là đi xuất khẩu lao động thì sẽ mất chi phí bao nhiêu tiền, có phải đặt cọc, thế chấp giấy tờ gì hay không?

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp dịch vụ thường yêu cầu người lao động nộp một khoản tiền đặt cọc để đảm bảo đi xuất khẩu lao động, tuy nhiên việc đặt cọc để đi xuất khẩu lao động theo quy định của pháp luật là không có. Người lao động khi thực hiện hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài tùy vào từng giai đoạn sẽ thỏa thuận với doanh nghiệp nộp các khoản tiền sau: tiền dịch vụ, tiền môi giới (nếu có) và tiền kỹ quỹ.

Những nội dung này được quy định tại:

Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài năm 2006

Nghị định 95/2013/NĐ-CP xử phạt hành chính lao động, bảo hiểm và đưa lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Thông tư liên tịch 16/2007/TTLT-BLĐTBXH-BTC tiền môi giới và tiền dịch vụ trong hoạt động đưa lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Thông tư 21/2013/TT-BLĐTBXH về mức trần tiền ký quỹ XKLĐ tại một số thị trường

1. VỀ TIỀN KÝ QUỸ

Theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 thì ký quỹ được hiểu là: việc bên có nghĩa vụ gửi một khoản tiền hoặc kim khí quý, đá quý hoặc giấy tờ có giá vào tài khoản phong tỏa tại một tổ chức tín dụng để bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ”.

Để đảm bảo việc thực hiện hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, giữa doanh nghiệp dịch vụ và người lao động sẽ có thỏa thuận với nhau về việc người lao động phải ký quỹ vào tài khoản riêng của doanh nghiệp mở tại Ngân hàng Thương mại.

Tiền kỹ quỹ phải được ghi rõ ràng trong hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài và chỉ được thực hiện ký quỹ sau khi người lao động ký hợp đồng với doanh nghiệp và được phía nước ngoài chấp thuận vào làm việc hoặc cấp visa. Đây là một điểm có lợi cho người lao động, họ chỉ phải nộp tiền khi được đảm bảo về việc xuất khẩu.

Mức kỹ quỹ trên từng thị trường lao động: ở bài viết này chúng tôi xin phép tập trung vào việc cụ thể trên thị trường một số nước mà lao động Việt Nam thường lựa chọn để xuất khẩu, cụ thể:

stt

Thị trường

Ngành nghề

Mức ký quỹ cao nhất có thể

1

Nhật Bản

Thực tập sinh

3.000USD

Thuyền viên tàu cá

1.500USD

2

Đài Loan

Công nhân nhà máy, xây dựng

1.000USD

Chăm sóc sức khỏe

800USD

Thuyền viên

900USD

Ngành nghề khác

1.000USD

3

Hàn Quốc

Lao động thẻ vàng, Visa E-7

3.000USD

Thuyền viên tàu cá xa bờ

1.500USD

Thuyền viên tàu cá gần bờ

3.000USD

Mức tiền ký quỹ trên, khi quy đổi thành tiền Việt Nam đồng thì là một số tiền không nhỏ, mà hầu hết người lao động Việt Nam không phải ai cũng có đủ điều kiện về kinh tế để thực hiện việc ký quỹ như trên. Vậy câu hỏi đặt ra là: Lao động Việt Nam muốn xuất khẩu lao động, nhưng lại không đủ kinh phí để ký quỹ thì làm thế nào?

Để giải quyết vấn đề này Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã có một quy định ngoại lệ để tạo điều kiện hơn cho lao động nước nhà, đó là đối với những trường hợp người lao động không đủ tiền ký quỹ thì doanh nghiệp sẽ thỏa thuận với người lao động thực hiện bảo lãnh. Việc bảo lãnh sẽ được thực hiện bằng hợp đồng, trong đó bên bảo lãnh sẽ thay mặt người lao động thực hiện việc thanh toán tiền dịch vụ, môi giới (nếu có), thanh toán các khoản tiền bồi thường, tiền phạt hợp đồng…khi người lao động chưa thực hiện những nghĩa vụ này.

Người lao động sẽ được hoàn trả cả gốc và lãi của khoản tiền kỹ quỹ khi:

  • Hai bên thanh lý hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài; người lao động không đi làm việc sau khi đã nộp tiền ký quỹ hoặc doanh nghiệp không đưa được người lao động đi làm việc ở nước ngoài,

Khi tiền ký quỹ được hoàn trả trong các trường hợp trên, doanh nghiệp lập biên bản đề nghị rút tiền ký quỹ ghi rõ số tiền ký quỹ hoàn trả , biên bản thanh lý hợp đồng.

  • Doanh nghiệp đơn phương chấm dứt hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, trường hợp này doanh nghiệp gửi văn bản đề nghị rút tiền ký quỹ kèm theo giấy đề nghị của người lao động.
  • Doanh nghiệp bị giải thể, phá sản: doanh nghiệp cần nộp văn bản đề nghị rút tiền ký quỹ và văn bản xác nhận về việc bị giải thể, phá sản của Cục quản lý lao động ngoài nước.

Tiền ký quỹ bị khấu trừ khi: bồi thường do lỗi của người lao động khi vi phạm hợp đồng, trong trường hợp này doanh nghiệp sẽ yêu cầu ngân hàng trích tài khoản tiền ký quỹ để bù đắp thiệt hại phát sinh do lỗi của người lao động.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, doanh nghiệp phải có trách nhiệm thực hiện công tác báo cáo việc quản lý và sử dụng tiền kỹ quỹ của người lao động, nhằm tăng cường cơ chế quản lý của Nhà nước với các doanh nghiệp xuất khẩu lao động, xử lý kịp thời vi phạm của doanh nghiệp trong việc quản lý, sử dụng tiền ký quỹ. Nhận thấy việc này là hết sức cần thiết, đặc biệt trong thời buổi mà xuất khẩu lao động đang trở thành phổ biến ở nước ta.

Việc báo cáo được thực hiện theo mẫu dưới đây:

"Tên doanh nghiệp dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài:

Địa chỉ:

Số điện thoại: Số fax:

Người liên hệ:

BÁO CÁO

TÌNH HÌNH THỰC HIỆN, QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG TIỀN KÝ QUỸ CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG ĐI LÀM VIỆC Ở NƯỚC NGOÀI

Từ ngày 20 tháng …... năm …… đến ngày 20 tháng ..... năm …..

Kính gửi: Cục Quản lý lao động ngoài nước

TT

Thị trường lao động

Số lao động ký quỹ

Số tiền ký quỹ trong kỳ

Quản lý và sử dụng tiền ký quỹ

Ghi chú

Tên Ngân hàng ký quỹ

Số tài khoản ký quỹ

Số tiền ký quỹ đầu kỳ đang quản lý

Số tiền ký quỹ đã hoàn trả trong kỳ

Số dư tiền ký quỹ đang quản lý cuối kỳ

1

Đài Loan

2

Nhật Bản

3

Hàn Quốc

4

…….

5

…….

6

…….

Cộng

………….

…………….

…………….

…………….


Người lập biểu
(Ghi rõ họ tên)

……. Ngày …… tháng…… năm…….
TỔNG GIÁM ĐỐC HOẶC GIÁM ĐỐC DOANH NGHIỆP
(Ký tên, đóng dấu và ghi rõ họ tên)

2. VỀ TIỀN DỊCH VỤ:

Mục đích của việc nộp tiền dịch vụ là để đảm bảo người lao động thực hiện đúng theo thỏa thuận của hợp đồng trước và khi đang làm việc tại nước tiếp nhận; khoản tiền này được nộp cho doanh nghiệp trước khi người lao động xuất cảnh hoặc khi người lao động đang làm việc ở nước ngoài.

Tiền dịch vụ có thể thu một lần hoặc nhiều lần. Và được thu tối đa không quá một tháng tiền lương của hợp đồng một năm làm việc (tiền lương cơ bản, không gồm tiền làm thêm, tiền thưởng, tiền trợ cấp). Tổng tiền dịch vụ tối đa không quá ba tháng lương trong hợp đồng của một người lao động.

Người lao động đã hoàn thành hợp đồng với doanh nghiệp và được người sử dụng lao động ký hợp đồng mới/ gia hạn thì sẽ không phải nộp tiền dịch vụ cho doanh nghiệp.

Xử lý tiền dịch vụ trong một số trường hợp:

  • Đối với người lao động nộp tiền dịch vụ một lần, hợp đồng xuất khẩu 3 năm, nhưng làm việc chưa hết 3 năm thì phải về nước (về trước hạn) vì nguyên nhân khách quan thì doanh nghiệp có nghĩa vụ hoàn trả cho người lao động tiền dịch vụ theo tỷ lệ tương ứng với thời gian còn lại của hợp đồng đã thỏa thuận.
  • Tuy nhiên với những người lao động vi phạm hợp đồng, vi phạm pháp luật nước tiếp nhận lao động phải về trước hạn hoặc tự ý bỏ hợp đồng thì tiền dịch vụ không được hoàn trả.

3. VỀ TIỀN MÔI GIỚI

Khoản tiền này có tính chất không bắt buộc như tiền dịch vụ, tiền ký quỹ; bởi nó chỉ phát sinh khi doanh nghiệp thực hiện cung ứng hợp đồng lao động với bên môi giới

Trong trường hợp này, doanh nghiệp là bên có trách nhiệm trả cho bên môi giới và người lao động sẽ phải hoàn trả tiền môi giới cho doanh nghiệp. Và số tiền này phải được ghi rõ trong hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Mức tiền môi giới tối đa không quá một tháng lương cho một người lao động (không bao gồm tiền làm thêm, tiền thưởng, trợ cấp) cho một năm hợp đồng.

Hoàn trả tiền môi giới:

Doanh nghiệp yêu cầu bên môi giới hoàn trả cho người lao động theo tỷ lệ: 50% tiền môi giới khi người lao động làm việc chưa đủ một nửa thời gian hợp đồng; người lao động làm việc quá một nửa thời gian hợp đồng thì không được hoàn trả khi người lao động phải về nước trước hạn vì lý do khách quan không do lỗi của họ. Nếu bên môi giới không hoàn trả thì trách nhiệm thuộc về bên doanh nghiệp.

4. CHẾ TÀI XỬ PHẠT VI PHẠM

Doanh nghiệp có thể bị xử phạt với mức từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng nếu thu, quản lý và sử dụng tiền ký quỹ của người lao động không đúng mục đích pháp luật cho phép.

Trường hợp doanh nghiệp thu tiền dịch vụ, tiền môi giới không đúng quy định sẽ bị xử phạt với mức từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng

(theo điều 33 Nghị định số 95/2013/NĐ-CP)

Hy vọng với nội dung bài viết này, quý khách hàng sẽ phần nào hình dung được mình sẽ phải trao đổi và nộp những khoản tiền nào cho các công ty dịch vụ xuất khẩu lao động, để hạn chế việc nộp tiền quá nhiều mà không rõ lý do và cũng để lưu ý rằng sẽ không phải đặt cọc hay thế chấp bất kỳ giấy tờ gì để được xuất khẩu lao động.

Mọi trường hợp khách hàng cần được trao đổi, tư vấn thêm mời liên hệ đến tổng đài tư vấn của chúng tôi số: 19001940- tổng đài tư vấn pháp luật Công ty Luật Minh Khuê.

Trân trọng cảm ơn!

Trần Nguyệt- Bộ phận hỗ trợ khách hàng Công ty Luật Minh Khuê.