Bài tập Thu thập, tổ chức, biểu diễn, phân tích và xử lí dữ liệu

Bài tập Thu thập, tổ chức, biểu diễn, phân tích và xử lí dữ liệu

Câu 1: Ở tiểu học, chúng ta đã làm quen với việc thu thập, phân loại, kiểm đếm, chi chép số liệu; đọc và mô tả các số liệu ở dạng dãy số liệu, bảng số liệu hoặc ở dạng biểu đồ ( biểu đồ tranh, biểu đồ cột hoặc biểu đồ hình quạt tròn); nêu được nhận xét đơn giản từ biểu đồ. Đó là những bước chính trong tiến trình thống kê.

Chẳng hạn biểu đồ trên cho biết dân số năm 2018 của các tỉnh ở khu vực Tây Nguyên. Trong các tỉnh ở khu vực Tây Nguyên, tỉnh nào có dân số nhiều nhất? Tỉnh nào có dân số ít nhất? 

Đáp án chi tiết: 

Từ việc quan sát biểu đồ trên, chúng ta có thể thấy: 

Thứ nhất, tỉnh có dân số nhiều nhất ở khu vực Tây Nguyên sẽ tương ứng với cột có chiều cao cao nhất trong biểu đồ đó chính là tỉnh Đắk Lắk với 1 919 200 người

Thứ hai, tỉnh có dân số ít nhất ở khu vực Tây Nguyên sẽ tương ứng với cột có chiều cao thấp nhất đó chính là tỉnh Kon Tum với 535 000 người

Câu 2: Hãy nêu một số cách thu thập, phân loại, kiểm đếm, ghi chép số liệu thống kê đã học ở tiểu học ?

Đáp án chi tiết: 

Ở cấp tiểu học, việc học về thu thập, phân loại, kiểm đếm và ghi chép số liệu thống kê thường bắt đầu từ những phương pháp đơn giản và dễ hiểu. Một số cách thường được giới thiệu cho học sinh bao gồm việc thu thập số liệu từ Internet, từ sách báo hoặc thông qua các cuộc thảo luận. Học sinh có thể thực hiện việc này thông qua việc lập phiếu hỏi, phỏng vấn trực tiếp và thảo luận nhóm.

Sau khi thu thập số liệu, học sinh được hướng dẫn đọc và mô tả chúng dưới dạng dãy số liệu, bảng thống kê hoặc biểu đồ. Các biểu đồ thường được sử dụng bao gồm biểu đồ tranh, biểu đồ cột và biểu đồ tròn, giúp các em hiểu được mối quan hệ giữa các dữ liệu và dễ dàng nhận biết các xu hướng hoặc biến đổi. Qua các hoạt động này, học sinh không chỉ học được cách thu thập và phân tích dữ liệu mà còn phát triển kỹ năng quan sát, phân tích và ghi chép thông tin một cách có tổ chức. Điều này giúp học sinh hiểu rõ hơn về các khái niệm cơ bản của thống kê và có nền tảng vững chắc cho việc tiếp tục nghiên cứu và học tập trong tương lai.

Câu 3: Bảng số liệu đánh giá chất lượng sản phẩm bằng điểm số 1, 2, 3, 4, 5 của một lô hàng gồm 20 sản phẩm như sau: 

Đáp án chi tiết: 

Quan sát bảng số liệu thống kê trên chúng ta có thể thấy

- Đối tượng thống kê là các điểm số: 1, 2, 3, 4, 5. Các đối tượng này lần lượt được thể hiện ở dòng đầu điên 

- Về tiêu chí thống kê là số sản phẩm tương ứng với mỗi loại điểm. Và ứng với mỗi đối tượng thống kê có một số liệu thống kê theo tiêu chí lần lượt được biểu diễn ở dòng thứ hai ( theo cột tương ứng)

Câu 4: Biểu đồ tranh trong Hình 1 thống kê khối lượng táo bán được trong 4 tháng đầu năm 2020 của một hệ thống siêu thị

Đáp án chi tiết: 

Từ việc quan sát biểu đồ tranh trên ở hình 1 chúng ta có thể thấy: 

- Thứ nhất, đối tượng thống kê bốn tháng đầu năm 2020 là tháng 1, tháng 2, tháng 3, tháng 4. Các đối tượng này lần lượt được biểu diễn ở cột đầu tiên

- Tiêu chí thống kê là số tấn táo bán được trong mỗi tháng. Và ứng với mỗi đối tượng thống kê sẽ có một số liệu thống kê theo tiêu chí, lần lượt được biểu diễn ở dòng tương ứng.

- Biểu tượng một quả táo để chỉ 10 tấm táo và biểu tượng nửa quả táo để chỉ 5 tấn táo

Câu 5: Biểu đồ cột trong Hình 2 thống kê dân số của một quốc gia năm 2019:

Đáp án chi tiết: 

Từ việc quan sát biểu đồ trên chúng ta có thể thấy:

- Thứ nhất, đối tượng thống kê là các quốc gia: Hoa kỳ, Liên bang Nga, Nhật Bản, Việt Nam, Hàn Quốc, Ô-xtray-li-a (Australia), Ma-lay-xi-a (Malaysia). Các đối tượng này lần lượt biểu diễn ở trục nằm ngang. 

- Thứ hai, tiêu chí thống kê là dân số của mỗi nước

- Ứng với mỗi đối tượng thống kê có một đối tượng thống kê theo tiêu chí, lần lượt được biểu diễn ở trục thẳng đứng

Câu 6: Hãy thu thập dữ liệu về ngày, tháng, năm sinh của các bạn trong lớp và thống kê số bạn có cùng tháng sinh. 

Đáp án chi tiết: 

Để thu thập dữ liệu ta nên xin danh sách học sinh trong lớp từ cô chủ nhiệm hoặc lớp trưởng. Và mỗi lớp khác nhau sẽ có bảng dữ liệu ngày, tháng, năm sinh khác nhau

Sau đây là một ví dụ:  bảng thống kê ngày, tháng, năm sinh của các bạn học sinh lớp 9B

Từ bảng thống kế trên chúng ta có thể lập được bảng thống kê số bạn có cùng tháng sinh là: 

Câu 7: Số lượng một số dụng cụ học tập của 10 học sinh tổ Hai ở lớp 6E được thống kê như sau: bút có 18 chiếc; thước thẳng có 10 chiếc; compa có 5 chiếc; ê ke có 9 chiếc.

a) Nêu đối tượng thống kê và tiêu chí thống kê.

b) Biểu diễn dữ liệu thống kê bằng biểu đồ tranh.

Đáp án chi tiết: 

a) Đối tượng thống kê ở đây là dụng cụ học tập tương ứng

Tiêu chí thống kê là số lượng dụng cụ học tập tương ứng 

b) Biểu tượng / biểu diễn cho 1 chiếc. Khi đó ta có biểu đồ tranh sau: 

Câu 8: Hãy thu thập, phân loại dữ liệu ở địa phương ( chẳng hạn: nghề nghiệp của những người dân, số người sống ở mỗi hộ gia đình, ...)

Đáp án chi tiết: 

Dưới đây là một ví dụ về việc phân loại và thu thập dữ liệu ở địa phương của bạn Lan về số người trong một hộ. Có tất cả 45 hộ gia đình 

Kết quả thu thập số liệu về số người sống ở mỗi hộ gia đình, như sau: 

Ta có bảng số liệu tương ứng là: 

Câu 9: Sau khi kiểm tra sức khoẻ, giáo viên yêu cầu mỗi học sinh của lớp 6B thống kê số đo chiều cao của các bạn trong cùng tổ. Bạn Châu liệt kê số đo chiều cao ( theo đơn vị cm) của các bạn trong cùng tổ như sau: 140; 150; 140; 151; 142; 252; 154; 140; 138; 154

a) Hãy nêu đối tượng thống kê và tiêu chí thống kê

b) Dãy số liệu bạn Châu liệt kê có hợp lý không? Vì sao? 

c) Căn cứ vào số liệu trên, cho biết số đo chiều cao trung bình của bốn bạn thấp nhất trong cùng tổ với bạn Châu là bao nhiêu?

Đáp án chi tiết: 

a) 

- Đối tượng thống kê ở đây là chiều cao ( theo đơn vị cm) của các bạn trong cùng một tổ

- Tiêu chí thống kê ở đây là số học sinh trong tổ của Châu với Chiều cao tương ứng 

b) Dãy số liệu của bạn Châu chưa hợp lí vì chiều cao trung bình của nam ở độ tuổi 11 là khoảng 143,5 nên số liệu 252 cm vượt rất nhiều so với chiều cao trung bình ở độ tuổi này nên số liệu này là bất hợp lí.

c)

- Bốn bạn có chiều cao thấp nhất lần lượt là: 138 cm, 140 cm, 140 cm, 142 cm.

- Chiều cao trung bình của bốn bạn thấp nhất trong tổ của bạn Châu là: (138 + 140 + 140 + 142) : 4 = 140 cm.