Luật sư cho em hỏi việc công ty yêu cầu bồi thường  như vậy có đúng không? Trong hợp đồng của em có ghi khi học xong và về công ty làm việc hết 4 năm thì sẽ trả bằng tốt nghiệp thạc sỹ. Nay em hỏi bên nhân sự thì phía công ty bảo rằng sẽ không trả bằng thạc sỹ nếu chưa làm đủ 4 năm. Luật sư cho em hỏi phía công ty trả lời vậy có đúng không? Em phải làm gì để lấy lại được tấm bằng trên?

Em cảm ơn!

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật lao động của công ty luật Minh Khuê. 

Luật sư tư vấn luật lao động gọi: 1900.1940

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

 

Cơ sở pháp lý:

Bộ luật lao động 2012 

Luật giáo dục nghề nghiệp 2014

Nghị định 88/2015/NĐ-CP

Nội dung tư vấn:

"Điều 37. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động

1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

c) Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;

d) Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;

đ) Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước;

e) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền;

g) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thời hạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa được hồi phục.

2. Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định tại khoản 1 Điều này, người lao động phải báo cho người sử dụng lao động biết trước:

a) Ít nhất 3 ngày làm việc đối với các trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và g khoản 1 Điều này;

b) Ít nhất 30 ngày nếu là hợp đồng lao động xác định thời hạn; ít nhất 03 ngày làm việc nếu là hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng đối với các trường hợp quy định tại điểm d và điểm đ khoản 1 Điều này;

c) Đối với trường hợp quy định tại điểm e khoản 1 Điều này thời hạn báo trước cho người sử dụng lao động được thực hiện theo thời hạn quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.

3. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo cho người sử dụng lao động biết trước ít nhất 45 ngày, trừ trường hợp quy định tại Điều 156 của Bộ luật này.".

Hơp đồng của bạn là hợp đồng xác định thời hạn nên chỉ được chấm dứt khi thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1, điều 37. Nêu lý do của bạn không thuộc một trong các trường hợp tại khoản 1 thi  bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái luật. Vậy theo quy định pháp luật nghĩa vụ của bạn:

"Điều 43. Nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật

1. Không được trợ cấp thôi việc và phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

2. Nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bồi thường cho người sử dụng lao động một khoản tiền tương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này."

Do vậy việc phải bồi thường chi phí đào tạo là hoàn toàn đúng pháp luật. Tuy nhiên, bạn có thể thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động. Do vậy, bạn sẽ không phải bồi thường nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.

Có phải bồi thường chi phí đào tạo ?

- Hợp đồng đào tạo tách biệt với hợp đồng lao động

Theo điều 61 Luật giáo dục nghề nghiệp 2014 quy định:

Điều 61: Nghĩa vụ làm việc có thời hạn của người học

1. Người tốt nghiệp các khóa đào tạo theo chế độ cử tuyển, theo các chương trình do Nhà nước đặt hàng, cấp học bổng, chi phí đào tạo hoặc do nước ngoài tài trợ theo hiệp định ký kết với Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phải chấp hành sự điều động làm việc có thời hạn của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; trường hợp không chấp hành thì phải bồi hoàn học bổng, chi phí đào tạo.

2. Người tốt nghiệp các khóa đào tạo do người sử dụng lao động cấp học bổng, chi phí đào tạo phải làm việc cho người sử dụng lao động theo thời hạn đã cam kết trong hợp đồng đào tạo; trường hợp không thực hiện đúng cam kết thì phải bồi hoàn học bổng, chi phí đào tạo.

Do vậy, dù hợp đồng đào tạo tách biệt với hợp đồng lao động thì bạn vẫn phải chịu bồi hoàn lại chi phí đào tạo cho công ty.

Về mức khấu trừ phải xem xét trong hợp đồng đào tạo. Trong nội dung hợp đồng có điều khoản bạn cam kết làm đến thời hạn hợp đồng, nếu không làm hết hợp đồng thì bồi hoàn toàn bộ chi phí. Như vậy, nếu bạn chấm dứt không làm cho doanh nghiệp vào thời điểm này thì bạn phải bồi thường toàn bộ chi phí đào tạo mà không được khấu trừ thời gian đã làm. Theo đó, chi phí đào tạo bao gồm các chi phí theo điều 62 Bộ luật lao động 2012, cụ thể là : "3. Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian ở nước ngoài."

- Trong trường hợp hợp đồng đào tạo là một phần của hợp đồng lao động :

Điều 43, khoản 3, Bộ luật lao động 2012 quy định như sau : Trách nhiệm của người lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động trái luật là "Phải hoàn trả chi phí đào tạo cho người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này.".

 Giữ bằng thạc sĩ

Điều 20. Những hành vi người sử dụng lao động không được làm khi giao kết, thực hiện hợp đồng lao động

1. Giữ bản chính giấy tờ tuỳ thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động.

2. Yêu cầu người lao động phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng lao động.

Theo đó, thì việc công ty giữ bằng của bạn là vi phạm pháp luật. Biện pháp xử lý đối với hành vi đó được quy định theo điểm 1 khoản 1 điều 8 Nghị định 88/2015/NĐ-CP quy định về việc xử phạt hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng:

"Điều 8. Vi phạm quy định về sửa đổi, bổ sung, chấm dứt hợp đồng lao động

1. Phạt tiền người sử dụng lao động có một trong các hành vi: Sửa đổi quá một lần thời hạn hợpđồng lao động bằng phụ lục hợp đồng lao động hoặc khi sửa đổi thời hạn hợp đồnglao động bằng phụ lục hợp đồng lao động làm thay đổi loại hợp đồng lao động đã giao kết; không thực hiện đúng quy định vềthời hạn thanh toán các khoản về quyền lợi của người lao động khi chấm dứt hợpđồng lao động; không trả hoặc trả không đủ tiền trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm cho người lao động theo quy địnhcủa pháp luật; không trả hoặc trả không đủ tiền bồi thường cho người lao độngkhi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật; không hoàn thành thủtục xác nhận và trả lại những giấy tờ khác đã giữ của người lao động sau khi chấmdứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật theo một trong các mức sauđây:

a) Từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồngvới vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động;"

Bạn có thể tham khảo thêm Mục 1 chương V quy định về thẩm quyền xử phạt đó là Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Chánh thanh tra Sở lao động thương binh và xã hội.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.1940 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật lao động bảo hiểm qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật lao động.