Xin chào luật minh khuê ! Tôi sinh sống và làm việc tại tỉnh A, nhưng gần nhà tôi có 1 người buôn bán hàng lậu, hàng cấm với số lượng lớn, mà lại diễn ra như ban ngày. Mà lại diễn ra trong 1 thời gian dài (khoảng 2 năm, từ khi nhà tôi dọn về đây).

Tôi muốn hỏi khi phát hiện những hành vi vi phạm phám luật như vậy thì tôi có đc quyền báo lên cơ quan chức năng hay không ? Và có thì tôi phải báo ở đâu ?

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật dân sự của Công ty luật Minh Khuê.

>> Luật sư tư vấn luật dân sự gọi: 1900.6162

Trả lời:

1. Căn cứ pháp luật:

Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi 2017

Bộ luật tố tụng hình sự 2015

2. Nội dụng phân tích:

2.1 Yếu tố cấu thành tội buôn lậu là gì?

- Khách thể: Hành vi phạm tội của tội này xâm phạm chế độ quản lý ngoại thương của Nhà nước Cộng hoà XHCN Việt Nam. Đối tượng của hành vi phạm tội này là các loại hàng hoá, tiền Việt Nam, tệ kim quý, đá quý, vật phẩm thuộc di tích lịch sử văn hoá. Khái niệm hàng hoá ở đây bao gồm tất cả các loại hàng hoá, trừ một số loại hàng hoá do tính chất đặc biệt đã được quy định là đối tượng của các tội phạm khác.

- Mặt khách quan: Hành vi khách quan của tội này là hành vi buôn bán trái phép qua biên giới hàng hoá, tiền Việt Nam, ngoại tệ, kim quý, đá quý.Buôn bán trái phép qua biên giới là hành vi trao đổi các mặt hàng này qua biên giới quốc gia trái với quy định của Nhà nước như không khai báo, khai báo gian dối, dùng giấy tờ giả mạo,…

Tội buôn lậu được coi là hoàn thành từ thời điểm người phạm tội thực hiện hành vi chuyển hàng hoá một cách trái phép qua biên giới Việt Nam.

- Chủ thể của tội buôn lậu:

Chủ thể của tội này là người có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi nhất định.

- Mặt chủ quan của tội buôn lậu:

Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý trực tiếp. Mục đích của người phạm tội là nhằm buôn bán kiếm lợi bất chính.

2.2 Yếu tố cấu thành tội buôn bán vận chuyển hàng cấm là gì?

– Sản xuất hàng cấm, được hiểu là hành vi làm ra hàng cấm bằng bất kỳ phương pháp nào, kỹ thuật công nghệ nào.

– Buôn bán hàng cấm, được hiểu là hành vi dùng tiền, tài sản hoặc các giấy tờ có giá trị như tiền để trao đổi lấy hàng cấm hoặc ngược lại.

Các yếu tố cấu thành tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán hàng cấm

– Mặt khách quan: Mặt khách quan của tội này có các dấu hiệu sau:

+ Về hành vi: – Đối với tội sản xuất hàng cấm: Có hành vi sản xuất hàng cấm (hàng cấm là các loại hàng hoá mà theo quy định của Nhà nước bị cấm kinh doanh).. Sản xuất là việc làm ra các sản phẩm vật chất để đưa vào lưu thông trên thị trường (nhưng thuộc đối tượng bị Nhà nước cấm) thông qua các phương tiện kỹ thuật, công cụ thô sơ… và kết hợp với kỹ thuật hiện đại hoặc phương pháp thủ công đơn giản.

– Đối với tội buôn bán hàng cấm: Có hành vi dùng tiền, tài sản hoặc các giấy tờ có giá trị như tiền để trao đổi giữa bên mua và bên bán. Bên bán nhận được một khoản tiền, tài sản hoặc giấy tờ có giá trị khác. Còn bên mua nhận hàng cấm hoặc ngược lại để thu lợi bất chính.

+ Các dấu hiệu khác (dấu hiệu chung)

Mặc dù mỗi tội đã có các dấu hiệu riêng như nêu trên nhưng chỉ truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội phạm này khi có một trong các dấu hiệu cấu thành cơ bản sau đây:

– Hàng cấm có số lượng lớn, thu lợi bất chính lớn.

Lưu ý: Về đối tượng hàng cấm là hàng hoá cấm kinh doanh.

Vũ khí quân dụng, trang thiết bị, kỹ thuật, khí tài, phương tiện chuyên dùng quân sự, công an; quân trang (bao gồm cả phù hiệu, cấp hiệu, quân hiệu của quân đội, công an), quân dụng cho lực lượng vũ trang; linh kiện, bộ phận, vật tư và trang thiết bị đặc chủng, công nghệ chuyên dùng chế tạo chúng.

– Các chất ma tuý.

– Một số hoá chất bảng 1 (theo công ước quốc tế).

– Các sản phẩm văn hoá phản động, đồi truỵ, mê tín dị đoan hoặc có hại tới giáo dục nhân cách.

– Các loại pháo.

– Đồ chơi nguy hiểm, đồ chơi có hại tới giáo dục nhân cách, sức khoẻ của trẻ em hoặc tới an ninh, trật tự, an toàn xã hội (bao gồm cả các chương trình trò chơi điện tử).

– Thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật cấm hoặc chưa được phép sử dụng tại Việt Nam theo quy định tại Pháp lệnh thú y, Pháp lệnh bảo vệ và kiểm dịch thực vật.

– Thực vật, động vật hoang dã (bao gồm cả vật sống và các bộ phận của chúng đã được chế biến) thuộc danh mục điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên quy định và các loại thực vật, động vật quý hiếm thuộc danh mục cấm khai thác và sử dụng.

– Thuỷ sản cấm khai thác, thuỷ sản có dư lượng chất độc hại vượt quá giới hạn cho phép, thuỷ sản có độc tố tự nhiên gây nguy hiểm đến tính mạng con người.

– Phân bón không có trong danh mục được phép sản xuất, kinh doanh và sử dụng tại Việt Nam.

– Giống cây trồng không có trong danh mục được phép sản xuất, kinh doanh; giông cây trồng gây hại đến sản xuất và sức khoẻ con người, môi trường, hệ sinh thái.

– Giống vật nuôi không có trong danh mục được phép sản xuất, kinh doanh; giông cây gây hại cho sức khoẻ con người, nguồn gen vật nuôi, môi trường, hệ sinh thái.

– Khoáng sản đặc biệt, độc hại.

– Phế liệu nhập khẩu gây ô nhiễm môi trường.

– Các loại thuốc chữa bệnh cho người, các loại vắc xin, sinh phẩm y tế, mỹ phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn trong lĩnh vực gia dụng này và y tế chưa được phép sử dụng tại Việt Nam.

– Các loại trang thiết bị y tế chưa được phép sử dụng tại Việt Nam.

– Phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, vi chất dinh dưỡng, thực phẩm chức năng, thực phẩm có nguy cơ cao, thực phẩm được bảo quản bằng phương pháp chiếu xạ, thực phẩm có gen đã bị biến đổi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

– Sản phẩm, vật liệu có chứa amiăng thuộc nhóm amiibole.

– Khách thể: Hành vi phạm tội nêu trên xâm phạm đến chế độ quản lý đối với các loại hàng hoá mà Nhà nước cấm lưu thông (kinh doanh).

– Mặt chủ quan: Người phạm tội thực hiện các tội phạm nêu trên với lỗi cố ý.

– Chủ thể: Chủ thể của tội này là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự.

2.3 Căn cứ khởi tố vụ án hình sự là gì?

Chỉ được khởi tố vụ án khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm. Việc xác định dấu hiệu tội phạm dựa trên những căn cứ: Tố giác của cá nhân;Tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân;Tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng;Kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước;Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm;Người phạm tội tự thú.

=> Do đó, để ra quyết định khởi tố vụ án bạn có thể làm đơn trình báo lên cơ quan công an cấp quận/huyện nơi bạn đang cư trú để cơ quan công an điều tra cấp quận/huyện nơi bạn đang cư trú để được giải quyết.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn luật hình sự.