Bài thu hoạch bồi dưỡng thường xuyên tiểu học module 20 mới nhất

BÀI THU HOẠCH

BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN GIÁO VIÊN

Module TH20: Kiến thức, kĩ năng tin học cơ bản

Năm học: ............

Họ và tên: .............................................................................................................................

Đơn vị: .................................................................................................................................

1. Khái quát chung về cấu tạo của máy tính và các thiết bị ngoại vi

Máy vi tính là một hệ thống được ghép từ nhiều thành phần tạo nên. Do đó, để máy tính có thể hoạt động được ta phải lắp ghép các thành phần của nó một cách hợp lý và khai báo với các thành phần khác. Ngày nay, các máy tính đang phát triển trên cơ sở hai thành phần: phần cứng và phần mềm.

1.1. Phần cứng

Phần cứng (tiếng Anh: hardware) là các bộ phận (vật lý) cụ thể của máy tính hay hệ thoogns máy tính như là màn hình, chuột, bàn phím, máy  in, máy quét (scanner), vỏ máy tính, bộ nguồn, bộ vi xử lý CPU, bo mạch chủ, các loại dây nối, loa, ổ đĩa mềm, ổ đĩa cứng, ổ CDROM, ổ DVD,...

Dựa trên chức năng và cách thức hoạt động, người ta còn phân biệt phần cứng ra thanh:

- Thiết bị vào (input): Các bộ phận thu nhập dữ liệu hay mệnh lệnh như là bàn phím, chuột...

- Thiết bị ra (Output): Các bộ phận trả về thông tin cho người dùng, phát tín hiệu, hay thực thi lệnh ra bên ngoài như là màn hình, máy in, loa...

Ngoài các bộ phận nêu trên liên quan tới phần cứng của máy tính còn có các khái niệm quan trọng sau đây:

- Bus: chuyển dữ liệu giữa các thiết bị phần cứng.

- BIOS (Basic Input Output System): còn gọi là hệ thống xuất nhập cơ bản nhằm khởi động, kiểm tra, và cài đặt các mệnh lệnh cơ bản cho phần cứng và giao quyền điều khiển cho hệ điều hành;

- CPU: bộ phân vi xử lý điều khiển toàn bộ máy tính;

- Kho lưu trữ dữ liệu: lưu giữ, cung cấp, thu nhận dữ liệu;

- Các loại chip hỗ trợ: nằm bên trong bo mạch chủ hay nằm trong các thiết bị ngoại vi của máy tính các con chip quan trọng sẽ giữ vai trò điều khiển thiết bị và liên lạc với hệ điều hành qua bộ điều vận hay qua phần sun (firmware).

- Bộ nhớ: là thiết bị bên trong bo mạch chủ giữ nhiệm vụ trung gian cung cấp các mệnh lệnh cho CPU và các dữ liệu từ các bộ phận như là BIOS, phần mềm, kho lưu trữ, chuột đồng thời tải về cho các bộ phận vừa để kết quả các tính toán, các phép toán hay các dữ liệu đã / đang được xử lý các cổng vào / ra.

Các thành phần chính của máy tính cá nhân để bàn. 1: màn hình, 2: bo mạch chủ, 3: CPU, 4: chân cắm ATA, 5: RAM, 6: các thẻ cắm mở rộng chức năng cho máy, 7: nguồn điện; 8: ô đĩa quang, 9: ổ đĩa cứng, 10: bàn phím, 11: chuột.

1.2. Phần mềm

Phần mềm (software) là một tập hợp những câu lệnh hoặc chỉ thị (instruction) được viết bằng một hoặc nhiều ngôn ngữ lập trình theo một trật tự xác định và các dữ liệu hay tài liệu liên quan nhằm tự động thực hiện một số nhiệm vụ hay chức năng hoặc giải quyết một vấn đề cụ thể nào đó.

Phần mềm thực hiện các chức năng của nó bằng cách các chỉ thị trực tiếp đến phần cứng (hay phần cứng máy tính) hoặc bằng cách cung cấp dữ liệu để phục vụ các chương trình hay phần mềm khác.

Phần mềm là một khái niệm trừu tượng, nó khác với phần cứng ở chỗ "không thể sờ hay chạm vào", va fnos cần phải có phần cứng mới có thể thực thi được.

Ví dụ:

- Hệ điều hành windows.

- Phần mềm soạn thảo văn bản Microsoft Word

- Phần mềm tính toán Microsoft Excel

- Phần mềm vẽ cơ bản Microsoft Paint

- Phần mềm xử lý ảnh Photoshop 

- Phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu Microsoft Access

- Phần mềm thiết kế web Microsoft FrontPage

Đứng trước một máy tính PC, ta có thể thấy máy tính này gồm những bộ phận: bàn phím, chuột, màn hình, vỏ máy. Đây là những thành phần dễ dàng nhận thấy. Tuy nhiên, máy tính PC còn có nhiều bộ phận khác. Các bộ phận này được nhóm trong các khối chức năng sau:

- Khối xử lý trung tâm: hay còn gọi là bộ vi xử lý hoặc con chip, là bộ não của máy tính. Công việc chính của khối xử lý trung tâm là tính toán và điều khiển mọi hoạt động của máy tính.

- Bộ nhớ trong: dùng để chứa các lệnh và dữ liệu phục vụ cho quá trình thực hiện chương trình. Bộ nhớ trong bao gồm bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên (RAM) và bộ nhớ chỉ độc (ROM).

- Bộ nhớ ngoài: hay các thiết bị lưu trữ ngoài bao gồm đĩa cứng, đĩa mềm, đĩa CD, đĩa ZIP...

Chú ý: do ổ cứng nằm bên tỏng vỏ máy nên nhiều người nhầm lẫn ổ cứng là thiết bị lưu trữ trong. Thực chất nó là thiết bị lưu trữ ngoài.

- Các thiết bị vào: Các thiết bị vào cho phép thông tin hay dữ liệu được nhập vào máy tính, ví dụ bàn phím, chuột , máy quét...

- Các thiết bị ra: cho phép thông tin có thể được xuất ra từ máy tính, ví dụ như máy in, màn hình, loa...

- Các thiết bị ngoại vi: là bất kỳ thiết bị nào có thể gắn vào máy tính. Như vậy, toàn bộ các thiết bị như máy quét, máy in, bàn phím, chuột ... đều là các thiết bị ngoại vi.

- Cổng nối tiếp: là một khe cắm có nhiều chân nằm ở phía sau máy tính, cho phép các thiết bị  có thể kết nối với máy tính, chẳng hạn Modem. Các cổng nối tiếp thường được đặt tên là COM1, COM2.

- Cổng song song: là một khe cắm nhiều chân nằm ở phía sau máy tính, cho phép các thiết bị có thể kết nối với máy tính, chẳng hạn máy in. Các cổng song song thường được đặt tên là LPT1 hoặc LPT2.

- Cổng nối tiếp vạn năng USB: là một bộ phận mới trong máy tính, chỉ có trong các máy tính thế hệ gần đây. Có thể có một hoặc nhiều ổ cắm USB ở trên thân vỏ máy, cho phép các thiết bị được thiết kế cho USB có thể kết nối với máy tính.

2. Giới thiệu hệ điều hành Windows

Đây là hệ điều hành thông dụng nhất trên thế giới bởi tính năng ưu việt của nó. Hiện nay, phiến bản Windows mới nhất là Windows 11 - hệ điều hành mới nhất tính đến tháng 10/2021.

Trên màn hình của Windows có các biều tượng đặc trưng và không nhiều sự thay đổi qua các phiên bản, như:

- My Documents (nơi lưu trữ tài liệu cá nhân);

- My Computer (nơi các thư mục được liệt kê đầy đủ theo thứ tự);

- Recycle Bin (thùng rác chứa các file đã bị xóa, bạn cũng có thể khôi phục chúng nếu chưa xóa các file trong này một lần nữa - "dọn rác")

Để chọn các thư mục này, người dùng có thể nhấn đúp chuột hoặc nháy chuột phải -> Open để mở.

Theo mặc định, ở góc trái màn hình là nút Start. Đây là nơi bắt đầu các hoạt động khi ta sử dụng ứng dụng trên máy tính. Chúng được cài đặt trong menu Programs.

Lệnh Run cho phép chạy một chương trình hay truy cập vào một thư nục nào đó trên máy tính. Có thể chọn lệnh này trong Start hoặc sử dụng tổ hợp phím Windows + R.

Windows làm việc dựa trên các cửa sổ gồm các thao tác đóng, thu nhỏ, phóng to, tạm ẩn trên ba nút bấm góc trên bên phải của cửa sổ hiển thị. Ngoài ra, người dùng có thể sử dụng thanh menu, thanh công cụ, thanh địa chỉ ở phía trên cửa sổ để phục vụ việc sử dụng của mình một cách thuận tiện.

Để xem các thư mục, người dùng cũng sử dụng nháy đúp chuột hoặc nháy chuột phải -> Open. 

3. Thực hành một số thao tác cơ bản với hệ điều hành Windows

- Tạo thư mục mới

- Đổi tên thư mục và tập tin

- Copy thư mục hoặc tập tin

- Xóa thư mục hay tập tin

- Sao chép ra đĩa mềm