1. Tác dụng của khoai lang đối với sức khỏe
Ngăn ngừa sự thiếu hụt vitamin A
Vì chứa lượng beta carotene cao nên khoai lang là một nguồn cung vitamin A tuyệt vời cho cơ thể. Sau khi ăn khoai lang, beta carotene có trong khoai sẽ được gan chuyển thành vitamin A, mỗi phân tử beta carotene tạo ra hai phân tử vitamin A.
Cơ thể chúng ta cần vitamin A để có thể chống lại các bệnh nhiễm trùng khác nhau và tăng khả năng chống nhiễm trùng về sau.
Giúp kiểm soát bệnh đái tháo đường
Khoai lang có chỉ số đường huyết thấp. Điều này có nghĩa là chúng giải phóng đường vào máu rất chậm, so với các loại thực phẩm giàu tinh bột khác.
Sự giải phóng ổn định này giúp kiểm soát lượng đường trong máu của một người. Do đó, lợi ích của khoai lang là có thể giúp điều chỉnh lượng đường trong máu ở bệnh nhân đái tháo đường (tiểu đường).
Ngoài ra, trong loại củ này có magie và hàm lượng chất xơ cao rất quan trọng trong việc quản lý và phòng ngừa bệnh đái tháo đường.
Giúp quản lý cân nặng
Một trong những tác dụng của khoai lang được nhiều người biết đến chính là hỗ trợ giảm cân. Hãy cùng tìm hiểu về tác dụng tuyệt vời này của khoai lang.
Trong khoai lang chứa một lượng chất xơ có thể lên men và hòa tan. Nhờ thế, ăn khoai lang cung cấp cho cơ thể một cơ chế tự duy trì và tự điều chỉnh cân nặng một cách tự nhiên. Các chất xơ như pectin không chỉ đem lại hiệu quả trong việc giảm lượng thức ăn. Loại chất xơ này còn làm tăng hoạt động của các hormone trong cơ thể. Do đó, việc tiêu thụ khoai lang sẽ dẫn đến lượng chất xơ cao hơn, giúp giảm cân hiệu quả.
Thúc đẩy hoạt động chống viêm
Khoai lang có nồng độ choline cao. Choline là một chất dinh dưỡng rất tuyệt vời. Một trong những lợi ích tốt nhất của choline là làm giảm phản ứng viêm của cơ thể nên dẫn đến tình trạng viêm ít hơn.
Ngoài ra, công dụng chống viêm của khoai lang còn đến từ hàm lượng anthocyanin dồi dào. Hoạt chất vô cùng quan trọng để ngăn ngừa và giảm viêm trong các tế bào ung thư ruột kết. Anthocyanin còn giúp giảm sự tăng sinh tế bào ở một số tế bào ung thư. Do có chứa choline và anthocyanin mà khoai lang trở thành một thực phẩm thiết yếu trong việc giúp giảm và ngăn ngừa viêm.
Khoai lang giúp tăng cường trí nhớ
Một tác dụng của khoai lang mà ít người biết chính là cải thiện trí nhớ. Khoai lang chứa anthocyanin, một chất có tính chống oxy hóa mạnh. Do đó, công dụng của khoai lang có thể giúp bạn tăng cường trí nhớ hiệu quả.
Nghiên cứu trên động vật đã phát hiện chất anthocyanins trong khoai lang tím có thể bảo vệ não. Hoạt chất này giúp giảm viêm và ngăn ngừa tác hại của các gốc tự do.
Bổ sung chiết xuất khoai lang giàu anthocyanin cũng được chứng minh là cải thiện khả năng học tập và trí nhớ.
Mặc dù vẫn cần thêm những nghiên cứu kiểm tra những tác động này ở người. Nhưng nhìn chung, chế độ ăn giàu trái cây, rau quả và chất chống oxy hóa có liên quan đến việc giảm 13% nguy cơ suy giảm tinh thần và sa sút trí tuệ.
>> Xem thêm: Cách ăn khoai lang giảm cân dễ dàng, hiệu quả
2. Ăn khoai lang nhiều có tốt không?
Hầu hết mọi người đều có thể ăn khoai lang mà không gặp phải vấn đề gì. Tuy nhiên, có một điều cần lưu ý là lượng oxalate cao trong khoai lang sẽ gây ra vấn đề ở những người có nguy cơ cao hình thành sỏi thận.
Có thể thấy các tác hại của khoai lang kể trên đều đến từ việc tiêu thụ quá nhiều khoai lang. Không thể phủ nhận rằng khoai lang có vô vàn tác dụng đối với sức khỏe con người. Tuy nhiên, đừng vì thế mà bạn ăn quá nhiều khoai lang. Theo khuyến nghị của các chuyên gia dinh dưỡng, ăn 1 - 2 củ khoai lang mỗi ngày là đủ, tương đương với 300g vào các bữa sáng và trưa.
Ăn quá nhiều khoai lang có thể gây ra một số tác hại như sau:
Làm tăng nguy cơ mắc bệnh sỏi thận
Trong khoai lang có chứa một lượng chất axit oxalic dồi dào. Khi ăn quá nhiều khoai lang, chất axit oxalic không kịp để đào thải ra bên ngoài, gây quá tải chức năng thận. Lâu dần, hợp chất này sẽ tạo thành từng viên sỏi nhỏ, khiến người bệnh cảm thấy đau đớn, ăn không tiêu, mệt mỏi và chán ăn.
Gây tiêu hóa kém
Tác hại của khoai lang tiếp theo là ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa. Khoai có chứa mannitol, là một loại carbohydrate có thể gây ra chứng khó chịu ở dạ dày nếu tiêu thụ quá nhiều. Nhiều người ăn khoai lang cũng đã khẳng định rằng ăn quá nhiều khoai khiến họ bị đau bụng, chướng bụng, đầy hơi, thậm chí là tiêu chảy.
Làm tăng lượng đường huyết
So với khoai tây, lượng đường có trong khoai lang đã nhỏ hơn đáng kể. Vì vậy, ăn khoai lang thường xuyên có thể cải thiện độ nhạy của insulin. Từ đó, giúp người bệnh duy trì được lượng đường huyết ở mức bình thường. Tuy nhiên, ăn khoai lang quá nhiều vẫn tiềm tàng nguy cơ làm tăng đột biến lượng đường trong máu.
Gây ra các vấn đề về tim
Khoai lang là một trong những loại thực phẩm chứa nhiều chất kali nhất, có thể giúp bạn giảm thiểu các căn bệnh nguy hiểm về tim mạch. Tuy nhiên, việc dư thừa kali lại kéo theo những tác dụng phụ khôn lường như: Tăng kali máu, nhiễm độc kali, tức ngực, đau tim.
Ngộ độc vitamin A
Ngộ độc vitamin A là một trong những tình trạng phổ biến khi ăn quá nhiều khoai lang. Một số dấu hiệu đặc trưng của ngộ độc vitamin A là đau đầu và phát ban. Tiêu thụ quá nhiều vitamin A cũng là nguyên nhân trực tiếp gây khô tóc, rụng tóc, rụng lông mày, môi nứt nẻ và da thô ráp. Với những người có chức năng gan kém, cơ thể tích tụ quá nhiều vitamin A còn gây ra những tổn thương gan nặng nề.
>> Tham khảo: Cho trẻ ăn dặm ăn khoai lang và khoai tây được không?
3. Khi nào nên hạn chế ăn khoai lang?
Dù có rất nhiều tác dụng đối với sức khỏe nhưng với một số người, ăn khoai lang lại có thể gây hại cho sức khỏe cơ thể.
- Người bị thận: Những người mắc bệnh thận tuyệt dối không nên ăn khoai lang vì trong khoai chứa nhiều chất xơ, kali, vitamin A…, khi thận yếu chức năng loại bỏ lượng kali dư thừa bị hạn chế, sẽ gây ra những tác hại nguy hiểm như rối loạn nhịp tim, yếu tim.
- Người có hệ tiêu hóa không tốt: Những người có hệ tiêu hóa không tốt, thường xuyên bị đầy hơi, trướng bụng không nên ăn nhiều khoai lang vì lúc ăn sẽ làm tăng tiết dịch vị, gây nóng ruột, ợ chua, càng sinh hơi trướng bụng. Không nên ăn khoai sống: Bởi vì nếu không bị nhiệt phá hủy thì màng tế bào tinh bột của khoai lang sẽ rất khó tiêu hóa trong cơ thể. Đồng thời khi luộc khoai các enzyme trong khoai sẽ bị phân hủy, vì vậy, sau khi ăn sẽ không xuất hiện tình trạng đầy hơi, ợ chua, ợ hơi, buồn nôn...
- Không nên ăn quá nhiều khoai lang: Dù bạn có thèm khoai lang đến mức nào chăng nữa, cũng chỉ được tự cho phép mình ăn trong giới hạn “dưới ba lạng” khoai lang mà thôi. Bởi khoai lang dễ khiến đường tiêu hóa sản sinh một lượng lớn carbon dioxide (CO2), khi ăn quá nhiều sẽ bị đầy hơi và ợ hơi. Và tốt nhất đừng ăn quá nhiều khi đói và chỉ ăn mỗi khoai lang không, khi đó, dạ dày sẽ dễ dàng kích thích sự bài tiết axit dạ dày, có thể dẫn đến cảm giác khó chịu ở bụng.
- Ăn vào buổi tối: Ăn khoai lang buổi tối dễ trào ngược axit, đặc biệt là những người dạ dày yếu hoặc người già tiêu hóa kém, vì sẽ gây ra hiện tượng đầy bụng, cộng với việc ban đêm sự trao đổi chất thấp nên càng khó tiêu hóa dễ dẫn đến mất ngủ. Nên ăn khoai vào bữa sáng kèm theo sữa nguyên kem hoặc sữa chua, thêm chút hạt và rau xanh sẽ là bữa sáng đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.
- Ăn khi đói: Trong khoai lang có chất đường, nếu ăn nhiều, nhất là khi đói sẽ gây tăng tiết dịch vị làm nóng ruột, ợ chua, sinh hơi trướng bụng. Để tránh tình trạng này, khoai phải được nấu, luộc, nướng thật chín hoặc cho thêm ít rượu vào nấu để phá hủy chất men. Nếu bị đầy bụng, có thể uống nước gừng để chữa. Không nên ăn khoai lang khi đói.
- Không ăn hồng với khoai lang: Khoai lang và quả hồng không nên ăn cùng với nhau, ít nhất nên cách nhau khoảng 5h trở lên. Nếu ăn cùng, lượng đường trong khoai lang sẽ lên men trong dạ dày, khiến dịch vị dạ dày tiết ra nhiều hơn, phản ứng với chất tannin và pectin trong quả hồng sẽ gây ra sự kết tủa, nghiêm trọng hơn có thể khiến xuất huyết dạ dày hoặc viêm loét dạ dày.
- Ăn cả vỏ: Vỏ khoai lang có nhiều chất kiềm, ăn khoai lang rất tốt cho những ai bị táo bón, nhưng ăn cả vỏ khoai lại không tốt cho tiêu hóa. Những vết nâu, đốm đen trên vỏ khoai lang khi ăn vào có thể bị ngộ độc thực phẩm.
>> Xem thêm: Có nên ăn khoai lang lúc đói không?
