Ai là người chịu trách nhiệm Khi có sự cố rơi thang máy chung cư?

1. Thang máy trong chung cư cần đáp ứng những quy chuẩn kỹ thuật nào?

Căn cứ tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Nhà chung cư ban hành kèm theo Thông tư 03/2021/TT-BXD thì nhà chung cư cần đáp ứng các yêu cầu sau đây:

- Có ít nhất 01 thang máy nếu chung cư có từ 05 tầng trở lên và 01 thang máy cho 200 người sống trong toà nhà hoặc cho 70 căn hộ và tải trọng nâng của một thang máy phải không nhỏ hơn 450 kg.

- Có ít nhất 02 thang máy nếu chung cư có từ 10 tầng trở lên.

 - Phải có ít nhất 01 thang máy chuyên dụng đảm bảo vận chuyển được băng ca cấp cứu.

- Thang máy phải có thiết bị bảo vệ chống kẹt cửa, bộ cứu hộ tự động và hệ thống điện thoại nội bộ từ cabin ra ngoài và chỉ hoạt động khi tất cả các cửa thang đều đóng.

- Nhà chung cư, nhà chung cư hỗn hợp phải được bảo trì đúng quy định.

Như vậy, khi tiến hành lắp đặt thang máy trong nhà chung cư cần phải đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật được nêu trên.

2. Chủ thể có trách nhiệm bảo trì nhà chung cư là ai?

Căn cứ Điều 11 Thông tư 02/2016/TT-BXD thì việc xác định những chủ thể có trách nhiệm bảo trì nhà chung cư được quy định như sau:

Đối với những phần sở hữu riêng của chung cư

- Chủ sở hữu nhà chung cư có trách nhiệm bảo trì phần sở hữu riêng, đóng góp kinh phí để thực hiện bảo trì phần sở hữu chung của nhà chung cư.

- Hư hỏng phần sở hữu chung trong khu vực thuộc sở hữu riêng: Chủ sở hữu phần sở hữu riêng có trách nhiệm tạo điều kiện, hỗ trợ cho các đơn vị: Quản lý vận hành nhà chung cư, thi công sửa chữa các hư hỏng này.

Đối với những phần sở hữu chung của chung cư

- Khi chưa có tổ chức họp hội nghị nhà chung cư lần đầu:

- Sau khi tổ chức hội nghị nhà chung cư lần đầu: Quy trình bảo trì nhà chung cư do chủ đầu tư tổ chức lập, phê duyệt; quy chuẩn bảo trì các thiết bị do nhà cung cấp thiết bị lập và thực hiện theo kế hoạch bảo trì hàng năm do hội nghị nhà chung cư thông qua.

Nếu có hư hỏng đột xuất hoặc do thiên tai, hoả hoạn thì Ban quản trị nhà chung cư quyết định việc bảo trì nhưng phải báo cáo hội nghị nhà chung cư tại cuộc họp gần nhất. Đặc biệt, chỉ được thuê cá nhân, đơn vị có đủ điều kiện, năng lực để thực hiện bảo trì.

Như vậy, có thể thấy, chung cư nói chung và thang máy nói riêng nếu thuộc sở hữu riêng thì sẽ do chủ sở hữu thực hiện bảo trì, nếu thuộc sở hữu chung thì sẽ bảo trì theo quy trình của chủ đầu tư, nhà cung cấp thiết bị hoặc ban quản trị nhà chung cư quyết định.

3. Ai là người chịu trách nhiệm khi có sự cố rơi thang máy chung cư?

Việc xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi có sự cố thang máy rơi trong chung cư sẽ được căn cứ vào Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015 để xem xét về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại như sau:

- Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

- Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

- Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này.

Như vậy, để xác định việc phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại thì chủ thể phải là người có lỗi, là người thực hiện các hành vi xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp mà gây ra thiệt hại thì phải tiến hành bồi thường. Do đó, trong sự cố xảy ra thang máy, phải xác định lỗi của chủ thể khi thực hiện các hành vi mà gây ra thiệt hại thì mới có thể xác định chính xác được chủ thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại.

Bên cạnh đó, tại Điều 605 Bộ luật Dân sự năm 2015 về bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra cũng có quy định về việc chủ sở hữu, người chiếm hữu, người được giao quản lý, sử dụng nhà cửa, công trình xây dựng khác phải bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác đó gây thiệt hại cho người khác. Khi người thi công có lỗi trong việc để nhà cửa, công trình xây dựng khác gây thiệt hại thì phải liên đới bồi thường.

Từ quy định nêu trên, ta có thể xác định các chủ thể sau đây có thể phải chịu trách nhiệm hoặc liên đới chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thang máy rơi trong chung cư như sau:

- Thứ nhất, chủ sở hữu (chủ đầu tư) công trình

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại của chủ sở hữu công trình sẽ xảy ra khi thang máy thuộc diện sở hữu riêng của chủ đầu tư, thông thường là khi chung cư không thuộc diện bắt buộc phải thành lập Ban quản trị nhà chung cư hoặc có Ban quản trị nhưng thành lập tự phát và không theo quy định của pháp luật.

- Thứ hai, ban quản trị nhà chung cư

Theo quy định tại Điều 103 Luật Nhà ở năm 2014 thì Ban quản trị nhà chung cư được quy định phải thành lập đối với nhà chung cư có nhiều chủ sở hữu mà có từ 20 căn hộ trở lên. Ban quản trị nhà chung cư có nhiều chủ sở hữu được tổ chức và hoạt động theo mô hình Hội đồng quản trị của công ty cổ phần hoặc mô hình Ban chủ nhiệm của hợp tác xã, có tư cách pháp nhân, có con dấu và thực hiện các quyền và trách nhiệm theo quy định pháp luật. 

Theo khoản 6 Điều 17 Thông tư số 02/2016/TT-BXD thì Ban quản trị nhà chung cư có kinh phí hoạt động do chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư đóng góp hàng năm trên cơ sở quyết định của hội nghị nhà chung cư; kinh phí này được ghi rõ trong quy chế hoạt động của Ban quản trị và được quản lý thông qua một tài khoản hoạt động của Ban quản trị.

Như vậy, Ban quản trị nhà chung cư được xác định với tư cách là người được giao quản lý công trình xây dựng đồng thời được giao quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì, bảo dưỡng mà chủ đầu tư và cư dân đã đóng góp mà để công trình xây dựng hư hỏng, gây thiệt hại cho người khác thì ban quản trị sẽ phải bồi thường. Về việc bồi thường thiệt hại khi có sự cố rơi thang máy chung cư, theo Điều 605 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì nếu rơi thang máy làm ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng của người khác thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản, người được giao quản lý, sử dụng nhà cửa phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo thiệt hại thực tế xảy ra.

- Thứ ba, đơn vị thi công, bảo dưỡng công trình xây dựng

Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 104 Luật Nhà ở năm 2014 thì quyền và trách nhiệm của Ban quản trị nhà chung cư, Ban quản trị nhà chung cư có quyền ký kết hợp đồng với đơn vị có năng lực bảo trì nhà ở theo quy định của pháp luật về xây dựng để bảo trì phần sở hữu chung của nhà chung cư và giám sát hoạt động bảo trì. Việc bảo trì phần sở hữu chung có thể do đơn vị đang quản lý vận hành nhà chung cư hoặc đơn vị khác có năng lực bảo trì theo quy định của pháp luật về xây dựng thực hiện. Trường hợp này, nếu đơn vị bảo trì có lỗi trong việc thang máy hư hỏng thì đơn vị bảo trì phải liên đới bồi thường cho người bị thiệt hại.

Ngoài ra, khi xác định đối tượng chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại về thang máy chung cư rơi thì cần chú ý trường hợp sự cố xảy ra do lỗi của người bị thiệt hại làm hư hỏng. Trong trường hợp này, căn cứ tại khoản 4 Điều 585 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì người bị thiệt hại sẽ không nhận được bồi thường về phần do mình gây ra.

Bài viết liên quan: Nhà chung cư là gì? Quy định pháp luật về nhà chung cư

Để liên hệ với Luật Minh Khuê, vui lòng gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng.