Các chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Hội đồng cạnh tranh

1. Chức năng của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia bao gồm những gì?

Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 03/2023/NĐ-CP quy định về vị trí và chức năng của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (VCC) là một cơ quan thuộc Bộ Công Thương của Việt Nam, được thành lập với mục tiêu quan trọng là thúc đẩy cạnh tranh công bằng và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Với chức năng và nhiệm vụ quan trọng, VCC đóng vai trò quan trọng trong việc thi hành pháp luật về cạnh tranh và quản lý tập trung kinh tế.

Về mặt chức năng, VCC có trách nhiệm tiến hành tố tụng cạnh tranh, tức là xem xét và giải quyết các vụ việc liên quan đến hành vi cạnh tranh không hợp pháp. Đồng thời, cơ quan này cũng có nhiệm vụ quan trọng trong việc kiểm soát các hình thức tập trung kinh tế, nhằm đảm bảo sự cân bằng và công bằng trong hoạt động kinh doanh. VCC có quyền quyết định về việc miễn trừ đối với thỏa thuận hạn chế cạnh tranh bị cấm, đảm bảo rằng các thỏa thuận này không gây cản trở đến sự phát triển của cạnh tranh.

Ngoài ra, VCC còn đảm nhiệm vai trò quan trọng trong việc giải quyết khiếu nại và xử lý các vụ việc cạnh tranh theo quy định của pháp luật. Điều này đảm bảo rằng người tiêu dùng và các doanh nghiệp có một môi trường kinh doanh công bằng và minh bạch. VCC cung cấp sự tham mưu và hỗ trợ cho Bộ trưởng Bộ Công Thương trong việc thực hiện quản lý nhà nước về cạnh tranh. Điều này bao gồm việc đưa ra các chính sách và biện pháp quản lý cạnh tranh, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của nền kinh tế và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

Với tầm quan trọng của công tác quản lý cạnh tranh, VCC đã được thiết lập với tên giao dịch viết bằng tiếng Anh là "Viet Nam Competition Commission" và viết tắt là VCC. Tên này thể hiện sự phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và gợi nhớ đến một cơ quan có thẩm quyền và có trách nhiệm quan trọng trong việc đảm bảo sự cạnh tranh công bằng và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng tại Việt Nam.

Tổng kết lại, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (VCC) là một cơ quan quan trọng trong hệ thống quản lý nhà nước về cạnh tranh tại Việt Nam. Với chức năng tiến hành tố tụng cạnh tranh, kiểm soát tập trung kinh tế, quyết định miễn trừ đối với thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, giải quyết khiếu nại và tham mưu cho Bộ trưởng Bộ Công Thương, VCC đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong hoạt động kinh doanh, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và thúc đẩy phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam. Với tên gọi giao dịch viết bằng tiếng Anh là "Viet Nam Competition Commission" và viết tắt là VCC, VCC đại diện cho sự phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và ý nghĩa của một cơ quan quan trọng trong việc xây dựng một môi trường kinh doanh cạnh tranh và công bằng tại Việt Nam.

2. Cơ cấu tổ chức của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia được quy định như thế nào

Theo Nghị định số 03/2023/NĐ-CP ban hành ngày 10 tháng 02 năm 2023 về cơ cấu tổ chức của Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, ta có các quy định như sau:

- Bộ máy giúp việc thực hiện chức năng tố tụng cạnh tranh, kiểm soát tập trung kinh tế, quyết định việc miễn trừ đối với thỏa thuận hạn chế cạnh tranh bị cấm, giải quyết khiếu nại quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh theo quy định của pháp luật của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia:

+ Cơ quan điều tra vụ việc cạnh tranh:

Cơ quan điều tra vụ việc cạnh tranh được thiết lập để tiến hành điều tra các vụ việc liên quan đến cạnh tranh. Với tư cách là một cơ quan chuyên trách, nhiệm vụ của cơ quan điều tra là tìm hiểu, thu thập và phân tích thông tin liên quan đến các hành vi cạnh tranh không lành mạnh, nhằm xác định liệu có vi phạm quy định về cạnh tranh hay không. Cơ quan điều tra có quyền yêu cầu các bên liên quan cung cấp thông tin và chứng cứ, đồng thời tiến hành các biện pháp khám xét, kiểm tra, ghi lại thông tin, và thực hiện các biện pháp khác cần thiết để đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan và sự công bằng trong quá trình điều tra.

+ Ban Thư ký các Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh:

Ban Thư ký các Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh là một đơn vị hỗ trợ quan trọng trong quy trình xử lý các vụ việc cạnh tranh. Nhiệm vụ của Ban Thư ký là hỗ trợ tổ chức và điều phối hoạt động của các Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh, bao gồm việc xây dựng lịch trình, triệu tập các bên tham gia, chuẩn bị tài liệu và thông báo, và bảo đảm việc thực hiện đúng quy trình và quy định của pháp luật. Ban Thư ký cũng có trách nhiệm ghi chép các cuộc họp và lưu trữ hồ sơ liên quan đến vụ việc cạnh tranh.

+ Ban Giám sát cạnh tranh:

Ban Giám sát cạnh tranh là một đơn vị quan trọng trong hệ thống quản lý cạnh tranh. Ban Giám sát có trách nhiệm giám sát và đánh giá hoạt động của các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân liên quan đến cạnh tranh. Ban Giám sát đảm bảo rằng các bên tham gia hoạt động kinh doanh tuân thủ quy định về cạnh tranh, không có hành vi vi phạm đối với quyền lợi của người tiêu dùng và cạnh tranh công bằng trên thị trường. Ban Giám sát có quyền yêu cầu các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân cung cấp thông tin liên quan đến hoạt động kinh doanh của họ, và có thẩm quyền xử lý các vi phạm theo quy định của pháp luật.

- Cơ quan điều tra vụ việc cạnh tranh được tổ chức thành các phòng làm việc. Bộ trưởng Bộ Công Thương có quyền quyết định số lượng phòng trực thuộc Cơ quan điều tra vụ việc cạnh tranh. Cơ quan điều tra vụ việc cạnh tranh được coi là một đơn vị pháp nhân, có con dấu riêng và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước theo quy định của pháp luật.

- Ngoài các cơ quan chính trên, còn có một số đơn vị trực thuộc Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia thực hiện chức năng quản lý nhà nước về cạnh tranh, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp thuộc thẩm quyền quy định của Bộ Công Thương.

Các đơn vị này có trách nhiệm giám sát và kiểm soát các hoạt động kinh doanh trên thị trường, đảm bảo rằng các doanh nghiệp tuân thủ quy định về cạnh tranh và không vi phạm quyền lợi của người tiêu dùng. Ngoài ra, chúng cũng đảm nhận vai trò quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp, đồng thời xử lý các vi phạm liên quan đến hoạt động này theo quy định của Bộ Công Thương. Từng bước xây dựng bộ máy này nhằm tăng cường khả năng quản lý và kiểm soát cạnh tranh trong nền kinh tế. Qua đó, đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong hoạt động kinh doanh, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh trên thị trường.

3. Ủy ban cạnh tranh Quốc gia có nhiệm vụ và quyền hạn gì về tố tụng cạnh tranh?

Căn cứ tại khoản 1 Điều 2 Nghị định số 03/2023/NĐ-CP về nhiệm vụ và quyền hạn của Ủy ban cạnh tranh Quốc gia, chúng ta có thể xác định các nhiệm vụ và quyền hạn của Hội đồng như sau:

Về tố tụng cạnh tranh, có một loạt các hoạt động và nhiệm vụ phức tạp và đa dạng được thực hiện để đảm bảo tuân thủ và thi hành quy định của pháp luật về cạnh tranh. Dưới đây là mô tả chi tiết về các hoạt động và nhiệm vụ này:

- Phát hiện, xác minh và đánh giá thông tin, chứng cứ liên quan đến hành vi có dấu hiệu vi phạm quy định của pháp luật về cạnh tranh. Điều này bao gồm việc thu thập và nghiên cứu các tài liệu, thông tin từ các nguồn khác nhau để xác định liệu có sự vi phạm cạnh tranh nào đang diễn ra hay không.

- Tiếp nhận, xác minh và đánh giá thông tin, chứng cứ về hành vi vi phạm quy định của pháp luật về cạnh tranh do tổ chức hoặc cá nhân cung cấp. Nhiệm vụ này bao gồm tiếp nhận các báo cáo, tố cáo hoặc thông tin từ công chúng về các hành vi vi phạm cạnh tranh, sau đó xác minh và đánh giá tính hợp lệ của thông tin này.

- Tiến hành điều tra vụ việc cạnh tranh theo quy định của pháp luật. Khi có đủ cơ sở nghi vấn về hành vi vi phạm cạnh tranh, các cuộc điều tra sẽ được tiến hành. Các cuộc điều tra này có thể bao gồm việc thu thập bằng chứng, lấy lời khai, tiến hành khám xét nơi làm việc và thu thập thông tin từ các bên liên quan.

- Xử lý vụ việc cạnh tranh theo quy định của pháp luật. Sau khi hoàn thành cuộc điều tra, quyết định xử lý sẽ được đưa ra dựa trên các bằng chứng và quy định của pháp luật. Các biện pháp xử lý có thể bao gồm phạt tiền, yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, đề xuất sửa đổi hợp đồng hoặc áp dụng các biện pháp khác nhằm khôi phục sự cạnh tranh công bằng trên thị trường.

- Tiếp nhận, thụ lý và giải quyết khiếu nại liên quan đến quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp các bên có khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh, cơ quan tố tụng sẽ tiếp nhận, xem xét và giải quyết khiếu nại này.

- Tham gia vào tố tụng hành chính liên quan đến quyết định xử lý khiếu nại của Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và Hội đồng xử lý vụ việc hạn chế cạnh tranh theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính.

- Yêu cầu cơ quan và cá nhân có thẩm quyền phối hợp và hỗ trợ trong quá trình điều tra và xử lý vụ việc cạnh tranh. Cơ quan tố tụng có quyền yêu cầu các cơ quan, tổ chức và cá nhân cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến vụ việc cạnh tranh nhằm đảm bảo tính minh bạch và đầy đủ của quá trình tố tụng.

- Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính trong quá trình điều tra và xử lý vụ việc cạnh tranh theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Điều này đảm bảo rằng các hành vi vi phạm cạnh tranh sẽ bị ngăn chặn và xử lý một cách nhanh chóng và hiệu quả.

- Tiến hành hoạt động hợp tác với các cơ quan cạnh tranh của nước ngoài trong quá trình tố tụng cạnh tranh theo quy định của pháp luật. Điều này có thể bao gồm trao đổi thông tin, kinh nghiệm và hỗ trợ pháp lý giữa các cơ quan cạnh tranh quốc tế để tăng cường khả năng giải quyết các vụ việc cạnh tranh đa quốc gia và bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng.

- Phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong quá trình điều tra và xử lý các hành vi vi phạm quy định về cạnh tranh có dấu hiệu của tội phạm. Điều này đảm bảo rằng các vụ việc cạnh tranh liên quan đến tội phạm sẽ được xử lý một cách nghiêm túc và công bằng, đồng thời tăng cường sự hợp tác giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo an ninh và trật tự xã hội.

- Tiếp nhận và xem xét đơn xin hưởng khoản hồng, quyết định miễn hoặc giảm mức xử phạt theo chính sách khoản hồng theo quy định của pháp luật về cạnh tranh. Nếu tổ chức hoặc cá nhân vi phạm cạnh tranh hợp tác và cung cấp thông tin hữu ích trong quá trình tố tụng, họ có thể được xem xét để được miễn hoặc giảm mức xử phạt.

- Xử phạt vi phạm hành chính theo thẩm quyền và yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng các biện pháp xử phạt bổ sung và khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm pháp luật về cạnh tranh. Điều này nhằm đảm bảo tính cứng rắn và hiệu quả của quy định về xử phạt vi phạm cạnh tranh và khôi phục sự cạnh tranh công bằng trên thị trường.

- Thực hiện các nhiệm vụ khác về tố tụng cạnh tranh theo quy định của pháp luật về cạnh tranh.

Tóm lại, theo Nghị định 03/2023/NĐ-CP, Ủy ban cạnh tranh quốc gia có nhiều nhiệm vụ và quyền hạn quan trọng trong việc xử lý, giải quyết các vụ việc liên quan đến tố tụng cạnh tranh. Họ có thẩm quyền tiếp nhận báo cáo điều tra và hồ sơ vụ việc, xử phạt và xử lý vi phạm pháp luật cạnh tranh, yêu cầu cung cấp thông tin và tài liệu cần thiết. Ủy ban Hội đồng cạnh tranh Quốc gia cũng có trách nhiệm giải quyết khiếu nại và tham gia tố tụng hành chính. Ngoài ra, họ có nhiệm vụ theo dõi thi hành quyết định, tham gia đóng góp ý kiến đối với các văn bản quy phạm pháp luật và các quy hoạch ngành, lĩnh vực, tuyên truyền và phổ biến pháp luật cạnh tranh, tổ chức nghiên cứu và xây dựng cơ sở dữ liệu, hợp tác quốc tế về cạnh tranh, cũng như báo cáo hoạt động hàng năm hoặc theo yêu cầu của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Xem thêm >> Nhiệm vụ của Hội đồng Cạnh tranh trong giải quyết vụ việc về hành vi hạn chế cạnh tranh?

Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn của Luật Minh Khuê về vấn đề trên. Nếu có thông tin thắc mắc quý khách hàng có thể liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại 19006162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin trân trọng cảm ơn!