1. Khái quát về Án lệ số 60/2023/AL về thời hạn trả thưởng xổ số kiến thiết
Nguồn gốc án lệ:
Án lệ số 60/2023/AL này có nguồn gốc từ quyết định giám đốc số 239/2022/DS-GĐT, ban hành ngày 05/09/2022 bởi Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh. Nó liên quan đến vụ án "Tranh chấp trả thưởng tiền xổ số kiến thiết" giữa hai bên là ông Thái Hữu T (nguyên đơn) và Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên xổ số kiến thiết A (bị đơn). Nội dung án lệ chứa trong đoạn 2, 3, 4, 6 và 7 của phần "Nhận định của Tòa án".
Tình huống án lệ:
Án lệ này liên quan đến thể lệ tham gia dự thưởng của công ty xổ số kiến thiết. Thể lệ này xác định rằng thời hạn trả thưởng đối với vé số trúng thưởng được tính theo ngày.
Giải pháp pháp lý:
Trong trường hợp này, giải pháp pháp lý được xác định bởi Tòa án như sau:
- Xác định ngày đầu tiên của thời hạn không được tính: Tòa án quyết định rằng thời hạn không được tính từ ngày đầu tiên mà tính từ ngày tiếp theo liền kề ngày được xác định theo quy định tại khoản 2 của Điều 147 trong Bộ luật Dân sự năm 2015.
- Xác định ngày cuối cùng của thời hạn trả thưởng: Tòa án cũng xác định ngày cuối cùng của thời hạn trả thưởng theo quy định tại Điều 148 của Bộ luật Dân sự năm 2015.
Từ những quy định trên, Tòa án đã đưa ra giải pháp pháp lý để xác định thời hạn không tính và thời hạn trả thưởng trong vụ án "Tranh chấp trả thưởng tiền xổ số kiến thiết" giữa ông Thái Hữu T và Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên xổ số kiến thiết A. Điều này giúp định rõ quyền và nghĩa vụ của hai bên trong vụ án.
Tóm tắt vụ án:
Ông Thái Hữu T đã khởi kiện Công ty xổ số kiến thiết A về việc trả thưởng một tờ vé số trúng giải đặc biệt trị giá 2 tỷ đồng. Ông T mua tờ vé số ký hiệu AG-10K5 mang số F123007 trúng giải vào ngày 29 tháng 10 năm 2020, ngày mở thưởng. Ông không theo dõi kết quả quay số và sau khi dò số vào ngày 28 tháng 11 năm 2020, ông mới nhận ra rằng mình trúng thưởng. Ông liên hệ với Công ty xổ số kiến thiết A để thông báo việc trúng thưởng, nhưng không nhận được phản hồi.
Sau đó, ông T mang vé số trúng thưởng đến Công ty, nhưng do là ngày chủ nhật, công ty không làm việc. Ông được hướng dẫn thực hiện các thủ tục xin xác nhận lý do trễ hạn. Ông đã nộp đơn trình bày lý do trễ hạn cùng với tài liệu chứng minh việc ông phải đưa mẹ điều trị tại bệnh viện và đón mẹ về nhà trong thời gian sau khi mua vé số. Tuy nhiên, công ty xác định ngày cuối cùng của thời hạn lĩnh thưởng là ngày 27 tháng 11 năm 2020.
Công ty xổ số kiến thiết A không đồng ý với yêu cầu của ông Thái Hữu T, dựa trên Thể lệ tham gia dự thưởng vé xổ số của công ty và các quy định về thời hạn lĩnh thưởng. Công ty xác định rằng ngày kết thúc thời hạn lĩnh thưởng là ngày 27 tháng 11 năm 2020, trong khi ông T chính thức nộp đơn lĩnh thưởng vào ngày 01 tháng 12 năm 2020, đã quá thời hạn.
Sau giai đoạn giải quyết phiên tòa sơ thẩm và kháng cáo, Tòa án phúc thẩm đã chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Thái Hữu T. Tòa án quyết định buộc Công ty xổ số kiến thiết A phải trả thưởng tờ vé số trúng giải đặc biệt trị giá 2 tỷ đồng, xác định rằng ngày kết thúc thời hạn lĩnh thưởng là ngày 30 tháng 11 năm 2020. Công ty xổ số kiến thiết A đã kháng nghị quyết định này và việc kháng nghị được tiến hành thông qua quy trình giám đốc thẩm. Viện kiểm sát nhân dân tỉnh An Giang cũng đã kiến nghị kháng nghị quyết định phúc thẩm này. Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đã kháng nghị và yêu cầu giám đốc thẩm hủy toàn bộ quyết định của tòa án phúc thẩm.
2. Nhận định của Tòa án
- Theo quy định tại khoản 1 Điều 12 của Thể lệ Tham gia dự thưởng vé xổ số truyền thống 6 chữ số (Ban hành kèm theo Quyết định số 22/QĐ.XS ngày 04 tháng 3 năm 2020 của Công ty xổ số kiến thiết A và Công văn số 16055/BTC-TCNH ngày 30 tháng 12 năm 2020 của Bộ Tài chính), quy định rằng "xác định thời hạn kết thúc trả thưởng là ngày 27 tháng 11 năm 2020". Tuy nhiên, quy định này không phù hợp với Bộ luật Dân sự năm 2015.
- Tại khoản 1 Điều 30 của Thông tư 75/2013/TT-BTC ngày 4 tháng 6 năm 2013, có quy định về thời hạn lĩnh thưởng của vé xổ số trúng thưởng. Quy định này nêu rõ rằng "Thời hạn lĩnh thưởng của vé xổ số trúng thưởng là 30 ngày, kể từ ngày xác định kết quả trúng thưởng hoặc kể từ ngày hết hạn lưu hành của vé xổ số". Trong trường hợp cụ thể của vụ án này, tờ vé số có ký hiệu AG-10K5 và số F123007, ngày mở thưởng là ngày 29 tháng 10 năm 2020. Phía mặt sau của tờ vé số cũng có ghi nhận rằng "Quá thời hạn 30 ngày kể từ ngày xác định kết quả trúng thưởng, những vé trúng thưởng không người lãnh sẽ sung công quỹ". Dựa trên quy định này, thời hạn lĩnh thưởng của vé xổ số trúng thưởng là 30 ngày kể từ ngày xác định kết quả trúng thưởng. Vào ngày 29 tháng 10 năm 2020, ngày quay mở thưởng, quyết định trúng thưởng đã được xác định. Vì vậy, ông Thái Hữu T có thời gian 30 ngày kể từ ngày này để lĩnh thưởng vé số trúng giải đặc biệt. Ngày 27 tháng 11 năm 2020 được xác định là ngày cuối cùng của thời hạn lĩnh thưởng theo quy định của Thông tư. Tuy nhiên, công ty xác định ngày 27 tháng 11 năm 2020 là ngày cuối cùng của thời hạn lĩnh thưởng, trong khi theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 và Thông tư 75/2013/TT-BTC, ngày kết thúc thời hạn lĩnh thưởng là ngày 30 tháng 11 năm 2020. Do đó, quyết định của công ty không tuân theo quy định pháp luật.
- Dựa trên những quy định đã nêu trên, có cơ sở để xác định rằng: Công ty xổ số kiến thiết A và người mua vé số đều chấp nhận quy định chung về thời hạn để tính trúng thưởng là "ngày." Thể lệ tham gia dự thưởng vé xổ số truyền thống cũng không cung cấp bất kỳ quy định riêng biệt nào về cách tính thời hạn trong trường hợp này. Do đó, thời hạn được tính dựa trên quy định chung về thời hạn là "ngày." Theo khoản 2 Điều 147 trong Bộ luật Dân sự năm 2015, khi thời hạn được xác định bằng ngày, tuần, tháng, năm, thì ngày đầu tiên của thời hạn không được tính mà thời hạn bắt đầu tính từ ngày tiếp theo liền kề ngày được xác định. Trong trường hợp này, ngày mở thưởng vé số trúng thưởng là ngày 29 tháng 10 năm 2020. Dựa theo quy định của Bộ luật Dân sự, thời hạn bắt đầu tính từ ngày 30 tháng 10 năm 2020, và kết thúc sau 30 ngày là ngày 28 tháng 11 năm 2020.
- Theo tờ vé số kiến thiết truyền thống 06 số có ký hiệu AG-10K5 và số F123007 mà ông Thái Hữu T trúng thưởng, ngày quay mở thưởng được ghi nhận là ngày 29 tháng 10 năm 2020 theo Công ty xổ số kiến thiết A. Trong trường hợp này, để xác định thời hạn 30 ngày cho tờ vé số mở thưởng từ ngày 29 tháng 10 năm 2020, thời hạn bắt đầu tính từ ngày tiếp theo liền kề ngày được xác định, tức là "ngày 30 tháng 10 năm 2020." Thời hạn kết thúc sẽ tại thời điểm kết thúc ngày cuối cùng của thời hạn, tức là 24 giờ sau ngày 30 tháng 10 năm 2020, theo quy định tại điểm e của khoản 1 Điều 146 trong Bộ luật Dân sự năm 2015. Vì vậy, thời hạn lĩnh thưởng cho tờ vé số trúng thưởng là đúng là ngày 30 tháng 10 năm 2020 và kết thúc là ngày 30 tháng 11 năm 2020, và không phải là ngày 27 tháng 11 năm 2020, như đã xác định ban đầu bởi Công ty xổ số kiến thiết A.
- Ông Thái Hữu T cho biết rằng sau khi phát hiện tờ vé số trúng thưởng lúc 22 giờ ngày 28/11/2020, ông đã thực hiện nhiều cuộc gọi liên hệ với Công ty xổ số kiến thiết A thông qua số điện thoại 0296.385.7904, số điện thoại được ghi trên mặt sau của tờ vé số. Tuy nhiên, ông không nhận được cuộc gọi hoặc sự phản hồi từ công ty. Vào ngày 29/11/2020, ông Thái Hữu T đã quyết định trực tiếp đến Công ty xổ số kiến thiết A để thông báo về tờ vé số trúng thưởng. Tại đây, ông đã gặp bà Nguyễn Thị Kim T1, nhân viên phòng Trả thưởng - Kho quỹ của công ty. Bà Kim T1 xác nhận sự việc và cho biết: "Ngày 29 tháng 11 năm 2020, ông T đến Công ty thông tin về tờ vé số trúng thưởng. Tôi đã trả lời theo quy định của Thông tư 75 của Bộ Tài chính là tờ vé đã trễ hạn. Thứ 3, ngày 01 tháng 12 năm 2020, ông T đã mang tờ vé có ký hiệu 10K5, mở ngày 29 tháng 10 năm 2020, và đơn xin cứu xét đến phòng Trả thưởng - Kho quỹ của công ty." Điều này chứng tỏ ông Thái Hữu T đã thực hiện đủ các thủ tục theo quy định để thông báo về tờ vé số trúng thưởng và yêu cầu cứu xét khi ông phát hiện tồn tại sự trễ hạn trong việc lĩnh thưởng tờ vé số trúng thưởng của mình.
- Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, cụ thể tại khoản 1, khoản 5 và khoản 6 của Điều 148, việc tính thời hạn trong trường hợp thời hạn được xác định bằng ngày được thực hiện như sau: Khi thời hạn tính bằng ngày, thời hạn kết thúc tại thời điểm kết thúc ngày cuối cùng của thời hạn. Điều này có nghĩa là thời hạn kết thúc vào lúc 24 giờ của ngày đó. Trong trường hợp ngày cuối cùng của thời hạn là một ngày nghỉ cuối tuần hoặc ngày nghỉ lễ, thì thời hạn kết thúc tại thời điểm kết thúc ngày làm việc tiếp theo sau ngày nghỉ đó. Điều này áp dụng khi ngày cuối cùng là một ngày nghỉ, và thời hạn sẽ kết thúc vào lúc 24 giờ của ngày làm việc tiếp theo. Thời điểm kết thúc ngày cuối cùng của thời hạn là vào lúc hai mươi tư giờ của ngày đó. Điều này xác định thời gian cụ thể khi thời hạn kết thúc trong trường hợp ngày cuối cùng không phải là ngày nghỉ cuối tuần hoặc ngày nghỉ lễ.
- Dựa trên những nội dung đã phân tích trước đó, Tòa án cấp phúc thẩm đã xác định rằng tờ vé số của ông Thái Hữu T đã trúng thưởng và thời hạn mà ông T đã liên hệ để lãnh thưởng vẫn còn trong thời hạn 30 ngày theo quy định thời hạn trả tiền thưởng của Công ty xổ số kiến thiết A. Do đó, Tòa án cấp phúc thẩm đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Thái Hữu T và buộc Công ty xổ số kiến thiết A phải chịu trách nhiệm trả thưởng cho ông Thái Hữu T đối với tờ vé số có ký hiệu AG-10K5 mang số F123007 trúng giải đặc biệt trị giá 02 tỷ đồng. Quyết định của Tòa án cấp phúc thẩm này được xác định dựa trên căn cứ pháp luật và quy định rõ ràng của Bộ luật Dân sự năm 2015, và nó thể hiện sự công bằng và đáng tin cậy trong việc xử lý vụ án này.
3. Quyết định của Tòa qua nội dung Án lệ số 60/2023/AL
Quyết định của Tòa án trong vụ án này được thể hiện qua các điểm chính sau:
- Tòa án không chấp nhận Quyết định kháng nghị số 35/2022/QĐ-VKS-DS ngày 21/01/2022 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh. Điều này đồng nghĩa với việc Quyết định kháng nghị của Viện kiểm sát đã bị từ chối và không được công nhận.
- Tòa án duy trì Bản án dân sự phúc thẩm số 89/2021/DS-PT ngày 12/8/2021 của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang liên quan đến vụ án "Tranh chấp trả thưởng tiền xổ số kiến thiết" giữa ông Thái Hữu T và Công ty TNHH một thành viên xổ số kiến thiết A. Điều này có nghĩa là quyết định của Tòa án cấp phúc thẩm đã thừa nhận yêu cầu khởi kiện của ông Thái Hữu T và buộc Công ty xổ số kiến thiết A phải thực hiện trả thưởng theo quy định.
- Quyết định của giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật ngay từ ngày ban hành. Điều này đồng nghĩa rằng quyết định của Tòa án cấp phúc thẩm có hiệu lực tính từ ngày mà quyết định được đưa ra.
Xem thêm: Án lệ số 61/2023/AL về chấm dứt việc nuôi con nuôi khi con nuôi chưa thành niên
Khách hàng liên hệ qua 1900.6162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn
