi còn được tiền trợ cấp của cha nữa không? Xin cảm ơn!

=> Vì con là con chung của hai người trong thời kỳ hôn nhân nên việc thay đổi từ họ mẹ sang họ cha không làm thay đổi quyền và nghĩa vụ giữa cha và mẹ nên bạn vẫn có quyền yêu cầu chồng thực hiện nghĩa vụ trợ cấp nuôi dưỡng con sau ly hôn.

Thưa luật sư, xin hỏi: vợ tôi bỏ nhà đi được 1 năm. Trong thời gian đó, tôi lên thăm con mà gia đình vợ không cho gặp và đem con giấu đi. Vợ tôi đi làm đã có người yêu. Vậy tôi muốn ly hôn, liệu tôi có quyền nuôi con không? Con tôi là bé gái được 04 tuổi. Xin luật sư tư vấn giúp tôi, cảm ơn luật sư!

=> Trong trường hợp này, bạn có quyền yêu cầu ly hôn với người vợ và giành quyền nuôi con thuộc về mình. Căn cứ Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định quyền nuôi con thì đối với con từ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi, nếu vợ chồng không tự thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con. Do đó, nếu bạn muốn được trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn thì bạn cần chứng minh được điều kiện của mình như kinh tế, chỗ ăn, chỗ ở, khả năng giáo dục con, chăm sóc con tốt hơn vợ thì Tòa án sẽ xem xét để giao con cho một bên trực tiếp nuôi.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc liên hệ văn phòng để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận Tư vấn Pháp luật hôn nhân - Công ty Luật Minh Khuê.