TUYÊN BỐ VỀ QUYỀNPHÁT TRIỂN, 1986

(Được Đại Hộiđồng Liên Hợp Quốc thông qua theo Nghị quyết 41/128 ngày 4/12/1986).

Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc,

Nhận thức rằng, những mục đích và nguyên tắccủa Hiến chương Liên Hợp Quốc liên quan tới thành tựu của hợp tác quốc tế trongviệc giải quyết các vấn đề quốc tế trên các lĩnh vực nhân đạo, văn hóa, xã hộivà kinh tế, và để thúc đẩy, khuyến khích việc tôn trọng các quyền và tự do cơbản cho tất cả mọi người, không phân biệt về chủng tộc, giới tính, ngôn ngữ haytôn giáo;

Công nhận rằng, phát triển là một quá trìnhtoàn diện về chính trị, văn hóa, xã hội và kinh tế nhằm cải thiện một cách liêntục và vững chắc sự phồn vinh của toàn thể dân chúng và của mọi cá nhân, dựatrên sự tham gia có ý nghĩa tự do và tích cực của họ vào sự phát triển và vàoviệc phân phối một cách công bằng những lợi ích phát sinh từ sự phát triển đó;

Xem xét các quy định của Tuyên ngôn Toàn thếgiới về Quyền con người, tất cả mọi người. đều có quyền được sống trong mộttrật tự thế giới và trật tự xã hội mà trong đó các quyền và tự do đề ra trongTuyên ngôn có thể được thực hiện đầy đủ;

Nhắc lại những điều khoản của Công ước quốctế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa và Công ước quốc tế về các quyền dânsự và chính trị;

Nhắc lại xa hơn nữa những công ước, hiệpước, nghị quyết, khuyến nghị và những văn kiện khác có liên quan của Liên HợpQuốc và của các tổ chức chuyên môn của Liên Hợp Quốc về sự phát triển của conngười, về tiến bộ kinh tế và xã hội và về sự phát triển của tất cả các dân tộc,bao gồm các văn kiện có liên quan đến việc phi thực dân hóa việc chống phânbiệt đối xử việc tôn trọng và tuân thủ các quyền con người và tự do cơ bản,việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế và việc thúc đẩy hơn nữa mối quan hệvà sự hợp tác thân thiện giữa các quốc gia phù hợp với Hiến chương;

Nhắc lại quyền tự quyết của các dân tộc,theo ý nghĩa của quyền này, các dân tộc có quyền tự do quyết định hình tháichính trị của mình và theo đuổi sự phát triển kinh tế xã hội và văn hóa của họ;

Cũng nhắc lại rằng quyền tự quyết của cácdân tộc, theo các điều khoản có liên quan của cả hai Công ước quốc tế về cácquyền con người kể trên bao gồm quyền có chủ quyền đầy đủ và hoàn toàn đối vớicác nguồn tài nguyên thiên nhiên của mình;

Nhắc nhở nghĩa vụ của các nước theo Hiếnchương nhằm thúc đẩy sự tôn trọng và tuân thủ mang tính phổ biến đối với cácquyền con người và các tự do cơ bản cho tất cả mọi người không có sự phân biệtnào về chủng tộc, màu da, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo, quan điểm chính trịhay các quan điểm khác, nguồn gốc xã hội và dân tộc tài sản, giống nòi hay cáctình trạng khác;

Xem xét rằng, việc xóa bỏ sự vi phạm trắngtrợn và phổ biến các quyền con người của các dân tộc và các cá nhân do hậu quảcủa chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa thực dân kiểu mới, chế độ A-pác-thai, của mọihình thức của chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và của sự phân biệt chủng tộc củasự thống trị và chiếm đóng của nước ngoài, của sự xâm lược và những mối đe dọađối với chủ quyền quốc gia, đối với sự thống nhất quốc gia và toàn vẹn lãnh thổvà những mối đe dọa về chiến tranh, có thể góp phần vào việc tạo nên những nguycơ với sự phát triển của một bộ phận lớn của nhân loại;

Lo ngại về sự tồn tại của những cản trởnghiêm trọng đối với sự phát triển, cũng như đối với sự phát triển một cách đầyđủ của con người và của các dân tộc, được tạo nên, không kể những nguyên nhânkhác từ việc từ chối thực hiện các quyền dân sự chính trị, kinh tế, xã hội vàvăn hóa, và xem xét rằng, mọi quyền con người và các tự do cơ bản là không thểchia cắt và phụ thuộc lẫn nhau, và để thúc đẩy sự phát triển, cần quan tâm đồngđều và xem xét một cách cấp bách đến việc thực hiện, thúc đẩy và bảo vệ cácquyền dân sự, chính trị, kinh tế, xã hội và văn hóa, theo đó, việc thúc đẩy,tôn trọng và hưởng thụ một số quyền con người và các tự do cơ bản nhất địnhkhông thể được sử dụng để bào chữa cho việc chối bỏ các quyền con người và cáctự do cơ bản khác;

Cho rằng, hòa bình và an ninh quốc tế lànhững nhân tố quan trọng cho việc thực hiện quyền phát triển;

Tái khẳng định rằng, có một mối quan hệkhăng khít giữa việc giải trừ quân bị và việc phát triển và sự tiến bộ tronglĩnh vực giải trừ quân bị sẽ thúc đẩy một cách đáng kể sự tiến bộ trong lĩnhvực phát triển; các nguồn nhân lực được giải phóng thông qua các biện pháp giảitrừ quân bị cần phải được dồn cho việc phát triển kinh tế và xã hội, cũng nhưcho sự phồn vinh của tất cả các dân tộc, đặc biệt là cho các nước đang pháttriển;

Công nhận rằng, con người là trung tâm củaquá trình phát triển và do đó: chính sách phát triển cần phải đưa con người trởthành người tham gia chính và là người được hưởng thành quả của sự phát triển;

Công nhận rằng, việc tạo ra các điều kiệnthuận lợi cho sự phát triển của các dân tộc và các cá nhân là trách nhiệm chínhcủa các nhà nước;

Thấy rõ rằng, những cố gắng trên phạm viquốc tế nhằm thúc đẩy và bảo vệ quyền con người cần phải được gắn liền vớinhững cố gắng nhằm thiết lập nên một trật tự kinh tế thế giới mới;

Khẳng định, quyền phát triển là một quyềncon người không thể phủ nhận và sự bình đẳng về cơ hội để phát triển là một đặcquyền của cả dân tộc và cả các cá nhân tạo dựng nên dân tộc đó;

Đưa ra Tuyên bố sau về Quyền phát triển:

Điều 1.

1. Quyền phát triển là một quyền con người khôngthể chia cắt, xuất phát từ ý nghĩa của quyền đó, mọi người và mọi dân tộc đềucó quyền được tham gia vào, đóng góp cho và hưởng thụ thành quả từ sự pháttriển về kinh tế, xã hội, văn hóa và chính trị, trong đó mọi quyền con người vàcác tự do cơ bản cần phải được thực hiện một cách đầy đủ.

2. Quyền con người được phát triển cũng nhắc tớiviệc thực hiện một cách đầy đủ quyền tự quyết của các dân tộc, theo các điềukhoản có liên quan của cả hai Công ước quốc tế cơ bản về quyền con người baogồm việc thực hiện chủ quyền đầy đủ và không thể chia cắt của họ đối với cácnguồn tài nguyên thiên nhiên của mình.

Điều 2.

1. Con người là trung tâm của sự phát triển và phảilà người tham gia chính và được hưởng lợi từ sự phát triển.

2. Mọi người, cá nhân và tập thể, đều có một tráchnhiệm đối với sự phát triển. Điều này có tính đến nhu cầu tôn trọng các quyềncon người và các tự do cơ bản của họ cũng như trách nhiệm của họ trước cộngđồng riêng, bản thân cộng đồng cũng có thể đảm bảo sự thực hiện một cách tự dovà đầy đủ của con người, và vì vậy, họ cần phải thúc đẩy và bảo vệ một trật tựchính trị xã hội và kinh tế thích hợp cho sự phát triển.

3. Các nhà nước có quyền và nghĩa vụ xây dựng cácchính sách phát triển thích hợp của quốc gia nhằm cải thiện một cách thườngxuyên và chắc chắn sự phồn vinh của toàn thể dân chúng và của tất cả các cánhân, trên cơ sở sự tham gia một cách tích cực, tự do và có ý nghĩa của họ vàoquá trình phát triển và vào sự phân phối công bằng những lợi ích thu được từ sựphát triển đó.

Điều 3.

1. Các nước có trách nhiệm chính trong việc tạo racác điều kiện quốc gia và quốc tế thuận lợi cho việc thực hiện quyền phát triển.

2. Việc thực hiện quyền phát triển yêu cầu sự tôntrọng một cách đầy đủ các nguyên tắc của luật quốc tế liên quan đến các mốiquan hệ và sự hợp tác thân thiện gìữa các nhà nước phù hợp với Hiến chương củaLiên Hợp Quốc.

3. Các nước có nghĩa vụ hợp tác với nhau nhằm đảmbảo sự phát triển và loại bỏ những trở ngại cho sự phát triển. Các nhà nước cầnphải thực hiện các quyền của mình và thực hiện các nghĩa vụ của mình theophương thức nhằm thúc đẩy một trật tự kinh tế thế giới mới dựa trên sự bìnhđẳng về chủ quyền, phụ thuộc lẫn nhau, cùng có chung lợi ích và hợp tác lẫn nhaugiữa tất cả các nước, cũng như nhằm khuyến khích sự tôn trọng và thực hiện cácquyền con người.

Điều 4.

1. Các nước có nghĩa vụ tiến hành các bước đi mộtcách riêng rẽ hoặc phối hợp với nhau, nhằm hình thành các chính sách phát triểnquốc tế với mục tiêu tạo thuận lợi cho việc thực hiện một cách đầy đủ quyềnphát triển.

2. Yêu cầu duy trì những hành động nhằm thúc đẩyhơn nữa sự phát triển nhanh chóng của các nước đang phát triển. Hợp tác quốc tếlà điều thiết yếu để hỗ trợ cho cố gắng của các nước đang phát triển, nhằm tạođiều kiện cho các nước này phương tiện và cách thức thích hợp để nuôi dưỡng sựphát triển toàn diện của họ.

Điều 5.

Các nước sẽ tiến hành những bước đi quyết định nhằmxóa bỏ những sự vi phạm trắng trợn và phổ biến quyền của các dân tộc và quyềncủa các cá nhân do chế độ A-pác-thai gây ra, xóa bỏ tất cả các hình thức củachủ nghĩa phân biệt chủng tộc và sự phân biệt chủng tộc, của chủ nghĩa thựcdân, sự thống trị và chiếm đóng của nước ngoài, sự xâm lược, sự can thiệp và đedọa của nước ngoài chống lại chủ quyền quốc gia, sự thống nhất dân tộc và sựtoàn vẹn lãnh thổ, những sự đe dọa của chiến tranh và sự từ chối không côngnhận những quyền tự quyết cơ bản của các dân tộc.

Điều 6.

1. Tất cả các nước phải hợp tác với nhau nhằm thúcđẩy khuyến khích và củng cố việc tôn trọng và thực hiện tất cả các quyền conngười và tự do cơ bản cho tất cả mọi người không có bất kỳ sự phân biệt nào vềchủng tộc giới tính, ngôn ngữ và tôn giáo.

2. Tất cả các quyền và tự do cơ bản của con ngườilà không thể tách rời và phụ thuộc lẫn nhau, cần phải được chú ý ngang nhau vàxem xét khẩn cấp đến việc thực hiện, thúc đẩy và bảo vệ các quyền dân sự chínhtrị, kinh tế, xã hội và văn hóa.

3. Các nước cần tiến hành các bước đi nhằm xóa bỏnhững cản trở của phát triển, là kết quả của việc không thực hiện các quyền dânsự và chính trị, cũng như các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa.

Điều 7.

Tất cả các nước phải thúc đẩy việc thành lập, duytrì và củng cố hòa bình và an ninh quốc tế, vì mục tiêu đó, cần phải làm hếtsức mình để đạt được sự giải trừ quân bị hoàn toàn và toàn diện dưới sự kiểmsoát có hiệu quả của quốc tế, cũng như để đảm bảo rằng các nguồn tài nguyênđược giải toả từ các biện pháp giải trừ vũ khí sẽ được sử dụng có hiệu quả chosự phát triển toàn diện, đặc biệt cho sự phát triển của các nước đang pháttriển.

Điều 8.

1. Các nước cần phải tiến hành ở cấp độ quốc gia,mọi biện pháp cần thiết để thực hiện quyền phát triển và sẽ đảm bảo, trong sốđó sự bình đẳng về cơ hội cho tất cả, để họ có thể tiếp cận các nguồn nhân lựccơ bản, tiếp cận nền giáo dục, các dịch vụ y tế, lương thực, nhà ở, việc làm vàviệc phân phối công bằng các nguồn thu nhập. Cần tiến hành các biện pháp cóhiệu quả nhằm đảm bảo rằng phụ nữ có một vai trò tích cực trong tiến trình pháttriển. Những cuộc cải cách kinh tế và xã hội thích hợp cần được tiến hành nhằmxóa bỏ mọi sự bất công về mặt xã hội.

2. Các nước phải khuyến khích sự tham gia của quầnchúng vào mọi lĩnh vực như một nhân tố quan trọng trong sự phát triển và trongviệc thực hiện đầy đủ tất cả các quyền của con người.

Điều 9.

1. Mọi khía cạnh của quyền phát triển được đề ratrong Tuyên bố này là không thể chia cắt, phụ thuộc lẫn nhau và mỗi quyền cầnphải được xem xét trong bối cảnh chung.

2. Không có điều nào trong Tuyên bố này sẽ đượcgiải thích trái ngược với các mục tiêu và nguyên tắc của Liên Hợp Quốc, hoặcnhằm ngụ ý rằng bất kỳ một nước, một nhóm hay một cá nhân nào đó có quyền thamgia vào bất kỳ một hành động nào nhằm vi phạm những quyền được nêu ra trongTuyên ngôn Toàn thế giới về Quyền con người và trong các công ước quốc tế vềquyền con người.

Điều 10.

Các bước đi cần được tiến hành nhằm bảo đảm việcthực hiện một cách đầy đủ và thúc đẩy quyền phát triển, trong đó có việc xâydựng, thông qua và thực hiện chính sách, luật pháp và các biện pháp khác ở cấpđộ quốc gia và quốc tế.