1. Kiến ba khoang là loại kiến gì?
Loài kiến ba khoang thường phân bố ở những vùng ẩm ướt, ví dụ như bờ cỏ, bụi rậm,... Vào buổi tối, chúng sẽ bay ra ngoài do bị thu hút bởi ánh sáng, đặc biệt là đèn điện.
Khi bạn tiếp xúc với các đồ vật chứa dịch tiết của chúng (khăn, chăn gối, quần áo,...) có thể gây viêm da. Nguyên nhân do trong dịch tiết của loài kiến này có chứa chất pederin, một loại acid amin có độc tố cao. Theo một số nghiên cứu cho thấy, độc tố của chất pederin cao gấp 12 lần so với nọc độc của rắn ở vùng nhiệt đới.
Thời gian sinh sản mạnh nhất của kiến ba khoang bắt đầu từ tháng 7 - 10. Đặc biệt là thời tiết vào mùa mưa, khi người dân gặt lúa, đốt đồng sẽ khiến kiến bay vào nhà nhiều nhất. Do đó, vào thời điểm này có nhiều trường hợp bị kiến ba khoang cắn nhất.
2. Các triệu chứng thường gặp trên da khi bị kiến ba khoang đốt
Chúng ta cần phân biệt trường hợp bị kiến ba khoang cắn và bệnh zona thần kinh, do triệu chứng của 2 bệnh đều xuất hiện các nốt bọng nước. Với bệnh zona thần kinh, nguyên nhân gây bệnh là do virus. không giống với bệnh này.
Trường hợp bị kiến ba khoang cắn, da sẽ tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của kiến và các triệu chứng sau đó sẽ xuất hiện ngay sau 24 giờ. Mức độ tổn thương có thể khác nhau, phụ thuộc vào thời gian, vùng da và dạng tiếp xúc,...
Tổn thương ở mức độ nhẹ thường chỉ xuất hiện các vết đỏ trên da có thể có cảm giác hơi ngứa tại vùng da tiếp xúc với dịch tiết. Tuy nhiên, những triệu chứng này có thể tự biến mất sau vài ngày.
Đối với những vết thương ở mức độ trung bình, ngoài xuất hiện vết ban đỏ còn có thêm bọng nước, sau vài ngày sẽ thấy mủ kèm theo đau rát tại vùng tổn thương. Tại những vùng hơi lõm do xuất hiện phản ứng rộp da. Cảm giác rát sẽ tăng lên khi bọng nước vỡ kê kèm theo giảm sắc tố. Trường hợp này xuất hiện trong vòng 15 đến 20 ngày. Vùng tổn thương có hình dải do sự chảy tiết dịch tiết của côn trùng trên da.
Vết thương ở mức độ nặng, xuất hiện nhiều nốt bọng nước và lan rộng có thể gây bội nhiễm, đau kèm theo cảm giác rát khó chịu. Một số trường hợp có thế có triệu chứng sốt và sưng hạch. Nguyên nhân làm cho tình trạng chuyển biến xấu có thể do vệ sinh không đúng cách hoặc hệ thống miễn dịch của cơ thể yếu.
3. Bị kiến ba khoang cắn thì bôi thuốc gì?
Ngay sau khi tiếp xúc với côn trùng nếu phát hiện được hãy rửa ngay vùng tiếp xúc bằng cồn 70 độ, betadine. Trường hợp không có sẵn cồn và betadine thì rửa bằng xà phòng nhiều lần, thật sạch để trung hòa chất độc.
Với vết thương do kiến ba khoang gây ra, nếu rửa kỹ sẽ giảm đáng kể tình trạng nổi bọng nước do nọc độc của loài kiến này.
Sau đó có thể sử dụng thuốc điều trị kiến ba khoang đốt như sau:
- Đối với các trường hợp nhẹ như hồng ban, chỉ cần chăm sóc da bằng các sản phẩm dịu nhẹ, phản ứng viêm da có thể tự hết.
- Đối với tổn thương mức độ trung bình có thể cần điều trị dùng thuốc bao gồm:
+ Thoa các dung dịch dịu da, sát khuẩn như dung dịch hồ nước, milian, dung dịch jarish, castellani, betadine…
+ Các thuốc mỡ steroid hoặc kháng sinh để giảm viêm, kháng khuẩn.
+ Nếu triệu chứng ngứa rát nhiều có thể dùng thêm thuốc uống kháng histamine hoặc giảm đau. Viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang và cách điều trị
Và các trường hợp tổn thương nặng, sẽ cần dùng kháng sinh. Với tổn thương khô dùng kem kháng sinh kết hợp chống viêm theo đúng liều lượng như chỉ dẫn. Tuy nhiên nếu bôi thuốc vẫn không giảm nhanh, triệu chứng xuất hiện kèm tổn thương lan rộng, cần đến gặp ngay bác sĩ để được chẩn đoán tránh nhiễm trùng.
Lưu ý:
Do nhiều người thường nhầm lẫn viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang với bệnh zona. Khi trên da xuất hiện những vết phỏng rộng, lan tỏa, có mủ đã tự mua thuốc để bôi. Thậm chí vì không nắm rõ tình hình tiến triển của tổn thương nên cứ nghĩ bôi càng nhiều thuốc càng tốt. Trên thực tế lâm sàng có những người bệnh bôi quá nhiều acyclovir (một thuốc kháng virus) đến mức bị loét da, tổn thương sâu hơn, lúc này việc điều trị sẽ càng lâu hơn.
Khi bị kiến ba khoang đốt, sẽ gặp phải triệu chứng ngứa rát râm ran rất khó chịu. Theo thói quen, nhiều người chà, gãi vết thương. Việc làm này có thể gây bợt da, trầy loét vết đốt, tổn thương sâu. Hơn nữa, tay tiếp xúc với nhiều bề mặt sẽ chứa những bụi bẩn và vi khuẩn gây hại cho những vết thương hở, có thể dẫn tới nhiễm trùng da, nếu kéo dài dẫn tới nhiễm trùng toàn thân rất nguy hiểm. Vì thế, tuyệt đối không được gãi vết thương.
Để phòng ngừa kiến ba khoang đốt, người dân nên đóng cửa, kéo rèm và hạn chế bật đèn, không nên dùng đèn neon, đèn led vào ban đêm… và nên ngủ trong màn..
. Khi làm việc trên đồng ruộng, nhất là vào mùa thu hoạch, mùa mưa bão, cần chú ý mặc quần áo dài tay, đội mũ, nón, khẩu trang, đi ủng để tránh tiếp xúc với côn trùng. Không dùng tay trực tiếp để giết kiến ba khoang.
4. Tiêu chí lựa chọn thuốc bôi kiến ba khoang cắn
Không phải ai cũng biết kiến ba khoang cắn bôi gì và các tiêu chí lựa chọn các sản phẩm bôi khi bị loại côn trùng này đốt. Dưới đây là một số tiêu chí lựa chọn thuốc bôi bạn cần chú ý:
- Có khả năng kháng khuẩn mạnh:
Điều kiện cần để một vết thương nhanh lành, không gây tổn thương lan rộng hơn chính là vết thương cần được loại bỏ hết độc tố và kháng khuẩn tuyệt đối. Bởi vậy, bạn nên ưu tiên những loại thuốc vừa có khả năng giảm sưng ngứa, vừa có khả năng kháng khuẩn mạnh.
- Thành phần lành tính, an toàn, không gây xót cho tổn thương da:
Ưu tiên hàng đầu khi lựa chọn thuốc bôi vết kiến ba khoang cắn là những thuốc có thành phần chiết suất từ thiên nhiên, lành tính và an toàn cho da. Đặc biệt là không gây kích ứng với da nhạy cảm, an toàn cho cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh.
Đối với tổn thương mức độ trung bình có thể cần điều trị dùng thuốc bao gồm:
+ Các dung dịch sát khuẩn giảm sưng và ngứa như dung dịch hồ nước, milian,…
+ Các thuốc mỡ steroid hoặc kháng sinh để nhằm giảm viêm, kháng khuẩn.
- Có khả năng kích thích phục hồi, tái tạo da, không cản trở lành thương tự nhiên:
Các vết đốt do kiến ba khoang cắn, đặc biệt là những vết đốt không can thiệp điều trị kịp thời sẽ để lại những vết sẹo rất mất thẩm mỹ. Vì vậy, bạn nên lựa chọn các loại thuốc bôi có khả năng kích thích phục hồi, tái tạo da và không cản trở việc lành vết thương.
- Trong suốt, không màu:
Thuốc bôi kiến ba khoang cắn cần trong suốt, không màu để thuận tiện cho việc quan sát tiến độ hồi phục của vết thương.
- Ngăn ngừa thâm sẹo hiệu quả:
Việc lựa chọn thuốc bôi kiến ba khoang nhằm mục đích chữa trị các vết sưng, giúp xoa dịu mát các cơn đau, ngứa. Đặc biệt với các loại thuốc vừa có công dụng giảm đau chống viêm, vừa hỗ trợ phục hồi thâm sẹo do vết đốt của kiến ba khoang sẽ không thể nằm ngoài tiêu chí chọn lựa của người tiêu dùng hiện nay.
Với những tổn thương nhẹ như hồng ban, bạn chỉ cần chăm sóc da bằng các sản phẩm dịu nhẹ. Các phản ứng viêm da có thể tự hết nên không nhất thiết phải dùng kết hợp thuốc ở giai đoạn này. V
ới những tổn thương nặng hơn như vết thương lan lan rộng, bọng mủ rộng và có dấu hiệu nhiễm trùng toàn thân, bạn nên sử dụng các kháng sinh đường uống. Tuy nhiên, tất cả các loại kháng sinh đều cần dùng dưới sự hướng dẫn của bác sĩ, không được tự ý sử dụng vì có thể dẫn đến hiện tượng kháng kháng sinh về sau.
Với trường hợp mủ nhiều, đau đớn, bạn có thể sử dụng các thuốc kháng histamin tổng hợp hay các thuốc giảm đau như corticoid bôi. Đây là những thuốc có thể sử dụng kết hợp nhằm giảm đau ngứa gây khó chịu hay ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
Xem thêm: Glucozo là gì? Công thức, cấu tạo, tính chất hóa học và ứng dụng của glucozo
