Fair Trade Coffee - Cà phê Thương mại công bằng là cà phê được chứng nhận là đã được sản xuất theo tiêu chuẩn thương mại công bằng.
Các tổ chức thương mại công bằng tạo ra các quan hệ đối tác thương mại dựa trên đối thoại, minh bạch và tôn trọng, tìm kiếm sự công bằng hơn trong thương mại quốc tế. Những quan hệ đối tác này góp phần phát triển bền vững bằng cách cung cấp các điều kiện giao dịch tốt hơn cho nông dân trồng cà phê.
Các tổ chức thương mại công bằng đang tích cực tham gia hỗ trợ các nhà sản xuất và thực hành canh tác môi trường bền vững. Hoạt động thương mại công bằng nghiêm cấm lao động trẻ em hoặc lao động cưỡng bức.
Quy trình cấp chứng nhận thương mại bình đẳng Fair Trade Coffee

1. Đôi nét về lịch sử
Trước khi có chứng nhận Thương mại công bằng, giá cà phê được quy định bởi Tổ chức Cà phê Quốc tế theo các quy định được quy định trong Thỏa thuận Cà phê Quốc tế (ICA) năm 1962. Thỏa thuận này, được đàm phán tại Liên hiệp quốc bởi Nhóm Nghiên cứu Cà phê, đặt ra giới hạn về lượng cà phê giao dịch giữa các quốc gia vì vậy sẽ không có nguồn cung dư thừa và do đó giảm giá. ICA tồn tại trong năm năm, và sau đó được làm lại vào năm 1968.​
Thỏa thuận này đã được đàm phán lại vào năm 1976 do giá cà phê tăng, phần lớn là do băng giá nghiêm trọng ở Brazil. Thỏa thuận mới cho phép đình chỉ hạn ngạch giá nếu nguồn cung cà phê không thể đáp ứng nhu cầu và cho phép chúng nếu giá giảm quá thấp.
Năm 1984, thỏa thuận này một lần nữa được vẽ lại, lần này tạo ra một cơ sở dữ liệu về buôn bán cà phê và thực hiện các quy định xuất nhập khẩu chặt chẽ hơn.
Chứng nhận thương mại công bằng sau đó đã được giới thiệu vào năm 1988 sau cuộc khủng hoảng cà phê trong đó nguồn cung cà phê lớn hơn nhu cầu; do không có hạn ngạch giá nào được thực hiện lại theo Đạo luật Cà phê Quốc tế, thị trường đã bị quá tải cà phê. Ra mắt tại Hà Lan, chứng nhận thương mại công bằng có mục đích ấn định một mức giá cà phê tối thiểu nhằm đảm bảo người trồng có đủ tiền lương để mang lại lợi nhuận. Tên ban đầu của tổ chức là "Max Havelaar", theo tên một nhân vật hư cấu người Hà Lan phản đối việc khai thác cà phê của thực dân Hà Lan ở Đông Ấn. Tổ chức đã tạo ra một nhãn cho các sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn lương nhất định
Sau khái niệm về Chứng nhận thương mại công bằng, nhãn "Transfair" sau đó đã được ra mắt tại Đức và trong vòng mười năm, ba tổ chức dán nhãn khác đã bắt đầu: Fairtrade Foundation, TransFair USA và Rättvisemärkt. Năm 1997, bốn tổ chức này đã cùng nhau tạo ra Fairtrade International (trước đây gọi là FLO, hay Fairtrade Labelling Organizations International), tiếp tục thiết lập các tiêu chuẩn Fairtrade, kiểm tra và chứng nhận người trồng.

2. Các tổ chức Thương mại công bằng trên thế giới
Các tổ chức dán nhãn thương mại công bằng chiếm phần lớn thị phần và bán thông qua các siêu thị đề cập đến một định nghĩa được phát triển bởi FINE, một hiệp hội gồm bốn mạng lưới thương mại công bằng quốc tế:
- Tổ chức ghi nhãn thương mại công bằng quốc tế - FLO,
- Tổ chức thương mại công bằng thế giới - WFTO,
- Mạng lưới cửa hàng thế giới Châu Âu,
- Hiệp hội Thương mại Công bằng Châu Âu -EFTA.
Các tiêu chuẩn được phát triển bởi FLO là được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới.

3. Chứng nhận Fair Trade Coffee hoạt động thế nào
a. Người đóng gói Cà phê: Những người đóng gói cà phê trả cho Fairtrade một khoản phí cho quyền sử dụng logo Fairtrade, điều này mang đến cho người tiêu dùng sự đảm bảo rằng cà phê đáp ứng các tiêu chí của Fairtrade. Cà phê có nhãn chứng nhận này phải được sản xuất bởi nông dân và hợp tác xã đáp ứng các tiêu chí này.
b. Người nhập khẩu cà phê: Các nhà nhập khẩu cà phê Fairtrade phải được đăng ký với Fairtrade và trả phí. Theo tiêu chuẩn của Fairtrade International, họ có nghĩa vụ phải trả một mức giá tối thiểu cho tổ chức xuất khẩu, tùy thuộc vào giống cà phê Arabica hay Robusta.
c. Người xuất khẩu cà phê (nông dân hoặc hợp tác xã sản xuất cà phê): Những người xuất khẩu đăng ký và được sử dụng nhãn Fairtrade lên cà phê của họ sẽ được bán cà phê với giá cao hơn.
d. Các nhà bán lẻ cà phê: Các nhà bán lẻ cà phê không bị Fairtrade hạn chế bán cà phê Fairtrade như một sản phẩm cao cấp và có thể tính phí bao nhiêu tùy thích cho sản phẩn cà phê.​

4. Quy trình cấp chứng nhận Thương mại công bằng
Hệ thống chứng nhận Thương mại công bằng của FLO là nghiêm ngặt, độc lập và phù hợp với thực tiễn chứng nhận tốt nhất. Chứng nhận sẽ được cấp thông qua các tổ chứng chứng nhận. Tổ chức chứng nhận (Certifier) là một thực thể độc lập được ủy quyền bởi FLO để xác nhận rằng khách hàng của mình tuân thủ các yêu cầu của tiêu chuẩn tương ứng. Các tổ chức chứng nhận của FLO sẽ kiểm toán các nhà sản xuất, thương nhân và công ty để kiểm tra việc tuân thủ các tiêu chuẩn kinh tế, xã hội và môi trường của FLO, bao gồm việc bảm đảm các nhà sản xuất nhận được mức Giá tối thiểu và cao cấp của Fairtrade.​
Tổ chức chứng nhận uy tín nhất hiện nay của FLO là Công ty TNHH FLOCERT.
Những đơn vị muốn được cấp chứng nhận Fair Trade Coffee (sau đây gọi là Khách hàng) sẽ thực hiện theo quy trình sau:
a. Bước 1: Phân tích sơ bộ (không bắt buộc)
Nếu chưa có kinh nghiệm về chứng nhận Fairtrade, Khách hàng có thể liên hệ với tổ chức chứng nhận, Khách hàng sẽ được tư vấn tham gia khóa đào tạo về chứng nhận Fairtrade hoặc sử dụng dịch vụ Phân tích sơ bộ (Gap Analysis). Bốn bước để Phân tích sơ bộ:
- Tổ chức chứng nhận sẽ bắt đầu bằng cách hỏi Khách hàng một số câu hỏi đơn giản, chẳng hạn như hợp tác xã, doanh nghiệp có bao nhiêu thành viên và/hoặc người lao động. Tổ chức chứng nhận sẽ sử dụng điều này để đặt báo giá Phân tích sơ bộ.
- Khách sẽ có cơ hội chọn các lĩnh vực muốn tập trung vào Phân tích. Ví dụ: bạn có thể muốn tập trung vào các tiêu chí tuân thủ chính để tối đa hóa cơ hội nhận được chứng nhận sau lần Kiểm toán ban đầu của bạn.
- Một trong những Kiểm toán viên Fairtrade (Auditor) của tổ chức chứng nhận sẽ ghé thăm tổ chức của Khách hàng để thực hiện Phân tích sơ bộ.
- Sau chuyến thăm của kiểm toán viên, tổ chức chứng nhận sẽ gửi cho Khách hàng một báo cáo chi tiết về phân tích và danh sách kiểm tra các lĩnh vực cần cải thiện.​ Khi nhận được bản báo cáo về tổ chức của mình, Khách hàng sẽ tiến hành các bước cần thiết để cải thiện quy trình để đáp ứng được những tiêu chuẩn đặt ra đối với mặt hàng cà phê. Khi đã đáp ứng được những tiêu chuẩn này, Khách hàng sẽ nộp đơn tới Tổ chức chứng nhận để được tiến hành kiểm toán lần đầu và cấp chứng nhận.
b. Bước 2: Đánh giá ban đầu (Initial Audit)
Dựa trên thông tin nhận được trong đơn đề nghị cấp và nếu đơn đề nghị được chấp nhận, việc Đánh giá ban đầu được lên kế hoạch.
Quy trình Đánh giá:
(i) Kiểm toán viên sẽ liên lạc để giới thiệu, gửi cho Khách hàng danh sách kiểm tra cụ thể về doanh nghiệp của Khách hàng để kiểm toán và cho biết liệu Khách hàng có cần cung cấp bất kỳ tài liệu cụ thể nào không.
(ii) Kiểm toán viên sẽ đến thăm trực tiếp và tiến hành các cuộc họp và phỏng vấn trực tiếp với nông dân, công nhân, đoàn viên, quản lý và ủy ban; và kiểm tra tài chính và các tài liệu khác.
(iii) Tại một cuộc họp cuối cùng, kiểm toán viên sẽ chia sẻ những phát hiện của họ với Khách hàng. Nếu chưa tuân thủ Tiêu chuẩn Fairtrade, kiểm toán viên sẽ giúp Khách hàng hiểu lý do và cùng nhau, bạn sẽ khám phá các cơ hội để phát triển các thực tiễn của mình để bạn đáp ứng các tiêu chí để chứng nhận.
(iv) Đánh giá: Sau cuộc đánh giá, kiểm toán viên sẽ gửi báo cáo cho một trong những nhà phân tích chứng nhận của tổ chức chứng nhận để đánh giá kết quả. Bạn sẽ có cơ hội sửa bất kỳ lĩnh vực nào trong doanh nghiệp của bạn chưa tuân thủ Tiêu chuẩn Fairtrade trong giai đoạn này.
(v) Kết luận: Khi Khách hàng hài lòng rằng đã thực hiện bất kỳ thay đổi nào cần thiết, tổ chức chứng nhận sẽ đưa ra quyết định về việc Khách hàng đã sẵn sàng trở thành một tổ chức được chứng nhận Fairtrade hay chưa. Tổ chức chứng nhận sẽ chỉ cấp giấy chứng nhận khi tất cả các trường hợp không phù hợp đã được giải quyết - nhưng ở giai đoạn này, nếu Khách là nhà sản xuất và tổ chức chứng nhận không gặp vấn đề gì lớn, tổ chức chứng nhận có thể cấp cho Khách hàng "Quyền cho phép giao dịch" tạm thời.
(vi) Khi bạn đã nhận được Chứng nhận ban đầu, Khách hàng đã tham gia chu kỳ chứng nhận ba năm. Trong thời gian này, tổ chức chứng nhận có thể thực hiện đánh giá thêm, tùy thuộc vào hồ sơ của công ty Khách hàng. Tổ chức chứng nhận sẽ cấp một chứng chỉ mới vào cuối chu kỳ chứng nhận đầu tiên nếu Khách hàng thực hiện kiểm toán gia hạn thành công. Tổ chức cũng có thể thực hiện kiểm toán không báo trước.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.6162 để được giải đáp.

Trân trọng./.

Hoàng Việt - Bộ phận tư vấn pháp luật Doanh nghiệp - Công ty luật Minh Khuê