Luật sư trả lời:

Căn cứ pháp lý

Thông tư 92/2015/TT-BTC hướng dẫn về thuế GTGT và thuế TNCN

Nội dung tư vấn

Hiện tại, khái niệm "thuế xây dựng" không được giải thích hay quy định ở bất cứ văn bản quy phạm pháp luật nào. Cách nói này được hiểu là loại thuế liên quan đến hoạt động xây dựng tư nhân mà bên tiến hành hoạt động xây dựng phải nộp cho cơ quan thuế khi nhận được khoản thu nhập từ hoạt động xây dựng do tổ chức, cá nhân chi trả.

Theo quy định tại Thông tư 92/2015/TT-BTC, cá nhân có hoạt động kinh doanh, phát sinh doanh thu từ trên 100 triệu đồng/năm trên tất cả các lĩnh vực kinh doanh hàng hóa, dịch vụ (trừ những trường hợp đặc biệt quy định tại Điều 3, Điều 4, Điều 5 Thông tư 92/2015/TT-BTC) thì phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN.

Căn cứ theo quy định tại Điều 6 Thông tư 92/2015/TT-BTC, Cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán:

"Căn cứ tính thuế đối với cá nhân nộp thuế khoán là doanh thu tính thuế và tỷ lệ thuế tính trên doanh thu."

Về tỷ lệ tính thuế:

- Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: tỷ lệ thuế giá trị gia tăng là 5%; tỷ lệ thuế thu nhập cá nhân là 2%.

- Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: tỷ lệ thuế giá trị gia tăng là 3%; tỷ lệ thuế thu nhập cá nhân là 1,5%.

Về Doanh thu khoán, được xác định như sau:

"a.1) Doanh thu tính thuế giá trị gia tăng và doanh thu tính thuế thu nhập cá nhân là doanh thu bao gồm thuế (trường hợp thuộc diện chịu thuế) của toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền hoa hồng, tiền cung ứng dịch vụ phát sinh trong kỳ tính thuế từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ.

Trường hợp cá nhân nộp thuế khoán có sử dụng hóa đơn của cơ quan thuế thì doanh thu tính thuế được căn cứ theo doanh thu khoán và doanh thu trên hóa đơn.

a.2) Trường hợp cá nhân kinh doanh không xác định được doanh thu tính thuế khoán hoặc xác định không phù hợp thực tế thì cơ quan thuế có thẩm quyền ấn định doanh thu tính thuế khoán theo quy định của pháp luật về quản lý thuế."

Do hoạt động xây dựng có thuê mướn nhân công, có thể có hoặc không có hợp đồng xây dựng nên thông thường sẽ bị cơ quan thuế ấn định doanh thu để tính thuế.

Thực tế hiện nay ở các địa phương, cơ quan thuế đã quy định đơn giá đối với từng loại, từng cấp nhà để ấn định doanh thu từ hoạt động xây dựng. Có hai loại đơn giá: đơn giá xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu và đơn giá xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu (đơn giá nhân công) tương ứng với việc áp dụng tỷ lệ tính thuế nêu trên.

Về người nộp thuế:

Theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Thông tư 92/2015/TT-BTC, người nộp thuế là cá nhân, nhóm cá nhân và hộ gia đình có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc tất cả các lĩnh vực, ngành nghề sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật. Do đó, về mặt nguyên tắc, những cá nhân thầu xây dựng công trình mới là những người có trách nhiệm phải kê khai theo quy định của pháp luật.

Trước đây, tại Công văn 3700/TCT-DNK ngày 11/11/2004 nêu rõ:

"Tổng cục thuế yêu cầu Cục thuế các địa phương tăng cường biện pháp quản lý, phối hợp với các ngành chức năng liên quan và chính quyền địa phương có biện pháp xử lý kiên quyết đối với các đối tượng nhận thầu xây dựng không đăng ký kê khai nộp thuế, nhằm thu đầy đủ thuế theo Luật định đối với hoạt động xây dựng nhà tư nhân, thay vì áp dụng biện pháp thu thuế chủ hộ nộp thay chủ thầu xây dựng."

Như vậy, việc chủ hộ phải nộp thay thuế cho chủ thầu xây dựng là một biện pháp phòng tránh thất thu ngân sách Nhà nước khi các cơ quan chức năng ở địa phương vẫn chưa có biện pháp xử lý hoặc quản lý được hoạt đông kinh doanh xây dựng của các cá nhân (không có địa điểm kinh doanh cố định, không có đăng ký kinh doanh,...). Do đó, trường hợp này, bạn có nghĩa vụ phải đóng thay cho chủ thầu xây dựng còn hai bên sẽ thỏa thuận cấn trừ tiền thuế này thông qua hợp đồng xây dựng (nếu có).

Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.6162 để được giải đáp.

Trân trọng./.

Chuyên viên tư vấn Ngô Trang - Công ty luật Minh Khuê