- 1. Bào quan ti thể là gì?
- 1.1. Cấu trúc của ti thể
- 1.2. Chức năng của ti thể
- 2. Hô hấp ở thực vật là gì?
- 2.1. Vai trò của hô hấp đối với cơ thể thực vật
- 2.2. Hô hấp ở thực vật
- 2.3. Hô hấp sáng
- 3. Các mối quan hệ của hô hấp
- 3.1. Quan hệ giữ hô hấp và quang hợp
- 3.2. Quan hệ giữa hô hấp và môi trường
- 4. Một số câu hỏi liên quan
Câu hỏi: Bào quan thực hiện chức năng hô hấp ở thực vật là gì?
A. Ti thể.
B. Mạng lưới nội chất.
C. Không bào.
D. Lục lạp.
Đáp án đúng: A
Lời giải chi tiết:
Bào quan thực hiện chức năng hô hấp là ti thể do thực vật không có cơ quan chuyên trách về hô hấp như ở động vật mà quá trình hô hấp ở thực vật diễn ra ở tất cả các cơ quan của cơ thể.
1. Bào quan ti thể là gì?
Bào quan ti thể còn có tên gọi khác là Mitochondria, có chức năng chuyển hóa năng lượng tích lũy trong chất dinh dưỡng thành năng lượng tích lũy trong phân tử ATP.
1.1. Cấu trúc của ti thể
Là bào quan ở tế bào nhân thực thường có hình cầu hoặc thể sợi ngắn, hình dạng, số lượng, kích thước, vị trí sắp xếp của ti thể phụ thuộc vào các điều kiện môi trường và trạng thái sinh lí của tế bào. Ti thể thường có đường kính từ 0,5 đến 2 µm và dài khoảng 7 đến 10 µm. Cấu tạo của ti thể gồm 3 phần bao gồm màng trong, màng ngoài, và chất nền hay còn gọi là dịch ti thể. Trong đó:
• Màng ngoài: nhẵn, được cấu tọa từ protein và lipit.
• Màng trong: ăn sâu vào khoang ti thể gấp khúc tạo nên các mào hình răng lược, ở giữa màng ngoài và màng trong là xoang gian màng.
• Chất nền ti thể: nơi đây chứa một hỗn hợp đậm đặc của hàng trăm enzim.
1.2. Chức năng của ti thể
Ngoài chức năng chính là chuyển hóa năng lượng có trong chất dinh dưỡng thành năng lượng ATP thì ti thể còn có các chức năng sau:
• Tham gia vào các quá trình trao đổi chất cùng với một số bào quan khác.
• Tham gia vào quá trình tự chết của tế bào.
Cùng với lục lạp, ti thể là bào quan có thể tự tổng hợp được một số protein cho riêng mình.
Sở dĩ bào quan thực hiện chức năng hô hấp ở thực vật là ti thể là do thực vật không có các cơ quan chuyên trách về hô hấp như ở động vật thay vào đó quá trình hô hấp ở thực vật dễn ra ở tất cả các cơ quan đặc biệt diễn ra mạnh mẽ ở các cơ quan sinh trưởng mạnh, đang sinh sản và ở rễ.
2. Hô hấp ở thực vật là gì?
- Hô hấp ở thực vật là quá trình chuyển đổi năng lượng của tế bào sống, trong đó các phân tử cacbohdrat bị phân giải thành CO2 và nước, đồng thời giải phóng một phần năng lượng, phần năng lượng này được tích lũy thành ATP.
- Phương trình hô hấp:
CH
O
+ 6O
→ 6CO
+ 6H
O + ATP.
2.1. Vai trò của hô hấp đối với cơ thể thực vật
- Năng lượng ở dạng nhiệt để duy trì nhiệt độ thuận lợi cho các hoạt động sống của cơ thể thực vật.
- ATP được dùng làm năng lượng vận chuyển vật chất trong cây, sinh trưởng, tổng hợp các chất hữu cơ, sửa chữa những hư hại của tế bào...
- Tọa ra các sản phẩm trung gian cho nhiều quá trình tổng hợp các chất hữu cơ trong cơ thể.
2.2. Hô hấp ở thực vật
2.2.1. Phân giải kị khí
- Hiện tượng này xảy ra khi rễ bị ngập úng, hạt bị ngâm vào nước, hoặc cây ở trong điều kiện thiếu oxi.
- Hiện tượng này diễn ra ở tế bào chất gồm 2 quá trình:
+ Đường phân là quá trình phân giải glucozo thành axit piruvic và 2 ATP.
+ Lên men là axit piruvic lên men tọa thành rượu và co2 hoặc tạo thành axit lactic.
2.2.2. Phân giải hiếu khí
- Xảy ra ở các mô, các cơ quan hoạt động sinh lí mạnh như: hạt đang nảy mầm, hoa đang nở,..
- Hiện tượng này diễn ra trong chất nền ti thể gồm 2 quá trình:
+ Chu trình Crep: khi có oxi, axit piruvic từ tế bào chất vào ti thể, ở đây axit piruvic chuyển hóa theo chu trình Crep và bị ô xi hóa hoàn toàn.
+ Chuỗi chuyền electron: khi hidro tách ra từ axit piruvic trong chu trình Crep được chuyền đến chuỗi chuyền electron đến oxi tạo ra nước và giải phóng ATP.
2.3. Hô hấp sáng
- Đây là quá trình hấp thụ oxi và giải phóng CO2 ngoái ánh sáng, xảy ra đồng thời với hiện tượng quang hợp.
- Điều kiện: hiện tượng xảy ra trong cường độ quang hợp cao, CO2 ở lục lạp cạn kiệt đồng thời O2 được tích lũy nhiều.
- Tuy nhiên hiện tượng này lại gây lãng phí sản phẩm quang hợp.
3. Các mối quan hệ của hô hấp
3.1. Quan hệ giữ hô hấp và quang hợp
- Đây là 2 quá trình phục thuộc vào nhau
- Sản phẩm của hiện tượng quang hợp là CH
O
+ O
đây chính là nguyên liệu của hô hấp và chất oxi hóa trong hô hấp.
- Sản phẩm của hiện tượng hô hấp là CO + H
O đây là nguyên liệu tổng hợp nên C
H
O
và giải phóng oxi trong quang hợp.
3.2. Quan hệ giữa hô hấp và môi trường
a) Nước
- Là nhân tố cần cho hô hấp, mất nước làm giảm cường độ hô hấp.
- Đối với các cơ quan đang trong trạng thái ngủ như hạt nếu tăng lượng nước thì hô hấp tăng.
- Cường độ hô hấp tỉ lệ thuận với hàm lượng nước trong cơ thể.
b) Nhiệt độ
- Khi nhiệt độ tăng thì cường độ hô hấp cũng sẽ tăng đến giới hạn chịu đựng của cây.
- Nhiệt độ tối ưu cho hô hấp khoảng 30 - 35°C.
c) Nồng độ O2
- Nếu nồng độ O2 trong không khí giảm xuống dưới 10% thì quá trình hô hấp sẽ bị ảnh hưởng; nếu giảm xuống 5% thì cây sẽ chuyển sang phân giải kị khí gây ra những bất lợi cho cây.
d) Nồng độ CO2
- CO2 là sản phẩm cuối cùng của hô hấp khiếu khí và lên men rượu.
- Trong môi trường nếu nồng độ CO2 cao hơn 40% thì quá trình hô hấp sẽ bị ức chế.
4. Một số câu hỏi liên quan
Câu 1: Hô hấp hiếu khí diễn ra ở đâu trong tế bào?
A. Ti thể.
B. Con người.
C. Lục lạp.
D. Tế bào chất.
Đáp án đúng: A
Câu 2: Qúa trình đường phân diễn ra ở đâu trong tế bào?
A. Ti thể.
B. Con người.
C. Lục lạp.
D. Tế bào chất.
Đáp án đùng: D.
Câu 3: Nơi diễn ra sự hô hấp mạnh nhất ở thực vật là:
A. Rễ.
B. Lá.
C. Qủa.
D. Thân.
Đáp án đùng: A.
Câu 4: Nơi diễn ra sự hô hấp ở thực vật là:
A. Ở thân.
B. Ở rễ.
C. Ở lá.
D. Tất cả các cơ quan.
Đáp án đúng: D
Câu 5: Hô hấp diễn ra mạnh nhất trong trường hợp nào sau đây?
A. Lúa đang chín.
B. Lúa đang trổ bông.
C. Lúa trổ đòng.
D. Hạt lúa đang nảy mầm.
Đáp án đúng: D.
Câu 6: Trật tự diễn ra các giai đoạn của hô hấp tế bào diễn ra như thế nào?
A. Chu trình Crep → Đường phân → Chuỗi chuyền electron.
B. Đường phân → Chuỗi chuyền electron → Chu trình Crep.
C. Đường phân→ Chu trình Crep→ Chuỗi chuyền electron.
D. Chuỗi chuyền electron →Chu trình Crep →Đường phân.
Đáp án đúng: C.
Câu 7: Kết thúc quá trình đường phân, từ 1 phân tử glucozo tạo ra:
A. 1 axit piruvic + 1 ATP.
B. 2 axit piruvic + 2 ATP.
C. 3 axit piruvic + 3 ATP.
D. 4 axit piruvic + 4 ATP.
Đáp án đúng: B.
Câu 8: Nơi diễn ra chu trình Crep là:
A. Tế bào chất.
B. Chất nền của ti thể.
C. Lục lạp.
D. Màng ti thể.
Đáp án đúng: B.
Câu 9: Hô hấp ở thực vật là quá trình:
A. Hấp thụ khí O2 và CO2.
B. Cây sử dụng O2 và CO2 để phân giải các chất dinh dưỡng nhằm giải phóng năng lượng.
C. Ôxi hóa hợp chất hữu cơ thành CO2 và H2O đồng thời giải phóng năng lượng cần thiết cho sự sống.
D. Cây sử dụng O2 để tổng hợp các chất cần thiết cho tế bào đồng thời giải phóng CO2.
Đáp án đúng: C
Câu 10: Con đường trao đổi chất nào sau đây chung cho quá trình phân giải kị khí và phân giải hiếu khí ở thực vật?
A. Tổng hợp Axetyl- CoA từ pyruvat.
B. Chu trình Crep.
C. Đường phân.
D. Chuỗi vận chuyển điện tử.
Đáp án đúng: C.