Mục lục bài viết

1. Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, các công ty độc quyền ở Anh xuất hiện nhiều nhất trong ngành nào ?

A. khai thác than.

B. thuốc lá.

C. hóa chất.

D. ngân hàng.

Đáp án đúng là A.

Lời giải chi tiết:

Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, ngành khai thác than ở Anh phát triển mạnh mẽ và là ngành có nhiều công ty độc quyền xuất hiện nhất. Lý do cho điều này bao gồm:

- Vai trò quan trọng của than đá: Than đá là nguồn năng lượng chính cho các ngành công nghiệp khác nhau như dệt, may, luyện kim, vận tải, v.v. Nhu cầu cao về than đá thúc đẩy sự phát triển của các công ty độc quyền trong ngành này.

- Tính tập trung cao: Ngành khai thác than đòi hỏi vốn đầu tư lớn và kỹ thuật tiên tiến dẫn đến sự hình thành các công ty độc quyền.

- Chính sách của chính phủ: Chính phủ Anh thời kỳ này áp dụng chính sách ưu đãi cho các công ty độc quyền nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp.

Ngoài ngành khai thác than, các ngành khác cũng có sự xuất hiện của các công ty độc quyền, nhưng số lượng ít hơn và quy mô nhỏ hơn. Ví dụ như: ngành dệt may, ngành hóa chất, ngành ngân hàng, ...

 

2. Bối cảnh lịch sử cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX

2.1. Bối cảnh chung

Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX là giai đoạn có nhiều biến động to lớn về mặt kinh tế, xã hội, chính trị trên thế giới. Đây là thời kỳ:

- Cách mạng công nghiệp lần thứ hai:

   + Diễn ra mạnh mẽ ở các nước Anh, Pháp, Mỹ, Đức.

   + Máy móc được sử dụng rộng rãi trong sản xuất.

   + Năng suất lao động tăng cao.

   + Nền kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển mạnh mẽ.

- Sự hình thành các đế quốc thực dân:

   + Các nước Châu Âu đua nhau xâm chiếm thuộc địa.

   + Hệ thống thuộc địa thế giới được hình thành.

   + Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc và giữa các nước đế quốc với nhân dân thuộc địa ngày càng gay gắt.

- Sự phát triển của phong trào công nhân:

   + Phong trào công nhân diễn ra mạnh mẽ ở các nước tư bản chủ nghĩa.

   + Nhiều tổ chức công nhân và đảng phái xã hội chủ nghĩa được thành lập.

   + Mâu thuẫn giai cấp giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản ngày càng gay gắt.

 

2.2. Bối cảnh cụ thể ở Anh

- Cuối thế kỉ XIX:

   + Anh là cường quốc công nghiệp hàng đầu thế giới.

   + Nền kinh tế Anh phát triển mạnh mẽ.

   + Tuy nhiên, Anh cũng bắt đầu bộc lộ những dấu hiệu của sự suy thoái.

   + Nhu cầu về thị trường mới và nguyên liệu thô ngày càng tăng.

   + Mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt.

- Đầu thế kỉ XX:

   + Anh tham gia vào chiến tranh thế giới thứ nhất.

   + Chiến tranh gây ra nhiều tổn thất cho nền kinh tế Anh.

   + Vị trí cường quốc công nghiệp hàng đầu thế giới của Anh bị suy giảm.

   + Phong trào công nhân phát triển mạnh mẽ.

 

3. Công ty độc quyền ở Anh

Công ty độc quyền (monopoly) là doanh nghiệp duy nhất kiểm soát toàn bộ thị trường cho một sản phẩm hoặc dịch vụ cụ thể. Doanh nghiệp này có thể tự do đặt giá và hạn chế sản lượng, dẫn đến việc thao túng thị trường và gây hại cho người tiêu dùng.

Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX là giai đoạn phát triển mạnh mẽ của chủ nghĩa tư bản ở Anh. Nền công nghiệp hóa bùng nổ thúc đẩy sự ra đời của nhiều ngành công nghiệp mới, dẫn đến sự tập trung vốn và hình thành các công ty độc quyền.

Đặc điểm của công ty độc quyền:

- Kiểm soát thị trường: Các công ty độc quyền nắm giữ thị phần lớn, thậm chí là toàn bộ thị trường cho 1 sản phẩm hoặc dịch vụ.

- Quyền lực chi phối giá cả: Doanh nghiệp độc quyền có thể tự do đặt giá cao hơn giá trị thực của sản phẩm do không có cạnh tranh.

- Hạn chế sản lượng: Việc hạn chế sản lượng giúp doanh nghiệp độc quyền duy trì giá cao và thu lợi nhuận lớn.

- Cản trở cạnh tranh: Các công ty độc quyền sử dụng nhiều biện pháp để cản trở sự cạnh tranh, như thâu tóm đối thủ, ký kết thỏa thuận độc quyền, v.v.

=> Trước những tác động tiêu cực của các công ty độc quyền, chính phủ Anh đã ban hành luật chống độc quyền nhằm hạn chế quyền lực của các doanh nghiệp này và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

 

4. Ngành khai thác than - ngành xuất hiện nhiều công ty độc quyền nhất

4.1. Lý do ngành khai thác than xuất hiện nhiều công ty độc quyền

- Tính tập trung cao:

   + Khai thác than đòi hỏi vốn đầu tư lớn, kỹ thuật tiên tiến và lao động có trình độ cao.

   + Các công ty nhỏ khó cạnh tranh và dần bị các công ty lớn thâu tóm.

- Nhu cầu cao về than đá:

   + Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, than đá là nguồn năng lượng chính cho các ngành công nghiệp khác như dệt may, luyện kim, vận tải, v.v.

   + Nhu cầu cao về than đá thúc đẩy sự phát triển của các công ty độc quyền trong ngành này.

- Chính sách của chính phủ: Chính phủ Anh thời kỳ này áp dụng chính sách ưu đãi cho các công ty độc quyền nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp.

 

4.2. Ví dụ về các công ty độc quyền trong ngành khai thác thác

- Công ty De Beers:

   + Là công ty độc quyền trong ngành khai thác kim cương.

   + Kiểm soát hơn 80% thị trường kim cương toàn cầu.

- Công ty Standard Oil:

   + Là công ty độc quyền trong ngành khai thác dầu mỏ.

   + Kiểm soát hơn 90% thị trường dầu mỏ ở Hoa Kỳ.

 

4.3. Ảnh hưởng của các công ty độc quyền trong ngành khai thác than

- Tác động tích cực:

   + Thúc đẩy sản xuất, tăng năng suất lao động.

   + Khuyến khích đầu tư khoa học kỹ thuật.

   + Tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

- Tác động tiêu cực:

   + Gây ra tình trạng độc quyền, cạnh tranh không lành mạnh.

   + Làm tăng giá cả than đá.

   + Ảnh hưởng đến lợi ích của người tiêu dùng.

 

5. Bài tập trắc nghiệm luyện tập

Câu 1: Sự ra đời của các công ty độc quyền ở Anh gắn liền với giai đoạn nào ?

A. Cách mạng công nghiệp

B. Phong kiến

C. Cổ đại

D. Thống trị thuộc địa

Câu 2: Lĩnh vực nào sau đây không xuất hiện nhiều công ty độc quyền ở Anh vào cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ xx ?

A. Nông nghiệp

B. Công nghiệp

C. Tài chính

D. Dịch vụ

Câu 3: Đặc điểm nào sau đây không đúng về công ty độc quyền ?

A. Kiểm soát thị trường

B. Cung cấp sản phẩm với giá rẻ

C. Hạn chế sản lượng

D. Cản trở cạnh tranh

Câu 4: Tác động tiêu cực nào sau đây của công ty độc quyền không đúng ?

A. Giá cả cao

B. Lựa chọn hạn chế

C. Chất lượng sản phẩm cao

D. Gây bất bình đẳng

Câu 5: Chính sách nào sau đây không được áp dụng để chống độc quyền ở Anh ?

A. Cấm sáp nhập

B. Chia nhỏ doanh nghiệp

C. Kiểm soát giá cả

D. Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ

Câu 6: Công ty độc quyền nào sau đây không hoạt động ở Anh ?

A. Royal Dutch Shell (Dầu mỏ và khí đốt)

B. Imperial Chemical Industries (Hóa chất)

C. Unilever (Thực phẩm và đồ gia dụng)

D. General Electric (Toshiba)

Câu 7: Luật chống độc quyền đầu tiên ở Anh được ban hành vào năm nào ?
A. 1883

B. 1900

C. 1919

D. 1948

Câu 8: Tác động tích cực nào sau đây của công ty độc quyền không đúng ?

A. Hiệu quả kinh tế

B. Ổn định thị trường

C. Khuyến khích cạnh tranh

D. Đầu tư vào nghiên cứu phát triển

Câu 9: Ngoài luật chống độc quyền, chính phủ Anh còn áp dụng biện pháp nào để hạn chế quyền lực của công ty độc quyền ?

A. Quốc hữu hóa

B. Chính sách và thuế

C. Cả A và B

D. Không có biện pháp nào khác

Câu 10: Sự ra đời và phát triển của công ty độc quyền ở Anh có ảnh hưởng gì đến xã hội ?

A. Gây bất bình đẳng

B. Tăng cường sự cạnh tranh

C. Cả A và B

D. Không có ảnh hưởng gì

 

Xem thêm: Trắc nghiệm Lịch sử lớp 11 Bài 17: Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945)

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết về chủ đề "Các công ty độc quyền ở Anh xuất hiện trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là?". Luật Minh Khuê mong rằng bài viết sẽ hữu ích cho quý bạn đọc. Trân trọng ./.