1. Văn cúng tất niên Tết là gì?
Văn cúng tất niên Tết hay còn gọi là bài văn cúng giao thừa hay đó là chỉ sự báo cáo của gia đình với tổ tiên về một mùa Tết Nguyên đán có ông bà tổ tiên ở nhà cùng nhau vui xuân mới và hưởng lễ vật ngày Tết. Trước khi đọc văn khấn, cả gia đình cùng sẽ chuẩn bị một mâm lễ và thời điểm cúng giao thừa đẹp nhất từ 23:00 đến 0:00 ngày 30 Tết (nếu năm nay không có ngày 30 thì đêm giao thừa sẽ là ngày 29 Tết). Văn cúng giao thừa khác với văn khấn tất niên nên ý nghĩa và lời khấn của những ngày tết cũng rất khác nhau.
2. Mâm cúng tất niên cần có những gì?
Lễ vật cũng như mâm cơm cúng Tất niên không nặng về vật chất, tùy theo điều kiện và tâm ý của gia chủ mà chuẩn bị. Song thông thường cúng Tất niên cần sắm lễ như sau:
- Gạo, muối
- Trà
- Rượu
- Trái cây
- Hoa
- Nhang rồng phụng
- Đèn cầy
- Nước lọc
- Giấy tiền vàng mã
- Bánh kẹo
- Trầu cau
- Heo sữa quay
- Bánh bao
- Bánh chưng/bánh tét
- Chả lụa
- Bình hoa, lư nhang
- Chè, xôi, cháo trắng
- Tam sên
- Gà ta
Mâm cúng Tất niên thường được chuẩn bị thịnh soạn hơn những ngày thường, tùy vào từng vùng miền sẽ có những đặc trưng riêng biệt như: Miền Bắc thường sẽ chuẩn bị canh giò hầm măng, miến xào lòng gà, xôi, bánh chưng, giò, nem. Miền Trung và Miền Nam thì thường sẽ chuẩn bị mâm cúng có bánh chưng, bánh tét, giò lụa, giò xào, nem. Mâm cúng được bày biện một cách gọn gàng dâng lên bàn thờ tổ tiên. Gia chủ sẽ thắp hương và đọc các bài văn khấn 30 Tết, sau khi hương tàn thì cả gia đình sẽ quây quần dùng bữa cùng nhau.
3. Bài cúng Tất niên ngoài trời Tết chuẩn nhất:
Mẫu số 1
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Nam Mô Đương Lai Hạ Sanh Di Lặc Tôn Phật
Nam Mô Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát
Nam Mô Đại Nguyện Địa Tạng Vương Bồ Tát
Con kính lạy Mười Phương Phật, Mười Phương Pháp, Mười Phương Tăng
Hôm nay là ngày .... tháng Chạp năm 20....
Gia đình chúng con là: ……………
Hiện tại đang trú ngụ tại: ……………………………………………………………….
Giao thừa chuyển năm
Năm cũ qua đi
Năm mới đã đến
Tam dương khai thái
Vạn tượng canh tân.
Tín chủ thành tâm tụng:
Chúng con kính lạy cha lành
Cho con được thấy màu xanh hòa bình
Thế gian khỏi cảnh đao binh
Hận thù xóa sạch đón bình minh sang.
Chúng con lạy ánh từ quang
Chiếu soi đất nước ngày càng thăng hoa.
Ai ai cũng sống hiền hòa
Hiểu sâu nhân quả như là thánh nhân.
Cho con lạy cả nghìn lần
Cầu cho Phật pháp muôn phần hưng long.
Tu hành giải thoát hằng mong
Chứng thành Phật quả trọn lòng độ sinh.
Chúng con lạy ánh bình minh
Cho con được thấy bóng hình tổ tiên.
Ông bà nơi cõi linh thiêng
Nay nương Phật lực về miền an vui.
Chúng con kính lạy đạo mầu
Cầu cho bè bạn tin sâu đạo huyền.
Cuộc đời vốn tựa con thuyền
Lênh đênh sóng nước đẩy thuyền trôi xa.
Tội gây nhân quả chẳng tha
Biết tin luật ấy thật là phúc thay.
Đầu xuân đoàn tụ sum vầy
Cầu cho tất cả đoạn lần ngã kia
Cái tôi quyết chí xa lìa
Chuyên tâm phụng sự sẻ chia mọi điều.
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Chúng con cùng toàn thể gia quyến thành tâm sửa sang phẩm vật hương hoa, cơm canh đạm bạc, chi nghi phẩm vật tinh khiết kính cẩn dâng lên Mười Phương Tam Bảo, thỉnh chư vị Thiên địa Tôn thần chứng giám phụng lạy Tổ tiên, truy niệm chư gia Cao Tằng Tổ Khảo, Ông bà nội ngoại cùng cửu huyền thất tổ và lục thân quyến thuộc. Kính lạy xin chư vị giáng lâm chứng giám, hưởng lễ vật. Ngưỡng nguyện Mười Phương Chư Phật, chư Đại Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng và chư vị thiện thần từ bi gia hộ cho gia đình thân quyến Nội Ngoại an khang thịnh vượng, gia đình yên ấm hòa thuận, tử tôn hiếu thảo, tật bệnh tiêu tan, vô sự, tội phá phước sinh, thiện lương trường tồn, đạo tâm trong sáng. Đời đời kiếp kiếp nương bóng từ bi đi theo Phật đà, ra khỏi đường mê, về lại bờ giác, muôn việc hanh thông, trên dưới một lòng, thực hiện Chánh pháp, bốn ân nguyện báo đáp, ba cõi đều hưởng, tất cả bên bờ bình an tự tại, giới hương thơm lan tỏa mười phương, hai cảnh âm dương đồng sanh lợi lạc. Phổ nguyện gia môn thịnh vượng, quyến thuộc bình an, nội ngoại tiên linh cùng cửu huyền thất tổ nhiều đời vứt bỏ phiền não, một lòng từ bi, hóa Tam Bảo, ra khỏi mê đồ, tin sâu Nhân quả, rời xa điều xấu làm các việc tốt, tinh tấn hướng thiện, gây tạo vô lượng công đức lành rồi nhờ Phật lực sớm vãng sanh về cõi giới an lạc, đời đời không còn thối chuyển với Chánh pháp. Nguyện cho tất cả chúng sanh sống trọn vẹn theo Phật đạo, chứng thành đạo quả.
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Mẫu số 2
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Kính lạy:
Hoàng Thiên hậu
Thổ chư vị tôn Thần.
Ngài Kim niên đương cai
Thái tuế chí đức tôn Thần.
Ngài bản cảnh Thành Hoàng chư vị đại Vương.
Ngài bản xứ Thần linh Thổ địa.
Ngài định Phúc Táo quân.
Các Ngài Địa Chúa Long mạch Tôn Thần và tất cả các Thần linh cai quản trong khu vực này.
Hôm nay là ngày …….. tháng Chạp năm ………..
Tín chủ chúng con là: …………………………………………………………………
Ngụ tại: ………………………………………………………………………………….
Hôm nay là ngày …...... tháng …........ năm ….... (âm lịch) tín chủ con thành tâm sửa biện, hương hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả và các thứ cúng dâng, bày ra trước án kính mời ngài Thần Tài tiền vị và chư vị tôn Thần. Chúng con cùng toàn thể gia quyến thành tâm sửa sang phẩm vật hương hoa, cơm canh đạm bạc, chi nghi phẩm vật tinh khiết kính cẩn dâng lên Mười Phương Tam Bảo, thỉnh chư vị Thiên địa Tôn thần chứng giám phụng lạy Tổ tiên, truy niệm chư gia Cao Tằng Tổ Khảo, Ông bà nội ngoại cùng cửu huyền thất tổ và lục thân quyến thuộc. Kính lạy xin chư vị giáng lâm chứng giám, hưởng lễ vật. Ngưỡng nguyện Mười Phương Chư Phật, chư Đại Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng và chư vị thiện thần từ bi gia hộ cho gia đình thân quyến Nội Ngoại an khang thịnh vượng, gia đình yên ấm hòa thuận, tử tôn hiếu thảo, tật bệnh tiêu tan, vô sự, tội phá phước sinh, thiện lương trường tồn, đạo tâm trong sáng. Đời đời kiếp kiếp nương bóng từ bi đi theo Phật đà, ra khỏi đường mê, về lại bờ giác, muôn việc hanh thông, trên dưới một lòng, thực hiện Chánh pháp, bốn ân nguyện báo đáp, ba cõi đều hưởng, tất cả bên bờ bình an tự tại, giới hương thơm lan tỏa mười phương, hai cảnh âm dương đồng sanh lợi lạc. Theo như thường lệ tuế trừ cáo tế, cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án tọa, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ toàn gia lớn bé trẻ già bình an thịnh vượng, bách sự như ý, vạn sự tốt lành, luôn luôn mạnh khỏe, gia đình hòa thuận. Phổ nguyện gia môn thịnh vượng, quyến thuộc bình an, nội ngoại tiên linh cùng cửu huyền thất tổ nhiều đời vứt bỏ phiền não, một lòng từ bi, hóa Tam Bảo, ra khỏi mê đồ, tin sâu Nhân quả, rời xa điều xấu làm các việc tốt, tinh tấn hướng thiện, gây tạo vô lượng công đức lành rồi nhờ Phật lực sớm vãng sanh về cõi giới an lạc, đời đời không còn thối chuyển với Chánh pháp. Nguyện cho tất cả chúng sanh sống trọn vẹn theo Phật đạo, chứng thành đạo quả. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Mẫu số 3
Nam Mô A Di Đà Phật
Nam Mô A Di Đà Phật
Nam Mô A Di Đà Phật
Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ chư vị Tôn Thần.
Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Con kính lạy ngài Bản gia Thổ địa Long Mạch Tôn Thần.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức Tôn Thần.
Con kính lạy ngài tiền hậu Địa chủ Tài Thần.
Con kính lạy các Tôn Thần cai quản trong khu vực này.
Tín chủ (chúng) con là: …………………………………
Tuổi: ……………………......................................……
Ngụ tại: ……........................................................……
Hôm nay là ngày .......... tháng. ..... năm ....., tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả thắp nén nhang thơm dâng cúng trước án. Qua một năm mới, chúng con xin kính Ngài lễ cảm tạ ơn trên đã phù hộ trì cho gia đình con vạn sự tốt lành và may mắn. Chúng con thành tâm kính mời: Ngài Kim Niên đương cai Thái Tuế chí đức Tôn Thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, ngài Bản gia Thổ địa Long Mạch Tôn Thần, các ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Tài chính Thần và các vị Tôn Thần cai quản trong khu vực này. Cúi mong các Ngài nghe thấu lời khẩn cầu, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho chúng con, toàn gia an lạc, công việc thuận buồm xuôi gió. Người người được bình an, lộc tài hanh thông, tâm đạo rộng mở, sở cầu tất trúng, sở nguyện thấu tâm. Cúi xin các Ngài nghe thấu lời mời, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con, toàn gia an lạc, công việc hanh thông. Người người được bình an, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm. Kính lạy các ngài nghe thấu tâm can, chứng giám lòng thành, đáp lễ và lời mời, thụ hưởng lễ vật và phù hộ độ trì cho toàn công ty chúng con luôn được bình an, toàn gia an lạc, việc làm ăn luôn được suôn sẻ, hanh thông. Chúng con lễ bạc thành tâm, trước án làm lễ, cúi xin ngài phù hộ trì.
Cẩn cáo!
