1. Các hình thức phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí
Cụ thể tại Điều 5 Quy chế ban hành kèm Quyết định 562/QĐ-BVHTTDL năm 2023, các hình thức phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí bao gồm:
(1) Tổ chức họp báo.
Họp báo là sự kiện để công bố thông tin và trả lời các câu hỏi của giới truyền thông như những vấn đề về quan hệ công chúng.
Họp báo doanh nghiệp thường được chủ trì bởi ban giám đốc, bộ phận phụ trách báo chí hoặc người phát ngôn. Các cuộc họp báo thông thường nếu không chứa những thông tin đáng giá khó có thể thu hút được sự chú ý của truyền thông.
Họp báo cũng là hình thức công bố thông tin phổ biến của các chính trị gia và các cơ quan chính phủ.
Ví dụ: Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương, Báo Nhân dân, Tạp Chí Cộng sản, Hội đồng Lý luận Trung ương, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Họp báo tổ chức Cuộc thi viết chính luận khoa học về "Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng" lần thứ 2 bằng hình thức trực tuyến.
(2) Đăng tải nội dung phát ngôn và cung cấp thông tin trên Cổng thông tin điện tử, trang tin điện tử, trang mạng xã hội chính thức của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc của các đơn vị liên quan thuộc Bộ.
Cung cấp đầy đủ họ tên, chức vụ người phát ngôn (Người đứng đầu cơ quan, đơn vị) kèm theo số điện thoại, địa chỉ email lên trang thông tin điện tử của đơn vị; chủ động cung cấp thông tin, kịp thời, chính xác theo định kỳ hoặc đột xuất cho các cơ quan báo chí theo đúng quy định. Việc cung cấp thông tin cho báo chí có thể bằng văn bản, thông tin trên trang thông tin điện tử, họp báo, trả lời phỏng vấn và các hình thức phù hợp khác. Đảm bảo thông tin cung cấp cho báo chí phải chính thống, kịp thời, chính xác và công khai, minh bạch để báo chí có đầy đủ thông tin đưa tin, phản ánh.
(3) Phát ngôn trực tiếp hoặc trả lời phỏng vấn của nhà báo, phóng viên.
Khi nhận được đề nghị phỏng vấn của cơ quan báo chí hoặc của nhà báo, người được phỏng vấn tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan báo chí, nhà báo thực hiện nhiệm vụ phỏng vấn, đồng thời chỉ đạo các đơn vị chuyên môn chuẩn bị chu đáo, đúng trọng tâm nội dung để trả lời phỏng vấn báo chí.
- Người được phỏng vấn có quyền yêu cầu phóng viên báo chí gửi trước câu hỏi hoặc nói rõ yêu cầu để chuẩn bị nội dung trả lời phỏng vấn. Nếu xét thấy việc gửi trước câu hỏi là không cần thiết, người được phỏng vấn có thể trả lời phỏng vấn trực tiếp mà không cần yêu cầu phóng viên gửi trước câu hỏi.
- Người được phỏng vấn có quyền yêu cầu xem lại nội dung trước khi đăng, phát đối với những bài phỏng vấn ghi rõ họ tên, chức danh, địa chỉ người trả lời phỏng vấn.
Ví dụ: Chủ tịch Quốc hội Phần Lan trả lời phỏng vấn cơ quan thông tấn báo chí về kết quả hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ
(4) Gửi thông cáo báo chí, nội dung trả lời cho cơ quan báo chí, nhà báo, phóng viên bằng văn bản hoặc qua thư điện tử.
Ví dụ: Thông cáo báo chí về việc điều chỉnh lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước
(5) Cung cấp thông tin qua trao đổi trực tiếp hoặc tại các cuộc giao ban báo chí, các buổi họp báo thường kỳ hoặc đột xuất ở Trung ương hoặc địa phương tổ chức khi được yêu cầu.
Ví dụ: Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9/2022
(6) Ban hành văn bản đề nghị cơ quan báo chí đăng, phát phản hồi, cải chính, xin lỗi nội dung thông tin trên báo chí.
- Trong trường hợp các cơ quan báo chí đăng, phát không chính xác nội dung thông tin mà người phát ngôn, người được ủy quyền phát ngôn đã phát ngôn; người phát ngôn, người được ủy quyền phát ngôn có quyền nêu ý kiến phản hồi bằng văn bản đến cơ quan báo chí, cơ quan chủ quản báo chí, hoặc khởi kiện tại Tòa án theo quy định tại khoản 5, Điều 8, Nghị định số 09/2017/NĐ-CP ngày 09/02/2017 của Chính phủ; đồng thời báo cáo về Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy và Sở Thông tin và Truyền thông để nắm bắt, phối hợp xử lý.
2. Các trường hợp từ chối cung cấp thông tin cho báo chí
Trong phạm vi quyền hạn, nhiệm vụ của mình, các cơ quan, tổ chức, người có trách nhiệm có quyền và nghĩa vụ cung cấp thông tin cho báo chí và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin đã cung cấp.
Việc cung cấp thông tin cho báo chí có thể bằng văn bản, trên trang thông tin điện tử tổng hợp, họp báo, trả lời phỏng vấn và các hình thức khác. Cơ quan báo chí phải sử dụng chuẩn xác nội dung thông tin được cung cấp và phải nêu rõ xuất xứ nguồn tin.
Theo Điều 11 Quy chế ban hành kèm Quyết định 562/QĐ-BVHTTDL năm 2023, các trường hợp từ chối cung cấp thông tin cho báo chí như sau:
- Các trường hợp từ chối cung cấp thông tin cho báo chí thực hiện theo quy định tại Khoản 2 Điều 38 Luật Báo chí 2016, cụ thể:
Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền có quyền từ chối cung cấp thông tin cho báo chí trong các trường hợp sau đây:
+ Thông tin thuộc danh Mục bí mật nhà nước, bí mật thuộc nguyên tắc và quy định của Đảng, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác theo quy định của pháp luật;
+ Thông tin về vụ án đang được Điều tra hoặc chưa xét xử, trừ trường hợp cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan Điều tra cần thông tin trên báo chí những vấn đề có lợi cho hoạt động Điều tra và công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm;
+ Thông tin về vụ việc đang trong quá trình thanh tra chưa có kết luận thanh tra; vụ việc đang trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo; những vấn đề tranh chấp, mâu thuẫn giữa các cơ quan nhà nước đang trong quá trình giải quyết, chưa có kết luận chính thức của người có thẩm quyền mà theo quy định của pháp luật chưa được phép công bố;
+ Những văn bản chính sách, đề án đang trong quá trình soạn thảo mà theo quy định của pháp luật chưa được cấp có thẩm quyền cho phép công bố.
- Khi nhà báo không xuất trình được Thẻ nhà báo hoặc Giấy giới thiệu còn thời hạn do cơ quan báo chí cấp.
3. Quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của nhà báo, các cơ quan báo chí trong việc cung cấp thông tin cho báo chí
- Đối với vụ án đang trong quá trình Điều tra, truy tố mà chưa được xét xử, các vụ việc tiêu cực hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật nhưng chưa có kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, báo chí có quyền thông tin theo các nguồn tài liệu của mình và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin.
- Cơ quan báo chí và nhà báo có quyền và nghĩa vụ không Tiết lộ người cung cấp thông tin, trừ trường hợp có yêu cầu bằng văn bản của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân, Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh và tương đương trở lên cần thiết cho việc Điều tra, truy tố, xét xử tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng.
Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân, Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh và tương đương trở lên có trách nhiệm tổ chức bảo vệ người cung cấp thông tin; các cơ quan bảo vệ pháp luật có trách nhiệm phối hợp với Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân, Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh và tương đương trở lên bảo vệ người cung cấp thông tin.
- Cơ quan hành chính nhà nước có trách nhiệm cử người phát ngôn, thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí định kỳ và đột xuất, bất thường.
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Các hình thức cung cấp thông tin cho báo chí? Ví dụ chi tiết mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
