Theo Nghị định 104/2022/NĐ-CP, Chính phủ đã thực hiện sửa đổi các thủ tục hành chính liên quan đến việc nộp và xuất trình sổ hộ khẩu. Trong Nghị định này, cũng có 3 điều chỉnh về chính sách Bảo hiểm y tế (BHYT) sau khi loại bỏ yêu cầu sử dụng sổ hộ khẩu. Các điều chỉnh này nhằm tạo điều kiện thuận lợi và công bằng hơn cho người dân khi sử dụng dịch vụ y tế, cụ thể như sau:
1. Đối tượng tham gia Bảo hiểm y tế hộ gia đình được sửa đổi
Căn cứ vào sự điều chỉnh của Luật Cư trú năm 2020, quy định về đối tượng tham gia Bảo hiểm y tế (BHYT) của hộ gia đình đã được sửa đổi. Theo đó, hộ gia đình được xác định là những người cùng đăng ký thường trú hoặc tạm trú tại một chỗ ở hợp pháp theo quy định của pháp luật về cư trú. Tuy nhiên, Nghị định 146/2018/NĐ-CP, là văn bản hướng dẫn chi tiết Luật BHYT hiện hành, vẫn quy định nhóm đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình là những người có tên trong sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú.
Nhằm đảm bảo tính thống nhất và nhất quán với quy định mới, Nghị định 104/2022/NĐ-CP đã sửa đổi nội dung về đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình như sau:
- Người có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký thường trú sẽ được đưa vào danh sách tham gia BHYT, trừ những đối tượng được quy định tại các điều 1, 2, 3, 4 và 6 của Nghị định này.
- Người có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký tạm trú cũng sẽ được xem xét tham gia BHYT, trừ những đối tượng được quy định tại các điều 1, 2, 3, 4 và 6 của Nghị định này, cũng như những người đã tham gia bảo hiểm y tế theo quy định.
Áp dụng từ ngày 01/01/2023, khi Nghị định 104/2022/NĐ-CP có hiệu lực, đối tượng tham gia BHYT sẽ được hướng dẫn thống nhất là những người có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký thường trú hoặc tạm trú. Ngoài ra, theo khoản 3 của Điều 5 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, những người có chức sắc, chức việc, nhà tu hành; cũng như những người sinh sống trong cơ sở bảo trợ xã hội mà không được ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng BHYT cũng có thể tham gia BHYT hộ gia đình.
2. Bỏ yêu cầu về sổ hộ khẩu trong các biểu mẫu liên quan đến BHYT hộ gia đình
Chính phủ đã ban hành Nghị định 104/2022/NĐ-CP nhằm sửa đổi hàng loạt các thủ tục hành chính liên quan đến việc nộp và xuất trình sổ hộ khẩu. Trong Nghị định này, có ba sự điều chỉnh về chính sách Bảo hiểm y tế (BHYT) sau khi loại bỏ yêu cầu về sổ hộ khẩu.
- Bỏ yêu cầu về sổ hộ khẩu trong các biểu mẫu liên quan đến BHYT và BHYT hộ gia đình: Trước đây, Mẫu số 3 - Danh sách thành viên hộ gia đình tham gia BHYT yêu cầu điền thông tin về "Số sổ hộ khẩu (hoặc sổ tạm trú)". Tuy nhiên, theo Nghị định 104, cụm từ này đã được bãi bỏ. Điều này có nghĩa là việc lập danh sách thành viên hộ gia đình để đăng ký tham gia BHYT không cần phải xuất trình sổ hộ khẩu nữa.
- Sửa đổi và bổ sung hướng dẫn trong Mẫu số 4 - Giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả cấp, cấp lại và đổi thẻ BHYT: Điều này liên quan đến việc nhận kết quả cấp, cấp lại, và đổi thẻ BHYT. Theo Nghị định 104, cá nhân có thể đến trực tiếp cơ quan bảo hiểm xã hội để nhận kết quả. Khi đến, người hưởng chế độ BHYT cần cung cấp giấy hẹn và thẻ Căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dân. Điều này bổ sung Căn cước công dân so với quy định trước đây.
Ngoài ra, Nghị định 104 cũng đưa ra hướng dẫn cụ thể cho những trường hợp người hưởng BHYT không thể nhận kết quả trực tiếp và cần có người khác nhận thay. Nếu người nhận thay là thân nhân của người hưởng chế độ, họ cần cung cấp giấy hẹn, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân, cùng với một trong các giấy tờ chứng minh quan hệ thân nhân như bản sao giấy khai sinh, giấy chứng sinh, giấy chứng nhận kết hôn, giấy xác nhận thông tin về cư trú, hoặc giấy thông báo số định danh cá nhân và thông tin công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nếu người nhận thay là người giám hộ, họ cần cung cấp giấy hẹn, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân, cùng với giấy tờ chứng minh quan hệ giám hộ và quyết định công nhận việc giám hộ của cấp có thẩm quyền. Trong trường hợp không có người giám hộ đương nhiên theo quy định pháp luật, người nhận thay có thể cung cấp giấy hẹn, Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân, cùng với giấy ủy quyền theo quy định hiện hành.
- Thay thế sổ hộ khẩu bằng Giấy xác nhận thông tin về cư trú hoặc Giấy thông báo số định danh cá nhân và thông tin công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư: Trước đây, sổ hộ khẩu được yêu cầu là một trong những giấy tờ cần xuất trình trong quy trình liên quan đến BHYT. Tuy nhiên, theo Nghị định 104, sổ hộ khẩu đã bị loại bỏ và được thay thế bằng Giấy xác nhận thông tin về cư trú hoặc Giấy thông báo số định danh cá nhân và thông tin công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Điều này giúp giảm bớt sự phụ thuộc vào sổ hộ khẩu và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong việc tham gia BHYT.
=> Những điều chỉnh này đã tạo ra sự linh hoạt và tiện lợi hơn trong quy trình đăng ký và sử dụng Bảo hiểm y tế, đồng thời giảm bớt sự phụ thuộc vào sổ hộ khẩu, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia BHYT.
3. Đăng ký mua thẻ BHYT qua cổng Dịch vụ công
Quyết định số 3510 của Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam đã đưa ra quy trình chi tiết cho việc đăng ký đóng tiền và cấp thẻ Bảo hiểm y tế (BHYT) thông qua cổng dịch vụ công. Quy trình này áp dụng cho những người chỉ tham gia BHYT qua cổng dịch vụ công. Dưới đây là quy trình đăng ký đóng và cấp thẻ BHYT cho những người tham gia thuộc hộ cận nghèo, hộ nghèo có mức sống trung bình:
Bước 1: Người tham gia hoặc thành viên trong hộ gia đình tham gia BHYT thực hiện việc kê khai đầy đủ và chính xác thông tin theo mẫu 01-TK trên cổng dịch vụ công. Việc này có thể được thực hiện cho từng cá nhân hoặc tất cả thành viên của hộ gia đình cùng một lúc.
Bước 2: Hệ thống phần mềm sẽ tự động kiểm tra và đối chiếu thông tin được kê khai để xác định nơi cư trú và xác thực thông tin. Hệ thống sẽ xác định đối tượng được hỗ trợ mức đóng từ ngân sách nhà nước và xác định số tiền phải đóng để người tham gia có thể nộp tiền trực tuyến.
Bước 3: Người tham gia thực hiện việc nộp tiền trực tuyến trên cổng dịch vụ công và sau đó nhận được biên lai thu tiền điện tử.
Bước 4: Sau khi nhận được số tiền nộp từ người tham gia, hệ thống phần mềm sẽ ghi nhận số tiền này trong hệ thống.
Bước 5: Hệ thống phần mềm sau đó sẽ kiểm tra hồ sơ và dữ liệu, và sau đó chuyển cho cán bộ kiểm tra. Cán bộ này sẽ trình giám đốc BHXH tỉnh/huyện để ký số thẻ BHYT bản điện tử hoặc in thẻ BHYT bản giấy theo quy định. Sau đó, cán bộ sẽ chuyển kết quả trả về cho người tham gia.
Bước 6: Cán bộ tiếp nhận và trả kết quả sẽ tiếp nhận dữ liệu hoặc thẻ BHYT bản giấy, và thực hiện việc phát hành và trả kết quả cho người tham gia.
Bước 7: Cuối cùng, người tham gia sẽ nhận thẻ BHYT bản điện tử hoặc thẻ BHYT bản giấy theo phương thức đã đăng ký. Thẻ BHYT sẽ được giao tận nhà cho người tham gia.
Đối với nhóm người tham gia BHYT theo hộ gia đình, quy trình đăng ký đóng và cấp thẻ BHYT cũng tương tự với bảy bước như đã mô tả ở trên, chỉ khác ở Bước 2, trong đó hệ thống phần mềm sẽ xác định thứ tự tham gia BHYT và mức đóng của từng thành viên trong hộ gia đình dựa trên CSDL của BHXH Việt Nam. Từ ngày 1/1/2023, người dân có thể đăng ký và đóng tiền BHYT thông qua cổng dịch vụ công quốc gia. Sau đó, thẻ BHYT sẽ được chuyển đến tận nhà để người tham gia nhận được.
Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh Khuê: Mua bảo hiểm y tế trong thời gian bao lâu mới được thanh toán?
Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!
