Vi phạm hành chính là hành vi của tổ chức, cá nhân có lỗi cố ý hoặc vô ý không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định của pháp luật về quản lí nhà nước mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính.

Vi phạm hành chính có các đặc điểm:

1) Chủ thể thực hiện hành vi này phải là tổ chức, cá nhân có năng lực chịu trách nhiệm hành chính theo quy định của pháp luật hành chính. Tổ chức là chủ thể của vi phạm hành chính có thể là cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang. Cá nhân là chủ thể của vi phạm hành chính phải là người không mắc bệnh tâm thần hoặc các bệnh khác làm mất khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi và phải đủ độ tuổi do pháp luật quy định. Cá nhân và tổ chức nước ngoài cũng có thể là chủ thể vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật Việt Nam trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam kí kết hoặc tham gia có quy định khác;

2) Hành vi mà tổ chức, cá nhân thực hiện là hành vi trái pháp luật về quản lí nhà nước nghĩa là tổ chức, cá nhân đó đã không thực hiện hoặc thực hiện không đúng với những yêu cầu mà pháp luật về quản lí nhà nước đề ra;

3) Hành vi vi phạm hành chính của tổ chức, cá nhân phải có lỗi, có thể là lỗi cố ý hoặc vô ý. Chủ thể thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong trạng thái có đủ khả năng nhận thức được hành vi đó là trái pháp luật hành chính nhưng vẫn cố ý thực hiện hoặc do quá tự tin hoặc cầu thả trong xử sự dẫn đến hành vi trái pháp luật về quản lí nhà nước xảy ra;

4) Hành ví trái pháp luật về quản lí nhà nước do tổ chức, cá nhân thực hiện không phải là tội phạm nghĩa là hành vi này có mức độ nguy hiểm cho xã hội thấp hơn tội phạm. Đây là dấu hiệu quan trọng để phân biệt vi phạm hành chính và tội phạm. Để đánh giá mức độ nguy hiểm của vi phạm hành chính, phải căn cứ vào các yếu tố như: mức độ gây thiệt hại cho xã hội của hành vi, tính chất, mức độ lỗi, tầm quan trọng của khách thể được bảo vệ, nhân thân người vi phạm...;

5) Hành vi trái pháp luật về quản lí nhà nước do tổ chức, cá nhân thực hiện phải được pháp luật hành chính quy định bị xử phạt hành chính. Chỉ có Quốc hội, Uỷ ban thường vụ quốc hội và Chính phủ mới có quyền ban hành văn bản pháp luật quy định về vi phạm hành chính và các biện pháp xử lí đối với vi phạm hành chính. Quốc hội quy định về vi phạm hành chính, hình thức, biện pháp xử lí đối với vi phạm hành chính trong các văn bản luật, Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về vi phạm hành chính, hình thức, biện pháp xử lí đối với vi phạm hành chính trong các pháp lệnh (trong đó, Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính là văn bản pháp luật quy định những vấn để cơ bản nhất có liên quan đến vi phạm hành chính và xử lí các vi phạm hành chính). Chính phủ quy định về các vi phạm hành chính, hình thức, biện pháp xử lí đối với vi phạm hành chính trong các nghị định.