Biến chứng có thể gây ra từ ngộ độc Botulinum ?

1. Nguồn gốc của độc tố Botulinum. 

Căn cứ theo Mục 1 Hướng dẫn ban hành kèm theo Quyết định 3875/QĐ-BYT năm 2020, Botulinum được hiểu là độc tố các chủng vi khuẩn Clostridium sinh ra. Người bị ngộ độc thực phẩm do độc tố botulinum (Ngộ độc Botulinum) thường do ăn uống các thực phẩm có sẵn độc tố botulinum.

Chất độc botulinum toxin do vi khuẩn Clostridium botulinum (C.botulinum) sinh ra. Đây là một vi khuẩn gram dương kỵ khí, hình que hai đầu tròn, có nhiều lông quanh thân, di động. Trong điều kiện khắc nghiệt, vi khuẩn C.botulinum có thể biến thành dạng nha bào vô cùng chắc chắn, có khả năng tồn tại cao. Do đó, C.botulinum phân bố rất rộng rãi trong tự nhiên, có thể tìm thấy trong đất vườn, phân động vật tươi hoặc đã ủ, bụi bẩn, nước ao, nước sông hồ, ruột gia súc, đặc biệt phát triển mạnh trong thức ăn ôi thiu, thịt hộp để lâu ngày...

Botulinum có đặc điểm kỵ khí, do đó không thể phát triển ở những nơi thông gió tốt, có đủ oxy. Đồng thời, vi khuẩn cũng không phát triển được ở môi trường chua (pH <4.6), mặn (nồng độ muối ăn >5%). Khi thực phẩm đóng hộp có lẫn một vài bào tử C.botulinum do quy trình sản xuất không đảm bảo, trong môi trường được đóng kín không có oxy, nếu thực phẩm không có đủ độ mặn và chua thì sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi, phát triển, tiết ra độc tố botulinum.

Độc tố botulinum gồm có 7 loại, ký hiệu bằng các chữ cái từ A đến G. Trong đó ngộ độc loại A và B là phổ biến nhất, sau đó đến E và F, các loại còn lại ít gặp hơn. Độc tố botulinum là chất độc cực mạnh, chỉ 0.03 mcg tiêm tĩnh mạch có thể gây tử vong một người nặng 70kg, 1kg có thể gây tử vong 1 tỷ người

Về nguyên nhân sinh độc tố, căn cứ Mục 2 Hướng dẫn ban hành kèm theo Quyết định 3875/QĐ-BYT năm 2020, các nguyên nhân sinh ra Botulium bao gồm các nguyên nhân sau:

- Vi khuẩn sinh độc tố: 

Các vi khuẩn Clostridium sinh độc tố botulinum thuộc về 4 chủng:

+ Clostridium botulinum sinh các các độc tố botulinum type A, B, C, D, E, F, G. 

+C. baratii sinh độc tố botulinum type F. 

+ C. butyricum sinh độc tố botulinum type E.

+ C. argentinense sinh độc tố type G.

- Độc tố:  Chỉ các ngoại độc tố botulinum type A, B, E, F gây ngộ độc trên người

- Loại thực phẩm gây ngộ độc: Cổ điển là thịt hộp (do đó vi khuẩn gây bệnh được gọi là vi khuẩn độc thịt). Phổ biến là thực phẩm chế biến, đóng gói thủ công, sản xuất nhỏ lẻ, hộ gia đình hoặc điều kiện sản xuất không đảm bảo. 

Các triệu chứng của ngộ độc Botulinum đó là: Nếu nhiễm độc tố botulinum do ngộ độc thực phẩm người bệnh sẽ xuất hiện sớm các triệu chứng buồn nôn, nôn, chướng bụng, đau bụng, sau đó liệt ruột cơ năng, táo bón.  Người bệnh bị liệt đối xứng hai bên, xuất phát từ vùng đầu mặt, cổ lan xuống chân với các triệu chứng là sụp mi, nhìn đôi, nhìn mờ, đau họng, khó nuốt, khó nói, khàn tiếng, khô miệng. Sau đó liệt tay, liệt các cơ vùng ngực, bụng và liệt hai chân. Phản xạ gân xương thường giảm hoặc mất. 

Nếu nhiễm độc mức độ nhẹ, người bệnh có thể chỉ mệt mỏi, mỏi cơ tương tự như suy nhược cơ thể, không làm được các động tác gắng sức bình thường,... Nhưng nếu nhiễm độc mức độ nặng, bệnh tiến triển nhanh, người bệnh có thể liệt tất cả các cơ dẫn đến ứ đọng đờm dãi, suy hô hấp, gây ngừng thở dẫn đến tử vong.

2. Giải độc tố Botulinum bằng cách nào?

Theo Quyết định 3875/QĐ-BYT năm 2020, sau khi tiếp nhận bệnh nhân, thực hiện tẩy độc bằng 02 cách sau:

- Gây nôn đó là nếu bệnh nhân mới ăn nguồn thực phẩm nghi ngờ

- Than hoạt thì phẩn lớn là bệnh nhân đến viện muộn,  tuy nhiên nên dùng do các độc tố cùng vi khuẩn vẫn tồn tại trong đường tiêu hóa nhiều giờ tới nhiều ngày sau. Liều dùng 1g/kg, kết hợp sorbitol với liều tương đương liều than hoạt.

Khoản 4.2.4 tiểu mục 4.2 Mục 4.2 Hướng dẫn ban hành kèm theo Quyết định 3875/QĐ-BYT năm 2020 như sau về thuốc giải độc:

Giải độc tố botulinum là các mảnh kháng thể/kháng thể trung hòa đặc hiệu độc tố botulinum. Thuốc cần có đủ các thành phần kháng thể/mảnh kháng thể trung hòa các thành phần độc tố tương ứng có thể gây ngộ độc trên người. Về lý thuyết thuốc chỉ có tác dụng với các độc tố còn tự do, không có tác dụng với các độc tố đã gắn tại thần kinh, do đó không thể ngay lập tức đảo ngược lại các triệu chứng liệt đã xảy ra. Tuy nhiên, thuốc có thể ngăn ngộ độc tiến triển nặng lên và rút ngắn đáng kể thời gian ngộ độc, giảm thời gian thở máy, hồi sức và thời gian nằm viện.

Thuốc được xếp vào loại thuốc hiếm, thuốc mồ côi, số lượng chế phẩm thuốc giải độc tố botulinum được lưu hành mức độ hạn chế trong chương trình dự trữ thuốc hiếm của các quốc gia. Chế phẩm đã được đề cập nhiều trong các tài liệu hướng dẫn gần đây và ưu tiên sử dụng hiện nay là Botulism Antitoxin Heptavalent (sản xuất từ ngựa, là các mảnh kháng thể F(ab')2 trung hòa các độc tố botulinum type A, B, C, D, E, F, và G)

Như vậy thì thuốc giải độc Botulinum là có tuy nhiên đây là loại thuốc hiếm nên là chúng ta cần chủ động bảo vệ sức khỏe cho mình để tránh rủi ro một cách hiệu quả nhất. 

3. Ngộ độc Botulinum gây ra những biến chứng nào. 

Theo như tiểu mục b Mục 5 hướng dẫn ban hành kèm theo Quyết định 3875/Q Đ-BYT năm 2020 thì ngộ độc Botulinum là ngộ độc nặng, có tỷ lệ tử vong cao và thời gian liệt kéo dài. Thời gian thở máy cần trung bình khoảng 2 tháng sau đó mới có thể cai thở máy, tuy nhiên bệnh nhân cần nhiều tháng để hồi phục.

Các biến chứng do ngộ độc Botulinum cũng hết sức nguy hiểm cho tính mạng và sức khỏe của con người. Theo đó thì bao gồm các biến chứng như là: Nhiễm trùng bệnh viện, đặc biệt viêm phổi và các biến chứng của thở máy; Các biến chứng do bất động, nằm kéo dài, loét; Liệt ruột, táo bón, trào ngược, sặc phổi.

Những biến chứng mà Botulinum gây ra là khó lường, bởi vậy mà chúng ta cần chủ động hơn nữa trong việc phòng chống ngộ độc Botulinum. Đầu tiên là ở khâu chọn thực phẩm, các bạn nên chọn thức phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có tiêu chuẩn chất lượng và an toàn thực phẩm được công nhận. Thật trọng với các loại thực phẩm đóng kín nhưng lại thay đổi màu sắc hoặc màu vị so với bình thường. Không nên tự đóng gói kín các thực phẩm và để kéo dài trong điều kiện không phải đông đá . Với các thực phẩm lên men, đóng gói hoặc che đậy kín theo cách truyền thống (như dưa muối, măng, cà muối,...): bạn cần đảm bảo phải chua, mặn. Khi thực phẩm hết chua thì không nên ăn....

Trên đây là toàn bộ những nội dung và thông tin mà chúng tôi muốn cung cấp cho các bạn có liên quan đến ngộ độc Botulinum và cách phòng chống độc botulinum. Mong rằng thông qua những nội dung và thông tin vô cùng hữu ích mà chúng tôi vừa cung cấp cho các bạn ở phía trên thì đã giúp cho các bạn có thể hiểu rõ hơn về botulinum và tác hại vô vùng nghiêm trọng mà botulinum mang lại cho chúng ta là gì. Từ đó có thể bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình một cách hiệu quả hơn nữa. Nếu các bạn có những phản ánh nào về dịch vụ bài viết của chúng tôi thì có thể phản ánh và liên hệ qua số điện thoại của tổng đài 19006162 hoặc là gửi về địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn để được chúng tôi tiếp nhận và xử lý thông tin. 

Ngoài ra thì các bạn còn có thể tham khảo thêm một số nội dung bài viết sau đây của chúng tôi để có thêm nhiều thông tin thật hữu ích hơn nữa để bảo vệ sức khỏe. 

Quyền sống, quyền được bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe, thân thể.

Các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người ?

Pháp luật bảo vệ sức khỏe cộng đồng và kiến nghị hoàn thiện pháp luật bảo vệ người tiêu dùng

Luật bảo vệ sức khỏe nhân dân là gì ? Tìm hiểu về Luật bảo vệ sức khỏe nhân dân

Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu AHAFOOD trong lĩnh vực thực phẩm sạch và các sản phẩm chế biến từ thịt