Mục lục bài viết
1. Minh họa tổ chức thực hiện chủ đề hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp theo hướng dẫn mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo?
Ngày 10 tháng 10 năm 2023, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Công văn 5636/BGDĐT-GDTrH năm 2023, hướng dẫn về việc xây dựng kế hoạch dạy học các môn Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Hoạt động Trải nghiệm, hướng nghiệp ở bậc trung học cơ sở. Tài liệu này bao gồm Phụ lục 3, đi kèm với Công văn, để minh họa cách tổ chức hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp theo hướng dẫn mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Dưới đây là các chi tiết cụ thể về các hoạt động và kết quả mà các giáo viên và học sinh cần tuân thủ theo hướng dẫn này:
Nội dung hoạt động: Tổ chức cho học sinh tìm hiểu nội dung, phương pháp và hình thức trải nghiệm của chủ đề.
- Tổ chức thực hiện: Hoạt động có thể tổ chức trong không gian lớp học, sử dụng sách giáo khoa và các phương tiện, tài liệu, học liệu phù hợp để học sinh thực hiện. Việc này nhấn mạnh tầm quan trọng của sử dụng tài liệu giáo khoa và tài nguyên giáo dục để hỗ trợ quá trình học tập và trải nghiệm của học sinh. Sách giáo khoa cung cấp kiến thức cơ bản và khung gương cho các hoạt động, trong khi các phương tiện, tài liệu, và học liệu bổ sung giúp làm phong phú và cụ thể hóa nội dung giáo dục.
Môi trường lớp học trở thành nơi học sinh tiếp cận kiến thức, thực hành, và phát triển kỹ năng. Sử dụng sách giáo khoa cùng với các tài liệu phù hợp giúp học sinh hiểu rõ hơn về nội dung, cơ sở lý thuyết và quy tắc cơ bản. Đồng thời, các phương tiện và tài liệu giúp học sinh tạo ra một môi trường học tập đa dạng, thú vị, và thực tế, khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện.
Sự kết hợp giữa sách giáo khoa và tài liệu học liệu phù hợp là cách hiệu quả để học sinh học và trải nghiệm kiến thức một cách toàn diện, thú vị, và có ý nghĩa. Điều này thúc đẩy quá trình học tập trở nên phong phú và hấp dẫn, giúp học sinh phát triển kỹ năng tự học và ứng dụng kiến thức vào cuộc sống thực tế.
- Kết quả/sản phẩm: Học sinh xác định được các nội dung, hình thức, phương pháp chuẩn bị cho việc thực hành, luyện tập, trải nghiệm theo yêu cầu của chủ đề.
Nội dung hoạt động: Tổ chức cho học sinh thực hành trải nghiệm.
- Tổ chức thực hiện: Hoạt động rèn luyện có thể tổ chức trong và ngoài không gian lớp học, trong và ngoài nhà trường. Điều này tạo ra sự linh hoạt và đa dạng trong việc trải nghiệm kiến thức và kỹ năng. Học sinh có cơ hội khám phá và học hỏi không chỉ trong môi trường học tập truyền thống mà còn ở các không gian ngoài trời, trong các cơ sở văn hóa, cơ quan, và trong cộng đồng xung quanh họ.
Học sinh có thể tham gia vào hoạt động trải nghiệm cá nhân hoặc làm việc trong nhóm. Cả hai loại hình này đều có giá trị riêng, giúp phát triển nhiều kỹ năng quan trọng. Khi làm việc cá nhân, học sinh có cơ hội tập trung vào việc nghiên cứu, thử nghiệm, và khám phá theo tốc độ riêng của họ. Điều này khuyến khích sự độc lập, quản lý thời gian, và tư duy sáng tạo.
Trong khi đó, làm việc trong nhóm giúp học sinh phát triển kỹ năng làm việc nhóm, giao tiếp, và học tập xã hội. Họ có cơ hội trao đổi ý kiến, học hỏi từ nhau và cùng nhau tạo ra sản phẩm hoặc giải quyết vấn đề. Quá trình này khuyến khích sự hợp tác và thấu hiểu đối với quan điểm và ý kiến của người khác.
Việc tổ chức hoạt động rèn luyện trong và ngoài lớp học, cùng với khả năng học cá nhân và làm việc trong nhóm, giúp học sinh trải nghiệm đa dạng, phát triển kỹ năng tự quản lý và xã hội, và chuẩn bị cho cuộc sống thực tế một cách toàn diện.
- Kết quả/sản phẩm: Học sinh điều chỉnh được hiểu biết, kỹ năng, thái độ mong đợi dựa trên những bài học được khái quát và tổng kết. Học sinh vận dụng kiến thức và kỹ năng mới vào thực tế hoặc vào các tình huống cuộc sống có ý nghĩa.
Nội dung hoạt động: Tổ chức cho học sinh thảo luận, báo cáo và đánh giá kết quả trải nghiệm.
- Tổ chức thực hiện: Hoạt động có thể tổ chức trong không gian lớp học (thảo luận, chia sẻ giữa các nhóm nhỏ trong lớp) hoặc ngoài lớp học (thảo luận, chia sẻ với các lớp khác) trong khuôn viên nhà trường tùy vào sản phẩm trải nghiệm đáp ứng yêu cầu cần đạt của chủ đề.
- Kết quả/sản phẩm: Học sinh trình bày được sản phẩm trải nghiệm của nhóm hoặc cá nhân theo yêu cầu chủ đề và tiến hành tự đánh giá.
Công văn này định rõ quy trình cụ thể để học sinh có thể tiến hành các hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp một cách hiệu quả, giúp họ phát triển kỹ năng, kiến thức và thái độ cần thiết cho cuộc sống và sự nghiệp của họ.
2. Bộ giáo dục hướng dẫn hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp như thế nào?
Công văn 5636/BGDĐT-GDTrH năm 2023 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề ra hướng dẫn chi tiết về cách thực hiện hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp trong lĩnh vực giáo dục. Dưới đây là những hướng dẫn quan trọng từ Công văn này:
Phân công giáo viên:
Bộ Giáo dục đề nghị phân công giáo viên sao cho năng lực và chuyên môn của họ phù hợp với nội dung hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Ưu tiên phân công giáo viên để chú trọng từng chủ đề, nhằm thuận lợi trong việc xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện, hướng dẫn, và đánh giá học sinh trong quá trình trải nghiệm theo yêu cầu của chủ đề đó.
Xây dựng kế hoạch giáo dục:
Kế hoạch tổ chức thực hiện hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cần được xây dựng theo từng chủ đề. Giáo viên được phân công để tổ chức cho học sinh tìm hiểu nội dung, phương pháp, hình thức hoạt động, tổ chức cho học sinh luyện tập, thực hành trải nghiệm theo yêu cầu của chương trình. Việc xây dựng thời khóa biểu cần bảo đảm tính linh hoạt, để mỗi chủ đề được tổ chức thực hiện trong một khoảng thời gian phù hợp với kế hoạch của giáo viên.
Tổ chức thực hiện và kiểm tra, đánh giá:
Trước khi học sinh thực hiện hoạt động trải nghiệm, giáo viên cần tổ chức cho học sinh tìm hiểu nội dung, phương pháp và hình thức trải nghiệm. Đối với việc thực hiện hoạt động trải nghiệm, giáo viên phải hướng dẫn học sinh thực hiện, rèn luyện, và vận dụng theo nội dung, phương pháp, và hình thức đã được hướng dẫn, với yêu cầu cụ thể về sản phẩm học sinh cần hoàn thành.
Quá trình trải nghiệm có thể là hoạt động của cá nhân, nhóm nhỏ hoặc nhóm lớn, ở các không gian khác nhau, trong và ngoài lớp học, tùy theo nội dung và tính chất của hoạt động. Trong quá trình học sinh thực hành trải nghiệm, giáo viên có vai trò tổ chức, hướng dẫn, và kiểm tra quá trình thực hiện của học sinh.
Đánh giá thường xuyên được thực hiện bởi giáo viên được phân công chịu trách nhiệm cho chủ đề cụ thể. Hiệu trưởng phân công giáo viên chủ trì phụ trách hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở từng lớp để thống nhất kết quả đánh giá thường xuyên và tổng hợp kết quả. Nội dung đánh giá định kỳ được xây dựng để phù hợp với nội dung và thời lượng thực hiện chương trình đến thời điểm đánh giá. Các tiêu chí đánh giá được xác định cụ thể để đáp ứng yêu cầu của chương trình, và đánh giá thông qua sản phẩm hoạt động trải nghiệm của học sinh.
3. Chương trình Hoạt động trải nghiệm cấp tiểu học bao gồm những nội dung gì?
Căn cứ vào tiểu mục 1.1 của Mục 1 trong Công văn 3535/BGDĐT-GDTH năm 2019, quy định rõ về Chương trình Hoạt động trải nghiệm cấp tiểu học, mình có thể tổng hợp như sau:
Chương trình Hoạt động trải nghiệm trong CTGDPT 2018 được triển khai và thực hiện từ năm học 2020 - 2021. Chương trình này chia thành hai cấp lớp, lớp 1 và lớp 2 đến lớp 5, mỗi cấp lớp có số mạch nội dung khác nhau.
Đối với lớp 1, Chương trình Hoạt động trải nghiệm tập trung vào ba mạch nội dung chính bao gồm: Hoạt động hướng vào bản thân, Hoạt động hướng đến xã hội, và Hoạt động hướng đến tự nhiên.
Còn đối với các lớp từ lớp 2 đến lớp 5, Chương trình Hoạt động trải nghiệm mở rộng thành bốn mạch nội dung chính bao gồm: Hoạt động hướng vào bản thân, Hoạt động hướng đến xã hội, Hoạt động hướng đến tự nhiên, và Hoạt động hướng nghiệp. Chương trình này nhằm giúp học sinh phát triển một loạt kỹ năng và kiến thức trong các lĩnh vực khác nhau, từ khám phá bản thân đến hiểu biết xã hội, môi trường tự nhiên, và cả lĩnh vực hướng nghiệp.
Chương trình cũng đề cập đến việc tích hợp nội dung giáo dục địa phương vào Hoạt động trải nghiệm. Nội dung này bao gồm những vấn đề cơ bản hoặc thời sự về văn hóa, kinh tế, xã hội, môi trường, và hướng nghiệp. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc liên kết giáo dục trải nghiệm với thực tế địa phương, giúp học sinh hiểu rõ hơn về môi trường xung quanh và phát triển nhận thức về tầm quan trọng của các vấn đề địa phương.
Xem thêm bài viết: Kế hoạch bài dạy minh họa Hoạt động trải nghiệm Tiểu học
Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn pháp luật nhanh chóng