1. Âm thanh là gì?
Trong cuộc sống thì chúng ta sẽ nghe rất nhiều và vô vàn những âm thanh khác nhau. Âm thanh là một trong những điều vô cùng quan trọng trong cuộc sống. Vậy thì âm thanh là gì? Âm thanh ở đây thực ra nó là một hiện tượng vật lý vô cùng đơn giản và được tạo ra bởi sự rung động của các vật thể. Sự rung động của vật thể truyền qua một môi trường trung gian đến tai người nghe. Nói một cách dễ hiểu hơn thì âm thanh là hiện tượng mà vật thể rung động phát ra tiếng và lan truyền đi trong không khí.
Theo đó thì quá trình thu nhận âm thanh diễn ra như sau: Làn sóng âm thanh đi từ vật thể rung động phát ra và được truyền đi trong không gian tới tai của con người, làm rung màng nhĩ theo nhịp điệu rung động của vật thể đã phát ra âm thanh.
Môi trường truyền âm thanh là vô cùng quan trọng. Nếu không có môi trường lan truyền thì dĩ nhiên sẽ không có âm thanh.
Ví dụ: Trong chân không sẽ không có âm thanh.
2. Âm thanh không thể truyền qua môi trường nào?
Âm thanh thì có thể truyền qua môi trường chất rắn, chất lỏng và chất khí. Các môi trường chất rắn, chất lỏng và chất khí được gọi là môi trường truyền âm.
Âm thanh không thể truyền được trong môi trường chân không.
Khi truyền âm trong môi trường thì âm bị hấp thụ dần nên càng xa nguồn âm sẽ trở nên càng nhỏ hơn và dần dần là sẽ tắt hẳn.
Âm truyền được trong các chất khí, lỏng, rắn do khi các nguồn âm dao động thì nó sẽ làm cho các hạt cấu tạo nên chất rắn, lỏng, khí ở sát nó cũng dao động theo. Những dao động này lại truyền dao động cho các hạt khác ở gần chúng và cứ thế dao động sẽ được truyền đi xa hơn. Theo đó mà môi trường chân không không có vật chất nên không truyền được âm.
Ví dụ như khi ta nói chuyện thì tiếng nói được truyền trong không khí, nhưng âm thanh còn có thể truyền trong chất rắn là chất lỏng. Qua đo đạc thì các nhà khoa học họ đã nhận thấy rằng âm thanh truyền được trong chất rắn, chất lỏng và có tốc độ nhanh hơn nhiều so với truyền trong không khí.
Tóm lại thì âm thanh không thể truyền qua môi trường chân không.
3. Tốc độ âm thanh
Tốc độ âm thanh chính là tốc độ lan truyền của sóng âm qua môi trường.Trong những môi trường khác nhau thì vận tốc truyền âm là khác nhau và hoàn toàn phụ thuộc vào môi trường. Vận tốc truyền âm trong chất rắn là lớn hơn chất lỏng. Vận tốc truyền âm trong chất lỏng là lớn hơn trong chất khí.
Như vậy thì tốc độ ââmthanh phụ thuộc vào môi trường. Đơn vị đo tốc độ âm thanh là m/s
Ví dụ ở trong không khí thì 344m/s, nước là 1480m/s, gỗ mềm là 3350 m/s, kính là 5200 m/s, nhôm là 5150 m/s
Theo đó thì tốc độ âm thanh trong không khí thì hoàn toàn không phụ thuộc vào tần số dao động tức là nếu dao động 20 lần/s hay 20.000 lần/s thì tốc độ lan truyền cũng như nhau.
Khi tiến hành nghiên cứu về sự truyền âm thanh thì người ta rút ra được một vài nhận xét như sau:
- Để nghe được âm thanh từ một vật nào đó phát ra thì phải có môi trường truyền âm
- Nếu không khí càng loãng thì sự truyền âm sẽ càng kém
- Sự truyền âm thanh là sự truyền dao động âm.
Vận tốc truyền âm trong các môi trường thì thông thường sẽ được sắp xếp theo thứ tự tăng dần từ chất khí qua chất lỏng rồi đến chất rắn. Cụ thể thì trong môi trường nước thì cứ 2 giây thì âm thanh làn truyền được 300 mét.
4. Vận dụng
Để có thể hiểu hơn về âm thanh thì chúng tôi sẽ cung cấp cho các bạn một số nội dung thông tin câu hỏi liên quan đến âm thanh để cho các bạn có thể hiểu hơn về âm thanh.
Câu hỏi 1: Âm thanh xung quanh được truyền đến tai nhờ môi trường nào?
Giải đáp:
Âm thanh xung quanh được truyền đến tại nhờ môi trường truyền âm xung quanh. Chúng ta có thể đặt tai vào các môi trường khác nhau để lắng nghe âm thanh trong nước, không khí hay là vật rắn. Thông thường thì những âm thanh mà chúng ta lắng nghe hàng này đều là những âm thanh được truyền trong môi trường không khí là chính thông qua những cuộc nói chuyện giao tiếp với nhau hoặc là những tiếng động phát ra từ cuộc sống hàng ngày của con người.
Âm thanh không thể truyền đến tai ta qua môi trường chân không
Câu hỏi 2: Hẫy trả lời câu hỏi " ngày xưa để phát hiện tiếng vó ngựa thì người ta thường áp tai xuống đất để nghe tại sao?"
Giải đáp:
Chúng ta thường được kể lại là ngày xưa thì để phát hiện ra tiếng vó ngựa thì người ta sẽ áp tai xuống đất để nghe những tiếng động. Vậy tại sao họ lại có những hành động đó. Như chúng ta đã biết thì vó ngựa là âm thanh được phát ra do bước chân của ngựa chạm đất. Đất là một vật rắn cho nên thì môi trường truyền âm tốt hơn không khí do vận tốc âm thanh trong không khí nhỏ hơn trong chất rắn. Cũng bởi vậy mà khi bản thân ta áp tai xuống đất thì có thể nghe được tiếng vó ngựa ở khoảng cách xa mà tai đặt trong không khí có thể không nghe được.
Như vậy thì việc áp tai xuống đất để nghe tiếng vó ngựa là hoàn toàn hợp lý và nó dựa trên nguyên lý là vận tốc âm thanh trong không khí nhỏ hơn trong chất rắn.
Câu hỏi 3: Khi ở ngoài khoảng không hay còn gọi là chân không thì các nhà du hành vũ trụ họ có thể nói chuyện với nhau một cách bình thường trên mặt đất được hay không và giải thích rõ lý do?
Giải đáp:
Khi ở ngoài khoảng không hay là chân không thì bản thân các nhà du hành vũ trụ họ không thể nào nói chuyện được với nhau một cách bình thường giống như là họ đang ở trên mặt đất được cả bởi vì về mặt bản chất thì âm thanh không thể nào có thể truyền qua chân không đến tai các nhà du hành vũ trụ được. Bởi vì âm thanh chỉ có thể truyền qua môi trường truyền âm như là chất lỏng, khí, rắn.
Câu hỏi 4: Bạn hãy nếu một vài ví dụ chứng tỏ âm thanh có thể truyền qua môi trường lỏng?
Giải đáp:
Ví dụ 1: Chúng ta hãy để ý, khi mà chúng ta bơi hay hoạt động dưới nước thì chúng ta có thể nghe được tiếng chuyển động của nước, những âm thanh mà phát ra do sự chuyển động. Thì điều này có thể chứng tỏ rằng khi chúng ta nghe được những âm thanh nước này thì âm thanh có thể truyền qua môi trường lỏng.
Ví dụ 2: Khi ngư dân đánh cá thì họ thường chèo thuyền đi xung quanh để gõ vào mạn thuyền để phát ra những âm thanh tiếng động để cá có thể nghe thấy để có thể dồn cá vào lưới. Thì điều này chứng tỏ là âm thanh có thể truyền qua môi trường nước thì cá mới có thể lắng nghe được những âm thanh mà ngư dân phát ra.
Câu hỏi 5: Bạn hãy lấy một vài ví dụ chứng minh rằng âm thanh có thể truyền qua môi trường rắn.
Giải đáp:
Ví dụ 1: Khi chúng ta áp tai vào tường thì chúng ta có thể dễ dàng lắng nghe được những âm thanh những tiếng động ở phòng bên cạnh. Thì điều này càng chứng tỏ rằng âm thanh được truyền qua môi trường rắn đó là chiếc tường.
Ví dụ 2: Khi chúng ta áp tai xuống mặt đất thì chúng ta có thể nghe được những chuyển động lớn từ mặt đất. Cụ thể thì trước đây người ta hay áp tai xuống dưới mặt đất để có thể lắng nghe tiếng di chuyển của chân ngựa. Điều này chứng tỏ rằng âm thanh có thể truyền qua mặt đất ( chất rắn)
Các bạn có thể tham khảo một số bài viết sau để có thêm nhiều thông tin hữu
Đề thi giữa học kỳ 2 môn vật lý lớp 8 có đáp án năm học 2022- 2023
Đề thi giữa học kỳ 2 môn vật lý lớp 10 có đáp án mới nhất năm 2022- 2023
Trên đây là toàn bộ nội dung mà chúng tôi muốn cung cấp cho các bạn liên quan đến câu hỏi âm thanh không thể truyền qua môi trường nào. Nếu các bạn còn có những câu hỏi thắc mắc khác có liên quan thì liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại 19006162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ chi tiết nhất có thể.
