Bản năng hay tính khí (animal spirits) là một cách lý giải về đầu tư cho rằng không thể sử dụng mô hình toán để xác định đầu tư, mà phải phân tích đầu tư trên cơ sở nhận biết bản năng hay tính khí của nhà kinh doanh, tức phản ứng tự nhiên của họ. Chính bản năng của các nhà kinh doanh tạo ra làn sóng lạc quan và bi quan trong nền kinh tế. Keynes là người đầu tiên sử dụng khái niệm này trong cuốn Lý thuyết Tổng quát vé Việc làm, Lãi suất và Tiền tệ, nhưng Joan Robinson mới là người truyền bá nó.
Hình I, Bán tô.
Ban đầu, nhu cầu được biểu thị bằng đường D với lượng hàng hoá Q được sản xuất và bán ra với giá bán p. Nếu có sự gia tăng nhu cầu từ D lên Dị, lượng hàng không thể tăng ngay trong ngắn hạn. Đường cung trở thành đường PES. Kết quả, nhu cầu vượt quá khả năng cung ứng và giá bị đẩy lên mức P; tại mức sản lượng Q. Đoạn đường cung từ E đến s là đường thẳng đứng và hoàn toàn không co giãn đối với giá cả. Giả sử tại điểm E, doanh nghiệp trang trải được tổng chi phí bình quân ATC - một yêu cầu tất yếu trong dài hạn. Trong ngắn hạn, doanh nghiệp chỉ cần trang trải được chi phí biến đổi bình quân AVC tại điểm H. Vì vậy, bán tô bằng diện tích của hình PịP^HG. Trong dài hạn, đường cung PL nằm ngang (co giãn vô hạn) và doanh nghiệp có thể tăng năng lực sản xuất để tạo ra sản lượng Qt. Tại điểm này, các đcm vị sản lượng tăng thêm từ Q đến Qị được sản xuất ra với cùng mức chi phí và bán tô biến mất. Cần lưu ý rằng chi phí cố định - tức mức chênh lệch giữa chi phí biến đổi bình quân và tổng chi phí bình quân - là thành tố thiết yếu cấu thành chi phí sản xuất dài hạn và bao gồm cả các khoản thu nhập cần thiết để trà cho các nhân tố sản xuất nhằm duy trì chúng ở mức hiện tại, nếu không chúng sẽ được chuyển cho mục đích sử dụng khác.
