Bài dự thi liên môn về bảo vệ môi trường là một bài dự thi cần có sự kết hợp, vận dụng của nhiều kiến thức các môn học, sử dụng thành thạo các kỹ năng phân tích, thuyết phục, trình bày khác nhau. Và một bài dự thi liên môn bảo vệ môi trường cần đảm bảo được sáu phần chính sau đó là:

 

1. Tình huống cần giải quyết

Tên tình huống "Ô nhiễm môi trường từ việc sử dụng bao bì ni lông"

Môi trường là không gian sống tự nhiên mà con người và các loài sinh vật khác tồn tại và phát triển, trong đó môi trường bao gồm không khí, nước, đất và các yếu tố tự nhiên khác như cây cối, động vật và hệ sinh thái. Thế nhưng, cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội ngày nay môi trường cung có những sự biến đổi nhất định, đặc biệt là bị ô nhiễm từ nhiều yếu tố khác nhau, nổi bật trong số đó chính là việc sử dụng bao bì ni lông của con người. Xuất phát từ thực tiễn đó, tôi đã cân nhắc và lựa chọn vấn đề "Ô nhiễm môi trường từ việc sử dụng bao bì ni lông" là tình huống dự thi.

 

2. Mục tiêu giải quyết tình huống

- Xây dựng, bảo vệ môi trường sống trong sạch, lành mạnh.

- Góp phần bảo vệ sức khỏe con người, môi trường sống của các loài động thực vật

- Đề xuất những hành động cụ thể nhằm bảo vệ môi trường, đồng thời nâng cao ý thức của cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường hiện nay.

 

3. Tổng quan nghiên cứu vấn đề giải quyết tình huống

Để thực hiện đề tài này tôi đã dùng phương pháp quan sát, khảo sát, đối chiếu, so sánh, phân tích những vấn đề thực tiễn để tìm ra những nguyên nhân, nét nổi bật, vấn đề nổi cộm về tình trạng ô nhiễm môi trường.

 

4. Giải pháp giải quyết tình huống

Bài dự thi được hoàn thành trên cơ sở sử dụng kiến thức liên môn để nghiên cứu và giải quyết tình huống về bảo vệ môi trường đó là:

- Môn Ngữ văn: Sử dụng kỹ năng viết văn như dùng lý lẽ, chứng minh, lập luận,...để viết một bài văn về tình trạng môi truờng và sự cần thiết của việc bảo vệ môi trường.

- Môn Mĩ thuật: Sử dụng kỹ năng vẽ tranh để tạo ra các tác phẩm nghệ thuật liên quan đến môi trường, tranh vẽ có thể tập trung vào các khía cạnh khác nhau của mô trường như ô nhiễm không khí, nước,...và kêu gọi mọi người tham gia vào việc bảo vệ môi trường.

- Môn Sinh học: Nghiên cứu hiện trạng về môi trường và tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông. Tìm hiểu về quá trình phân hủy của ni lông và tầm quan trọng của việc giảm sử dụng, tái chế bao bì ni lông để bảo vệ môi trường.

- Môn Vật lí: Nắm vững tính chất vật lí của ni lông, như độ đền, khó phân hủy do đó có khả năng tái sử dụng.

- Môn Lịch sử: Nguồn gốc ra đời của túi ni lông, sự thay đổi trong quan niệm và thói quen sinh hoạt của con người trước và sau khi có ni lông, từ đó tạo nên nhận thức về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường.

- Môn Hóa học: Tìm hiểu những ảnh hưởng nghiêm trọng khi đốt ni lông đối với môi trường và sức khỏe con người, gây ra hiện tượng ô nhiễm.

- Môn Tin học: Sử dụng các công cụ tìm kiếm để tiếp cận những thông tin khác nhau như số liệu, bài báo liên quan, các phân tích cụ thể khác.

 

5. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống

Môi trường có vai trò vô cùng quan trọng đối với đời sống con người và muôn loài động thực vật khác, đó không chỉ là nơi tồn tại, phát triển mà còn là nơi lưu giữ, sáng tạo những nét đẹp khác nhau của cuộc sống,...Thế nhưng, hiện nay vấn đề ô nhiễm môi trường đã và đang trở thành một thách thức to lớn, ảnh hưởng nhiều tới cuộc sống con người, hệ sinh thái và tài nguyên thiên nhiên, gây ra nhiều sự biến đổi khí hậu khó lường, điều này không chỉ đe dọa đến cuộc sống hiện tại mà còn cả tương lai. Vì vậy, cần vận dụng những kiến thức đã học để giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường là vô cùng quan trọng, phù hợp với xu hướng phát triển của kinh tế xã hội ngày nay:

- Tìm hiểu chung về bao bì ni lông: Bao ni lông hay còn được gọi là túi ni lông, là một loại túi nhựa bền dẻo, thường được làm từ polyethylene (PE) hoặc polypropylene (PP) và có đặc điểm là mỏng nhẹ, chịu lực tốt, chống thấm nước và có khả năng tái sử dụng nhiều lần.

- Tình hình sử dụng bao bì ni lông của nước ta hiện nay:

  • Bao ni lông thường được sử dụng rộng rãi trong đóng gói và bảo quản sản phẩm bao gồm lương thực, đồ gia dụng, quần áo, nhiều mặt hàng khác nhau. Nhờ tính linh hoạt và tiện lợi như vật nên bao ni lông đã trở thành một phương tiện lưu giữ, vận chuyển hàng hóa, đóng gói phổ biến và được sử dụng nhiều trong các lĩnh vực khác nhau.
  • Ví dụ, trong thực tế đời sống, túi ni lông có một ưu điểm là có khả năng cách điện nên chúng ta có thể sử dụng túi ni lông để nối lại và quấn quanh phần mạch hở của dây điện để đảm an toàn trong quá trình sử dụng, thay vì tốn chi phí mua dây điện mới.
  • Theo một số thống  kê gần đây, trên thế giới có hơn một triệu túi ni lông được sử dụng mỗi phút. Còn đối với Việt Nam, trung bình mỗi gia đình sẽ sử dụng khoảng 10 túi ni lông mỗi ngày, do đó lượng túi ni lông được sử dụng và thải ra mỗi ngày là không ngừng tăng lên.

- Tác hại của bao bì ni lông đối với sức khỏe, môi trường: Túi ni lông đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta, có thể thấy mọi vật dụng đều có thể đựng trong túi ni lông, dù đó là trung tâm thương mại lớn, siêu thị tầm trung hay ở các gánh hàng rong, chợ, quán tạp hóa nhỏ lẻ,....Tuy nhiên, bao bì ni lông cũng mang đến những tác động tiêu cực đáng kể đến môi trường và sức khỏe con người như sau:

  • Nguyên nhân dẫn đến các tác hại của bao bì ni lông: Với đặc tính là có thời gian phân hủy rất chậm, cấu tạo nên từ loại nhựa không thể phân hủy tự nhiên và khi thải ra môi trường sẽ mất khoảng một thời gian dài mới phân hủy hoàn toàn được đó là từ 500 đến 1000 năm.
  • Tác hại đối với môi trường: 
    • Bao bì ni lông gây khó khăn trong quá trình phân hủy và khi vùi vào đất, làm cản trở sự sinh trưởng của cây trồng, dẫn đến xói mòn đất đai, làm cho đất trở nên bạc màu, không tơi xốp thiếu dinh dưỡng.
    • Ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường: tắc nghẽn các đường ống dẫn nước khi rơi xuống cầu cống, hồ đạp thoát nước làm tăng nguy cơ ngập lụt trong các đô thị; gây ô nhiễm nguồn nước, đặc biệt là nguồn nươc ngọt,..
    • Gây hại cho sinh vật khi rơi xuống hồ, biển khiến cho các sinh vật đó nuốt phải hoặc quấn quanh người, làm chúng chết và không phát triển tự nhiên được.
    • Vì vậy trong bối cảnh đang đối mặt với biến đổi khí hậu như hiện nay thì việc từ chối hoặc hạn chế, tái chế sử dụng bao bì ni lông sẽ đóng góp quan trọng vào việc bảo vệ môi trường.
  • Tác hại đối với sức khỏe con người:
    • Ô nhiễm hoá chất: bao bì ni lông thường được sản xuất các loại nhữ PE, PP chứa các hợp chất hóa học độc hại như bisphenol A (BPA) và phthalates, những chất này có khả năng thấm qua bao bì và tiếp xúc với thực phẩm, đồ ăn uống có nguy làm giảm chất chất lượng thực phẩm, nước uống.
    • Rủi ro chất gây ung thư: một số hợp chất hóa học có trong bao bì ni lông được kết với nguy cơ phát triển ung thư như BA. Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc tiếp xúc dài hạn với BPA có thể gây ảnh hưởng đến hệ thống hormone và gây ra các vấn đề về sức khỏe: hệ thần kinh, bệnh ung thư, hệ tiêu hóa, rối loạn hormone,...

- Tình hình nhận thức của người dân địa phương: Sau khi tham khảo ý kiến bố mẹ, người thân, hàng xóm, bạn bè, thực hiện khảo sát bằng google form về mức độ hiểu biết của mọi người về tác hại của bao bì ni lông, tôi nhận thấy có một số kết quả sau: nhiều gia đình/người không có đủ, chưa biết những nguy hại từ việc sử dụng bao bì ni lông; một số gia đình/người có biết sơ qua về tác hại này nhưng chưa cụ thể; một số gia đình/người đã hiểu biết về tác hại của bao bì ni lông. Từ đó, nhận thấy nhận thức thiếu về tác hại của bao bì ni lông đó đã dẫn đến tình trạng sử dụng ngày càng tăng bao bì ni lông. Để giải quyết vấn đề này cần có những giải pháp toàn diện và sâu rộng, và dưới đây là một sô giải pháp mà tôi đề nghị:

  • Xã hội:
    • Tăng cường giáo dục và truyền thông qua phương tiện truyền thông: truyền hình, báo chí, mạng xã hội, radio, loa phường,...để truyền đạt thông tin về tác hại túi ni lông, tổ chức chiến dịch giáo dục, quảng cáo và hướng dẫn mọi người hiểu hơn về vấn đề này.
    • Đưa vấn đề túi ni lông vào các buổi họp cộng đồng giúp tạo sự nhận thức, nhắc nhở sâu rộng và thường xuyên hơn.
    • Đặt biển báo tại các nơi công cộng về tác hại của ni lông, cấm xả túi ni lông bừa bãi điều này giúp tạo nhận thức và nâng cao ý thức đối với người dân.
    • Thúc đẩy sử dụng bao bì thân thiện với môi trường bằng các chất liệu dễ phân hủy hoặc không gây độc hại, tái sử dụng túi ni lông. Kêu gọi các nhà máy, siêu thị và các cửa hàng hạn chế và thay túi ni lông bằng túi giấy, túi đan tái chế được nhiều lần và tạo sự lan truyền thông qua khách hàng sử dụng dịch vụ.
    • Khuyến khích phân loại rác thải sử dụng để giảm thiểu lượng rác thải, cũng như giúp các nhà máy dễ dàng tái chế các loại rác khác.
    • Cải thiện hệ thống vận chuyển rác, đặt thêm nhiều thùng rác nơi công cộng ở đường phố và khu vực nông thông để dễ thu gom và ngăn chặn việc vứt rác bừa bãi.
    • Có những chế tài xử phạt phù hợp mang tính răn đe đối với các cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm.
  • Nhà trường: tùy mỗi cấp học mà nhà trường tuyên truyền vấn đề này phù hợp với kiến thức, độ hiểu biết, khả năng của học sinh:
    • Cuộc thi vã tranh về môi trường và tác hại của túi ni lông, cuộc thi có thể có giải thưởng để khuyến khích sự tham gia và sáng tạo của học sinh, yêu cầu những tác phẩm đó có liên quan đến bảo vệ môi trường.
    • Học sinh làm "kế hoạch nhỏ" thu gom bao ni lông sạch trong trường học và khu vực xung quanh.
    • Tuyên truyền bằng cách sử dụng khẩu hiệu "một ngày không sử dụng bao bì ni lông" hay "cùng nhau bảo vệ môi trường" hoặc "giảm thiểu rác thải ni lông", ....điều này giúp nhắc nhở học sinh luôn phải có nghĩa vụ cũng như trách nhiệm bảo vệ môi trường.
    • Giáo viên chủ nhiệm trong các giờ sinh hoạt có thể tích hợp thêm các hoạt động liên quan đến môi trường, để giúp học sinh nâng cao ý thức về vấn đề này hơn.
  • Gia đình:
    • Hạn chế sử dụng túi ni lông khi không cần thiết là một biện pháp quan trọng để giảm thiểu số lượng bao bì ni lông thải ra môi trường, thúc đẩy mọi người sử dụng lại túi mua hàng ngày, túi xách, làn, giỏ,....thay thế túi ni lông.
    • Thay đổi thói quen hàng ngày khi sử dụng túi ni lông sang các vật dụng khác dễ phân hủy và bền hơn, điều này giúp giảm lượng rác thải nhựa và đồng thời tạo ra sự thay thế bền vững cho túi ni lông.
    • Ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì môi trường trong sạch và bền vững, khi mọi người cùng chung tay thì kết quả đạt được sẽ lớn hơn, giúp bảo vệ môi trường, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước và cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của con người.

 

6. Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống

Đây là một vấn đề nóng và thường xuyên xuất hiện trong cuộc sống chúng ta, vấn đề này đã được đề cập từ rất lâu nhưng chưa thể giải quyết dứt điểm được. Điểm mấu chốt đó chính là ý thức của mỗi người, khi mọi người cùng chung tay thì mới đem lại kết quả cao, mang lại cuộc sống an toàn và thịnh vượng hơn cho mai sau. Khi giải quyết được vấn đề về ni lông chúng ta sẽ giải quyết đồng thời được thêm những vấn đề khác: sức khỏe con người, hệ sinh thái đa dạng, tiết kiệm tài nguyên, môi trường phát triển bền vững....

Và để hiểu rõ hơn về bài viết, cũng như tìm kiếm thêm những thông tin liên quan giúp bài viết thuyết phục hơn thì bạn có thể tham khảo thêm bài chia sẻ về Bảo vệ môi trường là gì? Sự cần thiết phải bảo vệ môi trường của Luật Minh Khuê

Hy vọng rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn trong việc tìm hiểu và hoàn thành bài dự thi, Nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc nào xin vui lòng liên hệ tới tổng đài 19006162 để được tư vấn và giải đáp trực tiếp, hoặc gửi yêu cầu về địa chỉ emai: lienhe@luatminhkhue.vn. Cảm ơn bạn đã quan tâm và theo dõi.