1. Hiện tương bóng đè là gì?

Bóng đè là một tình trạng mất kiểm soát cơ kết hợp với ảo giác trong thời gian ngắn, xảy ra ngay sau khi ngủ hoặc thức dậy. Hiện tượng này được gọi là chứng tê liệt khi ngủ. Chứng tê liệt khi ngủ liên quan đến những hành vi bất thường trong lúc ngủ, đặc biệt là trong giai đoạn chuyển động mắt nhanh (REM) trong chu kỳ ngủ. Trong giấc ngủ REM tiêu chuẩn, chúng ta thường nằm mơ và mất kiểm soát cơ để vẫn nằm yên mà không hành động theo như giấc mơ. Tình trạng tê liệt sẽ kết thúc khi thức dậy, do đó, người bị tê liệt khi ngủ thường không nhận ra rằng họ đã mất khả năng cử động. Các nhà nghiên cứu cho rằng hiện tượng bóng đè liên quan đến trạng thái ý thức hỗn hợp, kết hợp giữa trạng thái thức và giấc ngủ REM. Trong thực tế, trạng thái mất kiểm soát cơ và hình ảnh cơn mơ trong giấc ngủ REM có thể vẫn tồn tại ngay cả khi chúng ta đã chuyển sang trạng thái nhận thức và tỉnh táo. Chứng bóng đè có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng triệu chứng đầu tiên thường xuất hiện ở trẻ em, thanh thiếu niên hoặc người trẻ (từ 7 đến 25 tuổi). Nó thường xảy ra thường xuyên hơn ở độ tuổi từ 20 đến 30. Dự kiến khoảng 8% dân số chung bị bóng đè ít nhất một lần trong đời, tuy nhiên, không có thông kê rõ về tần suất tái phát của hiện tượng này.

Tổng quan, bóng đè là một hiện tượng không thường xảy ra trong giấc ngủ, khi người bị tê liệt khi ngủ và trải qua những trạng thái ý thức hỗn hợp giữa giấc ngủ REM và trạng thái tỉnh táo. Mặc dù nó có thể gây sợ hãi và lo lắng, hiện tượng bóng đè thường không gây hại về mặt vật lý

Hiện tượng bóng đè, hay còn được gọi là hiện tượng mất ngủ hôi hức (sleep paralysis), là một trạng thái tự nhiên xảy ra khi người ta đang chuyển từ trạng thái tỉnh táo sang trạng thái giấc ngủ hoặc từ trạng thái giấc ngủ sang trạng thái tỉnh táo. Dưới đây là phân tích chi tiết về hiện tượng bóng đè:

Các biểu hiện của hiện tượng bóng đè:

Không thể cử động tay và chân: Trong thời gian mất ngủ hôi hức, người bị không thể di chuyển các phần cơ thể trong một khoảng thời gian ngắn, từ vài giây đến vài phút.
Mất nhận thức tạm thời: Sau khi tỉnh dậy từ trạng thái mất ngủ hôi hức, một số người có thể trải qua tình trạng mất nhận thức ngắn, mơ hồ.
Không thể nói chuyện hoặc mở mắt: Mặc dù người bị mất ngủ hôi hức vẫn nhận thức được những điều xung quanh, nhưng họ không thể nói chuyện hoặc mở mắt.
Trạng thái bất động: Trong khi tâm trí tỉnh táo, cơ thể bị mắc kẹt trong một trạng thái bất động, gây ra cảm giác ảo giác, sợ hãi, và có thể dẫn đến suy nghĩ rằng mình đã chết.
Các triệu chứng khác: Cảm giác bị tức ngực, khó thở, tiết nhiều mồ hôi, đau nhức đầu và các cơ khác, cảm giác có bóng người trong phòng ngủ hoặc nghe thấy âm thanh thật hoặc ảo giác

Bóng đè là gì? Nguyên nhân xảy ra bóng đè

2. Nguyên nhân xảy ra bóng đè ?

Nguyên nhân chính gây ra hiện tượng bóng đè chưa được hiểu rõ hoàn toàn, tuy nhiên, có một số yếu tố có thể đóng vai trò trong việc gây ra hiện tượng này:

Rối loạn giấc ngủ: Một số rối loạn giấc ngủ như chứng mất ngủ, chứng mất ngủ kinh niên, hoặc chứng mất ngủ do tác động từ môi trường có thể làm tăng nguy cơ bị bóng đè.
Rối loạn thần kinh: Rối loạn thần kinh như rối loạn hô hấp khi ngủ, rối loạn chức năng thần kinh tự phát, hay rối loạn lo âu có thể góp phần vào sự phát triển của hiện tượng bóng đè.
Giờ giấc ngủ không hợp lý: Sự thay đổi trong giờ giấc ngủ, ví dụ như thay đổi lịch làm việc theo ca, thay đổi múi giờ hoặc thay đổi thời gian ngủ đều có thể làm rối loạn chu kỳ giấc ngủ và tăng nguy cơ bị bóng đè.
Tình trạng tâm lý: Một số tình trạng tâm lý như trầm cảm, lo lắng quá mức, rối loạn cảm xúc hoặc rối loạn tiền đình có thể làm tăng khả năng bị bóng đè.
Yếu tố gia đình: Nếu trong gia đình có người bị bóng đè, có thể có yếu tố di truyền hoặc các yếu tố môi trường chung trong gia đình góp phần vào khả năng bị hiện tượng này.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hiện tượng bóng đè có thể khác nhau đối với từng người và không phải tất cả các yếu tố trên đều áp dụng cho mọi trường hợp. Để chẩn đoán chính xác và điều trị hiện tượng bóng đè, nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia y tế.

Xem thêm bài viết tham khảo sau >>> Hoa quả sấy khô là gì? Ăn hoa quả sấy khô có tốt cho sức khoẻ không?

3. Nên làm gì khi bị bóng đè?

Thực hiện cử động nhẹ: Cố gắng thực hiện các cử động nhẹ ở các phần như ngón tay, ngón chân hoặc nắm chặt bàn tay. Biểu hiện nhăn nhó trên khuôn mặt cũng có thể giúp thoát khỏi trạng thái tê cứng người một cách nhanh chóng.
Thở đều và giữ bình tĩnh: Hãy thực hiện hơi thở đều và cố gắng giữ bình tĩnh. Tránh vùng vẫy quá mức vì điều này có thể làm tình trạng tồi tệ hơn và tăng áp lực lên ngực.
Tự đánh thức bản thân: Tạo ra những âm thanh nhỏ từ cổ họng hoặc cố gắng ho khan để giúp tỉnh táo nhanh chóng.
Giữ tâm lý ổn định: Khi hiện tượng bóng đè trở nên tồi tệ hơn với các biểu hiện như ảo giác có người đè lên người, bị lôi đi hoặc xoay vòng, quan trọng nhất là giữ tâm lý ổn định và bình tĩnh. Tránh vùng vẫy hoặc chống lại, vì điều này có thể làm bạn mệt mỏi và kéo dài tình trạng khi tỉnh dậy.
Tìm sự tư vấn y tế: Nếu hiện tượng bóng đè xuất hiện thường xuyên, nên đến gặp bác sĩ để được thăm khám. Bác sĩ có thể đưa ra đánh giá và chỉ định các phương pháp điều trị, bao gồm cả thuốc an thần ngắn hạn trong trường hợp cần thiết.

Lưu ý rằng các phương pháp trên chỉ mang tính chất chung và có thể không phù hợp cho mọi người. Việc tìm hiểu và tham khảo ý kiến của các chuyên gia y tế là quan trọng để có sự hỗ trợ và điều trị phù hợp trong trường hợp bị bóng đè.

4. Các phương pháp tránh bị bóng đè

Để tránh bị bóng đè, bạn có thể áp dụng những phương pháp và lối sống sau đây:

Ngủ đủ giấc: Đảm bảo bạn có đủ giấc ngủ hàng đêm. Giấc ngủ đầy đủ giúp cơ thể và tinh thần nghỉ ngơi, tránh mệt mỏi và căng thẳng.
Ngủ trưa: Ngủ một khoảng thời gian ngắn trong khoảng từ 20 đến 40 phút vào buổi trưa có thể giúp bạn cảm thấy thư giãn và không mệt mỏi.
Chế độ nghỉ ngơi hợp lý: Xây dựng một chế độ nghỉ ngơi hợp lý và tuân thủ nó. Tránh thức khuya và dậy muộn, cố gắng điều chỉnh thời gian đi ngủ để có giấc ngủ chất lượng.
Môi trường ngủ tốt: Tạo một môi trường ngủ thoáng mát và yên tĩnh. Đảm bảo nhiệt độ phòng ngủ thoải mái và không quá cao hoặc thấp.
Tư duy tích cực: Giữ tinh thần luôn thoải mái và lạc quan để không ảnh hưởng đến giấc ngủ. Hãy tạo ra tư duy tích cực và tìm niềm vui trong cuộc sống hàng ngày.
Đồ ngủ thoải mái: Chọn những bộ đồ ngủ rộng rãi và thoải mái để tăng sự thoải mái khi đi ngủ.
Tập thể dục đều đặn: Làm thể dục hàng ngày để cải thiện sức khoẻ tổng thể. Tuy nhiên, tránh tập luyện quá sức và tránh tập thể dục trước khi đi ngủ.
Hạn chế thức ăn và đồ uống gây mất ngủ: Tránh ăn quá no trước khi đi ngủ và hạn chế việc sử dụng các thức phẩm và đồ uống gây mất ngủ như trà, cà phê trong khoảng thời gian từ 3 đến 5 giờ trước khi đi ngủ.
Giữ tâm trạng vui vẻ và thoải mái: Điều quan trọng là giữ tâm trạng luôn vui vẻ, thoải mái và lạc quan. Tránh lo lắng và căng thẳng kéo dài, tìm cách thư giãn và giảm stress trong cuộc sống hàng ngày.

Tuy nhiên, mỗi người có thể có những yếu tố riêng gây bóng đè, và nếu tình trạng này trở nên nghiêm trọng hoặc kéo dài, nên tìm kiếm sự tư vấn từ chuyên gia y tế để được đánh giá và điều trị phù hợp.

Xem thêm >>>> Phật thủ là quả gì? Được sử dụng trong dịp nào?